نمونه سوال عربی دهم با جواب

در واژه‌نامه، «ذات» و «ذو» هر دو مفهوم «دارای» دارند؛ بنابراین هر دو معنای گزینهٔ دوم درست است. «مُنْهَمِرَة» ریزان و «مُسْتَعِرَة» فروزان است. همچنین «بالِغ» کامل، «نَضِرَة» تر و تازه، «أَوْجَدَ» پدید آورد و «زانَ» زینت داد معنا می‌دهد؛ پس در سایر گزینه‌ها معناها جابه‌جا شده‌اند. (صفحه‌های ۳ و ۴) پاسخ: گزینهٔ ۲

شعر ابتدا توجه خواننده را به نشانه‌هایی مانند رشد درخت، روشنایی خورشید، ماه، ستارگان و باران جلب می‌کند. سپس با پرسش از پدیدآورندهٔ این جلوه‌ها، ذهن را به سوی خداوند می‌برد و از حکمت و قدرت او سخن می‌گوید. بنابراین هدف، صرفاً توصیف زیبایی یا آموزش علمی پدیده‌ها نیست، بلکه پیوند مشاهدهٔ طبیعت با شناخت آفریننده است. (صفحه‌های ۲ و ۳) پاسخ: گزینهٔ ۴

در سخن آغاز درس، «خَیْرٌ مِنْ» برای نشان دادن برتری به کار رفته و اندیشیدن در جایگاه کار برتر قرار گرفته است. بنابراین، مقصود این است که ارزش تفکر را نمی‌توان صرفاً با طول مدت یک عمل سنجید. از این مقایسه نه برابری دو کار به دست می‌آید و نه بی‌ارزش بودن عبادت. (صفحهٔ ۱۵) پاسخ: گزینهٔ ۱

ابتدا تفریق را انجام می‌دهیم: $47-19=28$. سپس حاصل را در دو ضرب می‌کنیم: $28\times2=56$. در بیان عددهای دو رقمی عربی، یکان پیش از دهگان قرار می‌گیرد؛ بنابراین پنجاه‌وشش به صورت «سِتَّةٌ وَ خَمْسونَ» بیان می‌شود. (صفحات ۱۹ تا ۲۲) پاسخ: گزینهٔ ۲

در جملهٔ داده‌شده، «بَعْدَ الْمَطَرِ» زمان رویداد را بیان می‌کند. «أَصْبَحَتْ» در این بافت به معنای «شد» و «مَفْروشَةً بِالْأَسْماكِ» به معنای «پوشیده از ماهی» است؛ بنابراین جمله از پوشیده‌شدن زمین با ماهی‌ها خبر می‌دهد، نه رسیدن صبح یا نام‌گذاری زمین. این کاربرد با توصیف نتیجهٔ بارندگی در متن درس نیز هماهنگ است. (صفحه‌های ۲۸ تا ۳۱) پاسخ: گزینهٔ ۲

برای تعیین گروه فعل، باید صورت ماضی مفرد مذکر غایب آن را بررسی کرد. صورت مبنای «تَتَعَلَّمونَ»، فعل «تَعَلَّمَ» است که علاوه بر حروف اصلی، حرف زائد دارد. صورت مبنای «يَخْرُجونَ»، فعل «خَرَجَ» است که فقط از سه حرف اصلی ساخته شده است. بنابراین طول صورت مضارع جمع، ملاک این تقسیم‌بندی نیست. (صفحه‌های ۳۲ و ۳۳؛ شناسه‌های مضارع در صفحه‌های ۳۵ و ۳۶) پاسخ: گزینهٔ ۱

در آغاز درس، یگانگی امت مطرح می‌شود. سپس متن، آزادی عقیده و پرهیز از اهانت را بیان می‌کند و همزیستی را با حفظ باورهای هر فرد سازگار می‌داند. همچنین تفاوت زبان و رنگ ملت‌ها را در کنار دعوت به وحدت می‌آورد. پس وحدت به معنای حذف همهٔ تفاوت‌ها نیست و آزادی عقیده نیز مجوز اهانت به دیگران به شمار نمی‌رود. (صفحهٔ ۴۵ و صفحات ۴۶ تا ۴۸) پاسخ: گزینهٔ 4

«کاتَبْتُ»، «یُکاتِبونَ» و «کاتِبوا» به‌ترتیب صورت‌های ماضی، مضارع و امر از خانوادهٔ «کاتَبَ» هستند و مصدر این خانواده «مُکاتَبَة» است. در ردیف دوم، مصدر مناسب «إِجْلاس» است. در ردیف سوم، فعل امر باید از خانوادهٔ «فَرَّحَ» باشد، نه «أَخْرَجَ». در ردیف چهارم نیز مصدر درست «تَشابُه» است. (صفحات ۴۹ تا ۵۱ برای خانواده‌های فعلی و صفحات ۵۲ تا ۵۴ برای شناسه‌ها) پاسخ: گزینهٔ 1

در واژه‌نامه، «یَسْتَعینُ بِـ» برای یاری‌جستن از چیزی و «عَوَّضَ» برای جبران‌کردن آمده است؛ بنابراین صورت مضارع فعل دوم، «یُعَوِّضُ»، معنای جبران می‌کند دارد. «یَسْتَفیدُ» بهره می‌برد، «یُحَوِّلُ» تبدیل می‌کند، «یَنْشُرُ» پخش می‌کند، «یَتَأَثَّرُ» تحت تأثیر قرار می‌گیرد و «یُفْرِزُ» ترشح می‌کند. (صفحهٔ ۶۶) پاسخ: گزینهٔ ۱

در معرفی آفتاب‌پرست، بر توانایی حرکت چشم‌ها بدون حرکت سر تأکید شده است. در مقابل، چشم جغد حرکت نمی‌کند و این جانور با حرکت‌دادن سر، محدودیت یادشده را جبران می‌کند؛ برای این کار نیز الزاماً بدنش را حرکت نمی‌دهد. بنابراین تفاوت اصلیِ بیان‌شده، استفاده از حرکت چشم در یکی و حرکت سر در دیگری است. (صفحه‌های ۶۳ تا ۶۵) پاسخ: گزینهٔ ۲

«عُرِّفَ» ماضی مجهول از «عَرَّفَ» است؛ بنابراین بخش نخست «پادشاه به مردم شناسانده شد» ترجمه می‌شود. «یُسْتَخْدَمُ» مضارع مجهول است و «به کار گرفته می‌شود» معنا می‌دهد. همچنین «الْحَدید» آهن و «بِناء» ساختن است. پس ترجمه باید مجهول بودن هر دو فعل و تفاوت زمان آن‌ها را حفظ کند. (صفحه‌های ۸۰ و ۸۱) پاسخ: گزینهٔ ۲

استقبال مردم در مسیر سفر با عدالت ذوالقرنین ارتباط داشت. ساکنان کنار تنگه نیز از پیش گرفتار حملات بودند؛ وقتی بزرگی سپاه و کارهای نیک او را دیدند، حضورش را فرصتی برای رفع مشکل دانستند. ساخت سد نتیجهٔ درخواست آنان بود، نه علت آگاهی آنان از خطر. ترتیب حرکت نیز غرب، شرق و سپس شمال بود. بنابراین تنها گزارش گزینهٔ سوم با روابط علت و معلولی و ترتیب رویدادهای متن سازگار است. (صفحه‌های ۷۸ و ۷۹) پاسخ: گزینهٔ ۳

در واژه‌نامه، «تَجَمَّعَ» بیانگر جمع شدن است. «أَرْشَدَ» یعنی راهنمایی کرد، «غَنَّی» یعنی آواز خواند و «بَلَغَ» یعنی رسید؛ بنابراین در سه گزینهٔ دیگر، معنای فعل با فعل دیگری جابه‌جا شده است. (صفحهٔ ۹۲) پاسخ: گزینهٔ ۲

در «سَأَلْتُهُ عَنِ الدَّلافینِ»، حرف «عَنْ» موضوع پرسش را معرفی می‌کند و «دربارهٔ» ترجمه می‌شود. در «ذَهَبْتُ إِلَی الشّاطِئِ»، حرف «إِلی» مقصد حرکت را با معنای «به سوی» می‌رساند. «بِالْحافِلَةِ» نیز وسیلهٔ رفتن را بیان می‌کند و معنای «به وسیلهٔ اتوبوس» دارد. (صفحه‌های ۹۳ تا ۹۵) پاسخ: گزینهٔ ۳

«رَجا» به معنای امید داشت، «رَکْب» به معنای کاروان سواران و «قُرْب» به معنای نزدیکی است. «مَصانِع» نیز در این درس، آب‌انبارهای بیابانی معنا می‌دهد. پس مفهوم عبارت این است که کاروان امید داشت آب‌انبارها نزدیک باشند. نباید «رَجا» را کمک خواستن یا «قُرْب» را دوری ترجمه کرد. (صفحهٔ ۱۰۷ و ۱۰۸) پاسخ: گزینهٔ ۴

تلمیع به آمیختن بخش‌هایی از دو زبان در یک شعر گفته می‌شود؛ بنابراین ترکیب بخش‌های فارسی و عربی می‌تواند مصداق آن باشد. کنار هم گذاشتن اصل و ترجمه، کاربرد چند واژهٔ عربی و سروده‌شدن شعر به دست شاعری خاص، هیچ‌یک به‌تنهایی ملاک این آرایه نیست. نام شاعران در مقدمه، جنبهٔ نمونه دارد، نه محدودکردن این نوع شعر به آنان. (صفحهٔ ۱۰۵ و ۱۰۶) پاسخ: گزینهٔ ۲