نمونه سوال درس ۶ عربی دهم با جواب

«عُرِّفَ» ماضی مجهول از «عَرَّفَ» است؛ بنابراین بخش نخست «پادشاه به مردم شناسانده شد» ترجمه می‌شود. «یُسْتَخْدَمُ» مضارع مجهول است و «به کار گرفته می‌شود» معنا می‌دهد. همچنین «الْحَدید» آهن و «بِناء» ساختن است. پس ترجمه باید مجهول بودن هر دو فعل و تفاوت زمان آن‌ها را حفظ کند. (صفحه‌های ۸۰ و ۸۱) پاسخ: گزینهٔ ۲

استقبال مردم در مسیر سفر با عدالت ذوالقرنین ارتباط داشت. ساکنان کنار تنگه نیز از پیش گرفتار حملات بودند؛ وقتی بزرگی سپاه و کارهای نیک او را دیدند، حضورش را فرصتی برای رفع مشکل دانستند. ساخت سد نتیجهٔ درخواست آنان بود، نه علت آگاهی آنان از خطر. ترتیب حرکت نیز غرب، شرق و سپس شمال بود. بنابراین تنها گزارش گزینهٔ سوم با روابط علت و معلولی و ترتیب رویدادهای متن سازگار است. (صفحه‌های ۷۸ و ۷۹) پاسخ: گزینهٔ ۳

در جملهٔ نخست، حرکت سپاه به سوی کوه مطرح است؛ بنابراین «سارَ» به معنای «حرکت کرد» مناسب است. در جملهٔ دوم، وجود آب بدبو با معنای «مُسْتَنْقَع» یعنی مرداب سازگار است، نه «مَضیق» به معنای تنگه. «اِسْتَقَرَّ» نیز استقرار یافتن و «تَخَلَّصَ» رهایی یافتن معنا می‌دهد. (صفحهٔ ۸۰) پاسخ: گزینهٔ ۱

«یُعَرِّفُ» معلوم و «یُعَرَّفُ» مجهول است؛ تفاوت آن‌ها در حرکت حرف پیش از آخر دیده می‌شود. «أُنْزِلَ» ماضی مجهول است. «یَسْتَخْدِمُ» مضارع معلوم، ولی «اُسْتُخْدِمَ» ماضی مجهول است. «یَخْلُقُ» نیز مضارع معلوم است. در نتیجه فعل‌های مجهول عبارت‌اند از «یُعَرَّفُ»، «أُنْزِلَ» و «اُسْتُخْدِمَ» و تعداد آن‌ها برابر با $3$ است. (صفحهٔ ۸۱) پاسخ: گزینهٔ ۴

ذوالقرنین هدایا را نپذیرفت و بخشش خدا را برتر دانست، اما از مردم برای ساخت سد کمک خواست. پس از موفقیت نیز مردم از او قدردانی کردند و او پروردگارش را سپاس گفت. بنابراین قدردانی از انسان‌ها، تلاش جمعی و توجه به نعمت الهی می‌توانند در کنار هم باشند. پیام پایانی بخش قرآنی نیز سود شکرگزاری را متوجه خود انسان می‌داند، نه اینکه تلاش یا قدردانی از دیگران را نفی کند. (صفحه‌های ۷۹ و ۸۸) پاسخ: گزینهٔ ۱

در گزینهٔ نخست، «یُعَرَّفُ» باید «شناسانده می‌شود» ترجمه شود. در گزینهٔ دوم، «یُغْسَلُ» مضارع مجهول و به معنای «شسته می‌شود» است. در گزینهٔ سوم، «أَنْزَلَ» یعنی «نازل کرد» و «یُسْتَخْدَمُ» یعنی «به کار گرفته می‌شود». در گزینهٔ چهارم، «اُسْتُخْدِمَ» ماضی مجهول و «یُخْلَقُ» مضارع مجهول است و هر دو ترجمه، زمان و مجهول بودن فعل را درست نشان می‌دهند. (صفحهٔ ۸۱) پاسخ: گزینهٔ ۴

پیام مربوط به تمسخر، بر احتمال بهتر بودن گروهی تأکید می‌کند که مورد ریشخند قرار گرفته‌اند؛ پس از آن نمی‌توان برتری قطعی و همه‌جانبه را نتیجه گرفت. همچنین در بیان گناه بودن گمان، سخن از برخی گمان‌هاست، نه همهٔ آن‌ها. نهی از تجسس نیز در متن با استثنای خیرخواهی همراه نشده است. بنابراین برداشت درست، پرهیز از داوری تحقیرآمیز همراه با پذیرش امکان برتری دیگران است. (صفحه‌های ۸۷ و ۸۸) پاسخ: گزینهٔ ۳

در واژه‌نامه، «بِناء» برای ساختن یا ساختمان و «خَرَّبَ» برای ویران کردن آمده است؛ بنابراین هر دو معنای گزینهٔ دوم درست‌اند. در گزینهٔ اول، معنای دو فلز؛ در گزینهٔ سوم، معنای دو مکان؛ و در گزینهٔ چهارم، معنای دو فعل با یکدیگر جابه‌جا شده است. (صفحهٔ ۸۰) پاسخ: گزینهٔ ۲

در بخش شکایت مردم، «نا» در «عَلَیْنا» به خودِ گویندگان، یعنی مردمی که هدف حمله قرار می‌گرفتند، اشاره دارد. در بخش نپذیرفتن هدایا، «ها» در «فَرَفَضَها» جانشین هدیه‌هاست. پس از درخواست آوردن آهن و مس نیز «هما» در «فَوَضَعَهُما» به همین دو فلز اشاره می‌کند، نه به دو کوه. بنابراین ترتیب درست، مردمِ مورد حمله، هدیه‌ها و آهن و مس است. (صفحه‌های ۷۸ و ۷۹) پاسخ: گزینهٔ ۱

گزارش در محل ساخت و نتیجهٔ نهایی درست است، اما نقش دو فلز را در مرحلهٔ حرارت دادن جابه‌جا بیان کرده است. مطابق متن، مس ذوب شد و در میان آهن قرار گرفت؛ حاصل این فرایند نیز سدی استوار بود. پس تنها باید نام آهن و مس در بخش دوم جابه‌جا شود. تغییر محل، افزودن سنگ یا ضعیف دانستن سازه، با متن سازگار نیست. (صفحهٔ ۷۹) پاسخ: گزینهٔ ۲