سوال ۱۵۴ · زمین‌شناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۵۴ · کلید رسمی سازمان سنجش
زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۲: منابع معدنی و ذخایر انرژی، زیربنای تمدن و توسعه
اصطلاح «برلیان» کدام ویژگی یک قطعه الماس را معرفی می‌کند؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
برای پاسخ، باید نام کانی را از نام شیوهٔ آماده‌سازی آن برای استفادهٔ گوهری جدا کنیم.
۱. «الماس» نام کانی‌ای با ترکیب کربن است. کتاب نیز آن را به‌عنوان گوهری گران‌بها معرفی می‌کند (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۳۳–۳۵).
۲. «برلیان» نام نوعی تراش الماس است؛ یعنی سطح‌های الماس با آرایش هندسی مشخصی تراش داده می‌شوند تا جلوه و درخشش بیشتری داشته باشد. پرسشِ تفاوت الماس و برلیان نیز در بخش «گفت‌وگو کنید»، همراه با موضوع تراش گوهرها مطرح شده است (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۳۵).
بنابراین، این اصطلاح نه رنگ و درجهٔ خلوص الماس را بیان می‌کند و نه شکل طبیعی بلور آن را؛ بلکه نشان‌دهندهٔ نوع تراش است.
پاسخ: گزینهٔ ۲
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند
- گزینهٔ ۱: ممکن است درخشش برلیان با رنگ گوهر اشتباه گرفته شود؛ اما «برلیان» نام یک رنگ خاص برای الماس نیست و به چگونگی تراش آن اشاره دارد.
- گزینهٔ ۳: ارزش بالای برلیان ممکن است دانش‌آموز را به یاد خلوص زیاد بیندازد؛ اما این اصطلاح درجهٔ خلوص الماس را مشخص نمی‌کند.
- گزینهٔ ۴: ممکن است شکل هندسی الماسِ تراش‌خورده با شکل بلور آن اشتباه شود؛ درحالی‌که شکل بلور هنگام رشد طبیعی کانی پدید می‌آید، ولی برلیان به تراشی اشاره دارد که انسان ایجاد می‌کند.
راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)
- بخش «گفت‌وگو کنید» دربارهٔ گوهرها در صفحهٔ ۳۵ را به یاد بیاورید؛ پرسش تفاوت الماس و برلیان در کنار پرسش مربوط به آماده‌سازی گوهرها آمده است.
- میان ویژگی‌های طبیعی یک کانی و ویژگی‌هایی که گوهرساز هنگام آماده‌سازی آن ایجاد می‌کند، تفاوت بگذارید.
- به سطح‌های هندسی‌ای فکر کنید که گوهرساز برای افزایش جلوه و درخشش روی الماس ایجاد می‌کند؛ نام مورد پرسش به چگونگی ایجاد این سطح‌ها مربوط است.