سوال ۱۸۲ فیزیک کنکور تجربی ۱۴۰۱ با پاسخ تشریحی

پاسخ تشریحی

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

• گزینهٔ ۱: ممکن است جهت میدان را صرفاً مخالف جهت سرعت در نظر بگیرید؛ اما در این حالت سرعت و میدان هم‌راستا هستند و نیروی مغناطیسی صفر می‌شود، درحالی‌که در شکل نیرویی به چپ وارد شده است.
• گزینهٔ ۲: این انتخاب ممکن است از تصورِ مخالف‌بودن جهت نیرو و میدان برای بار منفی ناشی شود. نیروی مغناطیسی باید بر میدان عمود باشد؛ پس میدانِ رو به راست نمی‌تواند نیرویی رو به چپ ایجاد کند.
• گزینهٔ ۴: اگر منفی‌بودن بار الکترون را فراموش کنید، ممکن است این جهت را انتخاب کنید. برای سرعت رو به پایین و میدان برون‌سو، نیروی وارد بر بار مثبت به چپ است، اما نیروی وارد بر الکترون به راست خواهد بود.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

1. قاعدهٔ دست راست در بخش نیروی مغناطیسی وارد بر ذرهٔ باردار را به یاد بیاورید: نیرو هم بر سرعت و هم بر میدان عمود است.
2. الکترون بار منفی دارد؛ بنابراین جهت نیروی آن خلاف جهتی است که قاعدهٔ دست راست برای بار مثبت نشان می‌دهد.
3. برای اجرای قاعدهٔ دست راست، انگشتان را رو به پایین و شست را خلاف نیروی نشان‌داده‌شده، یعنی رو به راست بگیرید؛ اکنون جهت خم‌شدن انگشتان را پیدا کنید.