سوال ۷۰ · فیزیک
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۷۰ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۲ · فصل ۳: مغناطیس و القای الکترومغناطیسی
پیچهای شامل ۲۰۰ دور سیم که مساحت هر حلقهٔ آن است، عمود بر میدان مغناطیسی یکنواختی قرار دارد. در مدت اندازهٔ میدان از به کاهش مییابد. اگر مقاومت پیچه باشد، جریان القایی متوسط که از پیچه میگذرد، چند آمپر است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. شار مغناطیسی هر حلقه را بنویسیم. زاویه در رابطهٔ شار، بین میدان و خط عمود بر سطح حلقه است. چون سطح پیچه بر میدان عمود است، داریم و در نتیجه (فیزیک ۲، صفحهٔ ۸۷–۸۸).
۲. دادهها را به یکاهای SI تبدیل کنیم:
،
تغییر میدان برابر است با:
پس اندازهٔ تغییر شار هر حلقه میشود:
۳. نیروی محرکهٔ القایی متوسط را حساب کنیم. طبق قانون فاراده، اندازهٔ نیروی محرکه در پیچه از رابطهٔ به دست میآید (فیزیک ۲، صفحهٔ ۸۹):
۴. جریان القایی متوسط را به دست آوریم. با استفاده از رابطهٔ جریان و مقاومت، مطابق مثال کتاب (فیزیک ۲، صفحهٔ ۸۹):
علامت منفی تغییر میدان نشاندهندهٔ کاهش شار است؛ در این سؤال اندازهٔ جریان خواسته شده است.
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: این مقدار ممکن است از جا انداختن ضریب در تبدیل زمان و استفاده از به دست آید. زمان درست است؛ نصف گرفتن زمان، جریان را دو برابر میکند.
- گزینهٔ ۲: این مقدار میتواند حاصل اشتباه در تفریق میدانها و بهدستآوردن باشد. اختلاف درست دو میدان است و باید همین مقدار را در قانون فاراده قرار داد.
- گزینهٔ ۴: ممکن است دانشآموز عدد مربوط به میدان اولیه را مستقیماً بهعنوان جریان انتخاب کند. میدان و جریان کمیتهای متفاوتیاند؛ جریان القایی از آهنگ تغییر شار و مقاومت پیچه به دست میآید، نه از مقدار میدان اولیه بهتنهایی.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- قانون القای فاراده و رابطهٔ جریان القایی با مقاومت را مرور کن؛ مثال پیچه در فیزیک ۲، صفحهٔ ۸۹، الگوی مناسبی برای این مسئله است.
- وقتی سطح حلقه بر میدان عمود است، زاویهٔ میدان با خط عمود بر سطح صفر است؛ بنابراین . مساحت را به مترمربع و زمان را به ثانیه تبدیل کن.
- ابتدا اختلاف دو میدان را حساب کن و سپس دادهها را در رابطهٔ قرار بده. کاهش میدان به معنی منفی بودن اندازهٔ جریان نیست.