دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت دوم · فیزیک

سوال ۷۱ فیزیک کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۷۱ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۷۱ · فیزیک

کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۷۱ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۱ (ریاضی) · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

بر اثر رسوبات، قطر قسمتی از یک رگ نسبت به سایر قسمت‌ها ۴۰ درصد کاهش یافته است. اگر خون از این قسمت وارد قسمت گشاد همان رگ شود، تندی آن چگونه تغییر می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: ۶۴ درصد کاهش می‌یابد.
  2. گزینهٔ ۲: ۱۶ درصد افزایش می‌یابد.
  3. گزینهٔ ۳: ۳۶ درصد کاهش می‌یابد.
  4. گزینهٔ ۴: ۴۰ درصد افزایش می‌یابد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

۱. رابطهٔ تندی و سطح مقطع را مشخص می‌کنیم.
در جریان یکنواختِ مایع تراکم‌ناپذیر، حجم مایعی که در زمان معین از مقطع‌های مختلف می‌گذرد یکسان است؛ بنابراین آهنگ شارش حجمی ثابت می‌ماند و داریم (فیزیک ۱ (ریاضی)، صفحه‌های ۴۳–۴۴):
Aتنگvتنگ=AگشادvگشادA_{\text{تنگ}}v_{\text{تنگ}}=A_{\text{گشاد}}v_{\text{گشاد}}
پس خون هنگام ورود از بخش تنگ به بخش گشاد، کندتر می‌شود.

۲. نسبت سطح مقطع‌ها را حساب می‌کنیم.
قطر بخش رسوب‌گرفته نسبت به بخش گشاد 40%40\% کاهش یافته است؛ در نتیجه:
dتنگ=(1−0.4)dگشاد=0.6dگشادd_{\text{تنگ}}=(1-0.4)d_{\text{گشاد}}=0.6d_{\text{گشاد}}
با توجه به مساحت مقطع دایره‌ای، A=πd24A=\frac{\pi d^2}{4}، داریم:
AتنگAگشاد=(dتنگdگشاد)2=(0.6)2=0.36\frac{A_{\text{تنگ}}}{A_{\text{گشاد}}}=\left(\frac{d_{\text{تنگ}}}{d_{\text{گشاد}}}\right)^2=(0.6)^2=0.36

۳. درصد کاهش تندی را به دست می‌آوریم.
تندی اولیه مربوط به بخش تنگ و تندی نهایی مربوط به بخش گشاد است. از رابطهٔ پیوستگی:
vنهاییvاولیه=AتنگAگشاد=0.36\frac{v_{\text{نهایی}}}{v_{\text{اولیه}}}=\frac{A_{\text{تنگ}}}{A_{\text{گشاد}}}=0.36
یعنی تندی نهایی برابر 36%36\% تندی اولیه است؛ بنابراین درصد کاهش تندی برابر است با:
vاولیه−vنهاییvاولیه×100=(1−0.36)×100=64%\frac{v_{\text{اولیه}}-v_{\text{نهایی}}}{v_{\text{اولیه}}}\times100=(1-0.36)\times100=64\%
پس تندی خون 64%64\% کاهش می‌یابد.

پاسخ: گزینهٔ ۱

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۲: ممکن است دانش‌آموز به‌اشتباه مربعِ درصد کاهش قطر، یعنی (0.4)2=0.16(0.4)^2=0.16، را درصد افزایش تندی بداند. اما باید نسبت قطرهای باقی‌مانده را به توان دو رساند؛ همچنین ورود خون به قسمت گشادتر باعث کاهش تندی می‌شود، نه افزایش آن.
  • گزینهٔ ۳: این گزینه از اشتباه گرفتن نسبت تندی نهایی به اولیه با درصد کاهش تندی به دست می‌آید. مقدار (0.6)2=0.36(0.6)^2=0.36 سهم باقی‌ماندهٔ تندی است، نه سهم کاهش‌یافتهٔ آن.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است دانش‌آموز درصد تغییر تندی را مستقیماً برابر درصد تغییر قطر بگیرد و جهت تغییر را نیز وارونه تشخیص دهد. تندی با مربع قطر نسبت وارون دارد و هنگام ورود خون از بخش تنگ به بخش گشاد کاهش می‌یابد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. بخش «شارهٔ در حرکت» را به یاد بیاورید: در جریان یکنواختِ یک مایع، حجم عبوری از مقطع‌های مختلف رگ در زمان یکسان برابر است (فیزیک ۱ (ریاضی)، صفحه‌های ۴۳–۴۴).
  2. از رابطهٔ پیوستگی Aتنگvتنگ=AگشادvگشادA_{\text{تنگ}}v_{\text{تنگ}}=A_{\text{گشاد}}v_{\text{گشاد}} استفاده کنید. توجه کنید که مساحت مقطع دایره‌ای با مربع قطر متناسب است، نه خود قطر.
  3. قطر بخش تنگ برابر 0.60.6 قطر بخش گشاد است؛ پس نسبت تندی نهایی به اولیه برابر (0.6)2(0.6)^2 می‌شود. برای یافتن درصد کاهش، این نسبت را از یک کم کنید و حاصل را در 100100 ضرب کنید.

فیزیک ۱ (ریاضی) · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «ویژگی‌های فیزیکی مواد» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · ریاضی ۱۴۰۴ نوبت دوم