دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم · فیزیک

سوال ۶۸ فیزیک کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۶۸ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۶۸ · فیزیک

کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم · سوال ۶۸ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۲ (ریاضی) · فصل ۴: القای الکترومغناطیسی و جریان متناوب

پیچه‌ای شامل ۵۰۰ حلقه عمود بر میدان مغناطیسی قرار دارد و میدان مغناطیسی با آهنگ 0/6 Ts0/6\,\frac{\mathrm{T}}{\mathrm{s}} کاهش می‌یابد. اگر نیروی محرکهٔ القایی متوسط ایجادشده در پیچه ۱/۲ ولت باشد، مساحت هر حلقه چند سانتی‌متر مربع است؟

  1. گزینهٔ ۱: ۲۰
  2. گزینهٔ ۲: ۳۰
  3. گزینهٔ ۳: ۴۰
  4. گزینهٔ ۴: ۶۰
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

۱. شار هر حلقه را مشخص می‌کنیم. مطابق تعریف شار مغناطیسی، داریم Φ=BAcos⁡θ\Phi=BA\cos\theta که در آن θ\theta زاویهٔ میدان با خط عمود بر سطح حلقه است. چون سطح حلقه‌ها بر میدان عمود است، θ=0∘\theta=0^\circ و بنابراین Φ=BA\Phi=BA؛ همین وضعیت در مثال کتاب نیز بررسی شده است (فیزیک ۲ (ریاضی)، صفحهٔ ۱۱۲).

۲. قانون فاراده را برای کل پیچه می‌نویسیم. برای پیچه‌ای با NN حلقه، اندازهٔ نیروی محرکهٔ القایی متوسط برابر است با:
∣E‾∣=N∣ΔΦΔt∣=NA∣ΔBΔt∣|\overline{\mathcal{E}}|=N\left|\frac{\Delta\Phi}{\Delta t}\right|=NA\left|\frac{\Delta B}{\Delta t}\right|.
در اینجا مساحت و جهت حلقه‌ها ثابت‌اند و فقط میدان تغییر می‌کند. مسئلهٔ چهارم تمرین‌های فصل نیز کاربرد قانون فاراده را برای همین آرایشِ سطح حلقه‌ها مطرح می‌کند (فیزیک ۲ (ریاضی)، صفحهٔ ۱۲۸). کاهش میدان بر جهت نیروی محرکه اثر دارد؛ برای محاسبهٔ اندازه، قدرمطلق آهنگ تغییر میدان را به کار می‌بریم.

۳. داده‌ها را جای‌گذاری می‌کنیم. با N=500N=500، ∣E‾∣=1.2 V|\overline{\mathcal{E}}|=1.2\,\mathrm{V} و ∣ΔBΔt∣=0.6 T/s\left|\frac{\Delta B}{\Delta t}\right|=0.6\,\mathrm{T/s} داریم:
A=∣E‾∣N∣ΔBΔt∣=1.2500×0.6=0.004 m2A=\frac{|\overline{\mathcal{E}}|}{N\left|\frac{\Delta B}{\Delta t}\right|}=\frac{1.2}{500\times0.6}=0.004\,\mathrm{m^2}.

۴. واحد مساحت را تبدیل می‌کنیم. چون 1 m2=104 cm21\,\mathrm{m^2}=10^4\,\mathrm{cm^2}، مساحت هر حلقه برابر است با:
A=0.004×104=40 cm2A=0.004\times10^4=40\,\mathrm{cm^2}.

پاسخ: گزینهٔ ۳

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است بر اثر واردکردن یک ضریب اضافی در قانون فاراده، مساحت را نصف مقدار لازم به دست آورید. با قرار دادن A=20 cm2A=20\,\mathrm{cm^2} در رابطهٔ درست، نیروی محرکهٔ القایی 0.6 V0.6\,\mathrm{V} می‌شود که با دادهٔ سؤال سازگار نیست.
  • گزینهٔ ۲: این گزینه ممکن است از خطای محاسباتی در تقسیم نیروی محرکه بر حاصل‌ضرب تعداد حلقه‌ها و آهنگ تغییر میدان به دست آید. مساحت 30 cm230\,\mathrm{cm^2} نیروی محرکهٔ 0.9 V0.9\,\mathrm{V} ایجاد می‌کند، نه مقدار داده‌شده در سؤال.
  • گزینهٔ ۴: این گزینه می‌تواند حاصل اشتباه در جای‌گذاری آهنگ تغییر میدان یا محاسبهٔ کسر مساحت باشد. اگر مساحت هر حلقه 60 cm260\,\mathrm{cm^2} باشد، نیروی محرکهٔ القایی 1.8 V1.8\,\mathrm{V} می‌شود و از مقدار داده‌شده بیشتر است.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف شار مغناطیسی و قانون القای فاراده را مرور کنید. دقت کنید که زاویه در رابطهٔ شار، بین میدان مغناطیسی و خط عمود بر سطح حلقه است، نه خود سطح حلقه.
  2. چون سطح حلقه‌ها بر میدان عمود است، شار هر حلقه برابر Φ=BA\Phi=BA می‌شود. پس برای پیچهٔ ثابت، اندازهٔ نیروی محرکه از رابطهٔ ∣E‾∣=NA∣ΔBΔt∣|\overline{\mathcal{E}}|=NA\left|\frac{\Delta B}{\Delta t}\right| به دست می‌آید.
  3. ابتدا مساحت را از رابطهٔ A=1.2500×0.6 m2A=\frac{1.2}{500\times0.6}\,\mathrm{m^2} حساب کنید؛ سپس برای تبدیل متر مربع به سانتی‌متر مربع، حاصل را در 10410^4 ضرب کنید.

فیزیک ۲ (ریاضی) · فصل ۴: القای الکترومغناطیسی و جریان متناوب

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «القای الکترومغناطیسی و جریان متناوب» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم