دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم · فیزیک

سوال ۷۰ فیزیک کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۷۰ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۷۰ · فیزیک

کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۷۰ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۲ (ریاضی) · فصل ۴: القای الکترومغناطیسی و جریان متناوب

سیمی را به شکل حلقهای به شعاع 10 cm10\,\mathrm{cm} درمیآوریم و آن را روی یک سطح افقی قرار میدهیم. میدان مغناطیسی یکنواختی که با سطح قاب زاویهٔ ۳۰ درجه میسازد، در مدت 15/715/7 میلیثانیه از ۶۰۰۰ گاوس به صفر کاهش مییابد. نیروی محرکهٔ القایی متوسط در حلقه چند ولت است؟

  1. گزینهٔ ۱: 0/630/6\sqrt{3}
  2. گزینهٔ ۲: 0/6
  3. گزینهٔ ۳: 1/231/2\sqrt{3}
  4. گزینهٔ ۴: 1/2
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

ابتدا توجه کنید که ممیزِ اعداد صورت سؤال با «/» نوشته شده است؛ بنابراین زمان داده‌شده برابر 15.7 ms15.7\,\mathrm{ms} است، نه یک کسر.

گام اول: تعیین زاویهٔ مناسب برای محاسبهٔ شار
شار مغناطیسی از رابطهٔ Φ=BAcos⁡θ\Phi=BA\cos\theta به دست می‌آید که در آن، θ\theta زاویهٔ میدان با نیم‌خط عمود بر سطح حلقه است، نه با خود سطح (فیزیک ۲ ریاضی، صفحهٔ ۱۱۲). پس در این مسئله:
θ=90∘−30∘=60∘\theta=90^\circ-30^\circ=60^\circ، و در نتیجه cos⁡θ=12\cos\theta=\frac{1}{2}.

گام دوم: تبدیل یکاها و محاسبهٔ مساحت حلقه
شعاع حلقه برابر است با:
r=10 cm=0.10 mr=10\,\mathrm{cm}=0.10\,\mathrm{m}.
بنابراین:
A=πr2=π(0.10)2=0.01π m2A=\pi r^2=\pi(0.10)^2=0.01\pi\,\mathrm{m^2}.
همچنین، با توجه به 1 G=10−4 T1\,\mathrm{G}=10^{-4}\,\mathrm{T} داریم:
B1=6000 G=0.60 TB_1=6000\,\mathrm{G}=0.60\,\mathrm{T}، B2=0B_2=0، و Δt=15.7×10−3 s\Delta t=15.7\times10^{-3}\,\mathrm{s}.

گام سوم: به‌کارگیری قانون فاراده
طبق قانون فاراده، نیروی محرکهٔ القایی متوسط برابر Eav=−NΔΦΔt\mathcal{E}_{\mathrm{av}}=-N\frac{\Delta\Phi}{\Delta t} است (فیزیک ۲ ریاضی، صفحهٔ ۱۱۴). اینجا یک حلقه داریم، پس N=1N=1. چون مساحت و جهت حلقه ثابت‌اند، اندازهٔ نیروی محرکه برابر می‌شود با:
∣Eav∣=A∣cos⁡θ∣ ∣B2−B1∣Δt|\mathcal{E}_{\mathrm{av}}|=\frac{A|\cos\theta|\,|B_2-B_1|}{\Delta t}.
با جای‌گذاری داده‌ها:
∣Eav∣=(0.01π)(12)(0.60)15.7×10−3 V|\mathcal{E}_{\mathrm{av}}|=\frac{(0.01\pi)(\frac{1}{2})(0.60)}{15.7\times10^{-3}}\,\mathrm{V}.
با تقریب π≃3.14\pi\simeq3.14:
∣Eav∣=0.009420.0157 V=0.60 V|\mathcal{E}_{\mathrm{av}}|=\frac{0.00942}{0.0157}\,\mathrm{V}=0.60\,\mathrm{V}.
پس اندازهٔ نیروی محرکهٔ القایی متوسط با مقدار گزینهٔ دوم برابر است.

پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: اگر زاویهٔ میدان با سطح حلقه را به‌جای زاویهٔ میدان با عمود بر سطح در رابطهٔ شار قرار دهید، از ضریب cos⁡30∘\cos 30^\circ استفاده می‌کنید و به 0.63 V0.6\sqrt{3}\,\mathrm{V} می‌رسید. زاویهٔ درست در رابطهٔ شار، 60∘60^\circ است.
  • گزینهٔ ۳: این نتیجه می‌تواند از دو اشتباه هم‌زمان حاصل شود: استفاده از cos⁡30∘\cos 30^\circ و گرفتن تغییر میدان برابر 2B12B_1، گویی میدان معکوس شده است. در این مسئله میدان فقط به صفر می‌رسد و زاویهٔ آن با عمود بر سطح نیز 60∘60^\circ است.
  • گزینهٔ ۴: با حذف ضریب زاویه‌ای از رابطهٔ شار، مقدار 1.2 V1.2\,\mathrm{V} به دست می‌آید. این محاسبه مربوط به حالتی است که میدان بر سطح حلقه عمود باشد، درحالی‌که اینجا تنها مؤلفهٔ عمود بر سطح در شار نقش دارد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف شار مغناطیسی و قانون القای فاراده را مرور کنید؛ به‌ویژه دقت کنید زاویهٔ موجود در رابطهٔ شار نسبت به سطح حلقه سنجیده می‌شود یا عمود بر آن.
  2. زاویهٔ میدان با عمود بر سطح، مکمل زاویهٔ داده‌شده است. برای حلقهٔ ثابت از رابطهٔ ∣Eav∣=A∣cos⁡θ∣ ∣ΔB∣/Δt|\mathcal{E}_{\mathrm{av}}|=A|\cos\theta|\,|\Delta B|/\Delta t استفاده کنید.
  3. داده‌ها را به صورت A=π(0.10)2 m2A=\pi(0.10)^2\,\mathrm{m^2}، ∣ΔB∣=0.60 T|\Delta B|=0.60\,\mathrm{T} و Δt=15.7×10−3 s\Delta t=15.7\times10^{-3}\,\mathrm{s} بنویسید؛ سپس ضریب cos⁡60∘\cos60^\circ را اعمال و تقسیم نهایی را انجام دهید.

فیزیک ۲ (ریاضی) · فصل ۴: القای الکترومغناطیسی و جریان متناوب

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «القای الکترومغناطیسی و جریان متناوب» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم