سوال ۷۰ · فیزیک
کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۷۰ · کلید رسمی سازمان سنجش
فیزیک · فیزیک ۲ (ریاضی) · فصل ۴: القای الکترومغناطیسی و جریان متناوب
سیمی را به شکل حلقهای به شعاع درمیآوریم و آن را روی یک سطح افقی قرار میدهیم. میدان مغناطیسی یکنواختی که با سطح قاب زاویهٔ ۳۰ درجه میسازد، در مدت میلیثانیه از ۶۰۰۰ گاوس به صفر کاهش مییابد. نیروی محرکهٔ القایی متوسط در حلقه چند ولت است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
ابتدا توجه کنید که ممیزِ اعداد صورت سؤال با «/» نوشته شده است؛ بنابراین زمان دادهشده برابر است، نه یک کسر.
گام اول: تعیین زاویهٔ مناسب برای محاسبهٔ شار
شار مغناطیسی از رابطهٔ به دست میآید که در آن، زاویهٔ میدان با نیمخط عمود بر سطح حلقه است، نه با خود سطح (فیزیک ۲ ریاضی، صفحهٔ ۱۱۲). پس در این مسئله:
، و در نتیجه .
گام دوم: تبدیل یکاها و محاسبهٔ مساحت حلقه
شعاع حلقه برابر است با:
.
بنابراین:
.
همچنین، با توجه به داریم:
، ، و .
گام سوم: بهکارگیری قانون فاراده
طبق قانون فاراده، نیروی محرکهٔ القایی متوسط برابر است (فیزیک ۲ ریاضی، صفحهٔ ۱۱۴). اینجا یک حلقه داریم، پس . چون مساحت و جهت حلقه ثابتاند، اندازهٔ نیروی محرکه برابر میشود با:
.
با جایگذاری دادهها:
.
با تقریب :
.
پس اندازهٔ نیروی محرکهٔ القایی متوسط با مقدار گزینهٔ دوم برابر است.
پاسخ: گزینهٔ ۲
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: اگر زاویهٔ میدان با سطح حلقه را بهجای زاویهٔ میدان با عمود بر سطح در رابطهٔ شار قرار دهید، از ضریب استفاده میکنید و به میرسید. زاویهٔ درست در رابطهٔ شار، است.
- گزینهٔ ۳: این نتیجه میتواند از دو اشتباه همزمان حاصل شود: استفاده از و گرفتن تغییر میدان برابر ، گویی میدان معکوس شده است. در این مسئله میدان فقط به صفر میرسد و زاویهٔ آن با عمود بر سطح نیز است.
- گزینهٔ ۴: با حذف ضریب زاویهای از رابطهٔ شار، مقدار به دست میآید. این محاسبه مربوط به حالتی است که میدان بر سطح حلقه عمود باشد، درحالیکه اینجا تنها مؤلفهٔ عمود بر سطح در شار نقش دارد.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- تعریف شار مغناطیسی و قانون القای فاراده را مرور کنید؛ بهویژه دقت کنید زاویهٔ موجود در رابطهٔ شار نسبت به سطح حلقه سنجیده میشود یا عمود بر آن.
- زاویهٔ میدان با عمود بر سطح، مکمل زاویهٔ دادهشده است. برای حلقهٔ ثابت از رابطهٔ استفاده کنید.
- دادهها را به صورت ، و بنویسید؛ سپس ضریب را اعمال و تقسیم نهایی را انجام دهید.