نمونه سوال نگارش هفتم با جواب

در نگارش رسمی، صورت‌های شکسته و گفتاری مناسب نیستند؛ با این حال، گفت‌وگوی شخصیت‌های داستان و نمایش‌نامه از این قاعده مستثنا شده است (صفحه‌های ۲۱ و ۲۲). بنابراین، «می‌خواد» و «خونه» در جمله‌ای که راوی بیان کرده، باید به «می‌خواهد» و «خانه» تبدیل شوند؛ ولی گفتاری‌بودن جملهٔ شخصیت داستان، به‌خودی‌خود خطا نیست. همچنین داشتن پیش‌نویس، نویسنده را از رعایت درست‌نویسی در پاک‌نویس بی‌نیاز نمی‌کند؛ زیرا هر دو در ارزیابی نوشته مطرح‌اند (صفحهٔ ۲۱). پاسخ: گزینهٔ ۴

در درس، طبقه‌بندی مطالب در ذهن، نخستین گام تهیهٔ نقشهٔ نوشتن معرفی شده است. رضا با تعیین جای مطالب در بخش‌های مختلف، این گام را برداشته است. در مقابل، خوش‌خط و پاکیزه‌بودن نوشتهٔ سارا، به‌تنهایی دلیلی بر سازمان‌یافتگی مطالب آن نیست (صفحه‌های ۱۵ تا ۱۸). البته نقشهٔ ذهنی تنها معیار بررسی نوشته نیست؛ در ارزیابی پاک‌نویس، نشانه‌گذاری، املای درست و دیگر ویژگی‌های درست‌نویسی نیز بررسی می‌شوند (صفحهٔ ۲۱). بنابراین، داوری‌ای درست است که اهمیت نقشهٔ ذهنی و معیارهای پاک‌نویس را هم‌زمان در نظر بگیرد. پاسخ: گزینهٔ ۲

انتخاب موضوع، نخستین مرحلۀ سفر نوشتن است و نویسنده در آن، با توجه به علاقه، شناخت و ارتباط موضوع با زندگی خود تصمیم می‌گیرد (صفحه‌های ۲۵ تا ۲۷). مقدمه پس از آن می‌آید و باید با اختصار و روشنی، نمایی کلی از موضوع و فضای نوشته بسازد؛ شرح جزئیات وظیفۀ تنه است (صفحه‌های ۲۷ و ۲۸). همچنین پاسخ‌گویی به برخی پرسش‌های اساسی و دعوت به تأمل، به پایان نوشته مربوط می‌شود (صفحه‌های ۲۸ و ۲۹). پاسخ: گزینهٔ ۱

در این نوشته، شرط بیشتر بودن حجم تنه برقرار است؛ اما دو شرط دیگر رعایت نشده است: بند نخست چند موضوع را درهم آمیخته و بند دوم با مسیر نوشته پیوند ندارد. بنابراین باید مطالب بر اساس موضوع تفکیک و تنظیم شوند و بند نامرتبط نیز یا کنار گذاشته شود یا ارتباط معناداری با موضوع پیدا کند. کوتاه‌کردن مقدمه، یکی‌کردن همۀ بندها یا افزایش حجم، این دو ایراد را برطرف نمی‌کند (صفحه‌های ۲۷ و ۲۸). پاسخ: گزینهٔ ۳

در طبقه‌بندی، موضوع گسترده به موضوع‌هایی کوچک‌تر تقسیم می‌شود تا ذهن سامان بگیرد و نوشتن آسان‌تر شود (صفحه‌های ۳۷ تا ۳۹). در طرح دوم، شکل خانه، امکانات آن و فعالیت‌های اعضای خانواده، سه جنبهٔ مشخص از موضوع «خانهٔ ما» هستند. طرح نخست فقط اجزای ساختاری نوشته را نام می‌برد؛ طرح سوم موضوع را واقعاً محدود نمی‌کند؛ و در طرح چهارم، بعضی عنوان‌ها از موضوع اصلی بیرون می‌روند. پاسخ: گزینهٔ ۲

در جملهٔ نخست، نهاد «نرگس» مفرد است و همراهی دوستان با «با» آمده؛ بنابراین فعل باید «نوشت» باشد. در جملهٔ دوم، «نرگس و دوستش» نهاد جمع است و «خواندند» درست است. در جملهٔ سوم، نهاد «ما» جمع است؛ پس «رفت» باید به «رفتیم» تبدیل شود. در جملهٔ چهارم، نهاد «آموزگاران» جمع است و فعل درست «پرداختند» است؛ آمدن «من» پس از «با» این هماهنگی را تغییر نمی‌دهد (صفحهٔ ۴۴). بنابراین تعداد جمله‌های نیازمند اصلاح فعل برابر است با $1+0+1+1=3$. پاسخ: گزینهٔ ۴

در روش این درس، تقسیم موضوع کلی مقدمه‌ای برای انتخاب یکی از بخش‌های کوچک‌تر است؛ قرار نیست همۀ بخش‌ها در یک نوشته گنجانده شوند. انتخاب باید با توجه به علاقه و اطلاعات نویسنده انجام شود و پیش از آغاز نوشتن، سازمان نوشته نیز در ذهن شکل بگیرد. بنابراین، انتخاب «کتابخانۀ محله» همراه با آماده‌کردن طرح نوشته، با مراحل آموزش‌داده‌شده سازگار است. (صفحهٔ ۴۷–۵۰) پاسخ: گزینهٔ ۲

در این نوشته، موضوع کلی از راه چند ریزموضوع گسترش یافته است: دگرگونی طبیعت، تازگی در زندگی و پوشش، کارهای اعضای خانواده و سرانجام تغییر نگاه انسان. بنابراین، تکرار مفهوم تازگی باعث یکسان‌شدن ریزموضوع‌ها نمی‌شود. همچنین، کارهای پدر به خرید محدود نیست و تعبیر شستن چشم‌ها نیز به معنای دگرگون‌کردن نگرش است، نه شست‌وشوی جسمانی. گزینهٔ چهارم هم موضوع کلی و هم حرکت معنایی متن را درست نشان می‌دهد. (صفحهٔ ۵۱–۵۳) پاسخ: گزینهٔ ۴

فکر اصلی این بند، تأثیر تقسیم کار بر سرعت سامان‌دادن کتابخانه است. طبق توضیح کتاب، جمله‌های کامل‌کننده باید فکر جملهٔ موضوع را توضیح دهند، تأیید کنند یا روشن‌تر سازند (صفحهٔ ۵۹). مسئول‌شدن هر گروه برای یک قفسه و مرتب‌شدن هم‌زمان چند قفسه، چگونگی افزایش سرعت کار را روشن می‌کند. سایر جمله‌ها، با وجود اشاره به کتابخانه یا کار گروهی، این فکر اصلی را گسترش نمی‌دهند. پاسخ: گزینهٔ ۱

در کتاب، هر بند دارای موضوعی مستقل معرفی شده است که با موضوع بندهای دیگر نیز ارتباط دارد (صفحهٔ ۵۹). همچنین، در بررسی متن داستان، موضوع بند چهارم در برابر موضوع بند اول قرار گرفته است؛ بااین‌حال، هر دو در چارچوب موضوعی مشترک بررسی می‌شوند (صفحه‌های ۶۰ و ۶۱). بنابراین، بیان دو جنبهٔ متفاوت از فناوری مانع ارتباط بندها نیست؛ هر بند باید جملهٔ موضوع و توضیح‌های مربوط به خود را داشته باشد. پاسخ: گزینهٔ ۳

فکر اصلی بند، تأثیر مرتب‌بودن اتاق بر آسان‌تر پیداکردن وسایل است. جمله‌های مربوط به خلوتی میز و مرتب‌بودن دفترها، هر دو این فکر را با نمونه توضیح می‌دهند. جملهٔ مربوط به رنگ دیوار فقط به اتاق اشاره دارد و دربارهٔ اثر نظم بر دسترسی به وسایل چیزی نمی‌گوید؛ پس حذف آن، با حفظ جملهٔ موضوع، انسجام بند را برقرار می‌کند. جابه‌جایی این جمله یا افزودن یک واژه، ناهماهنگی معنایی آن را برطرف نمی‌کند. (صفحه‌های ۶۹ و ۷۰) پاسخ: گزینهٔ ۳

جملهٔ موضوع، فکر اصلی بند را مشخص می‌کند؛ بنابراین نویسنده با توجه به آن، مطالب مناسب برای ادامهٔ بند را برمی‌گزیند و خواننده نیز موضوع بند را تشخیص می‌دهد. همچنین، آغاز بند جایگاه معمول جملهٔ موضوع است، نه جایگاهی الزامی. ارتباط جمله‌های بند نیز باید معنایی باشد و صرف تکرار واژه‌ها چنین ارتباطی ایجاد نمی‌کند. (صفحه‌های ۶۷ تا ۷۰) پاسخ: گزینهٔ ۱