نمونه سوال فصل ۵ نگارش هفتم با جواب

فکر اصلی این بند، تأثیر تقسیم کار بر سرعت سامان‌دادن کتابخانه است. طبق توضیح کتاب، جمله‌های کامل‌کننده باید فکر جملهٔ موضوع را توضیح دهند، تأیید کنند یا روشن‌تر سازند (صفحهٔ ۵۹). مسئول‌شدن هر گروه برای یک قفسه و مرتب‌شدن هم‌زمان چند قفسه، چگونگی افزایش سرعت کار را روشن می‌کند. سایر جمله‌ها، با وجود اشاره به کتابخانه یا کار گروهی، این فکر اصلی را گسترش نمی‌دهند. پاسخ: گزینهٔ ۱

در کتاب، هر بند دارای موضوعی مستقل معرفی شده است که با موضوع بندهای دیگر نیز ارتباط دارد (صفحهٔ ۵۹). همچنین، در بررسی متن داستان، موضوع بند چهارم در برابر موضوع بند اول قرار گرفته است؛ بااین‌حال، هر دو در چارچوب موضوعی مشترک بررسی می‌شوند (صفحه‌های ۶۰ و ۶۱). بنابراین، بیان دو جنبهٔ متفاوت از فناوری مانع ارتباط بندها نیست؛ هر بند باید جملهٔ موضوع و توضیح‌های مربوط به خود را داشته باشد. پاسخ: گزینهٔ ۳

در بخش درست‌نویسی، استفادهٔ پیاپی و بی‌جای «و» برای وصل‌کردن جمله‌ها نقد شده و نمونه‌ای با جداسازی مناسب جمله‌ها ارائه شده است (صفحه‌های ۶۲ تا ۶۶، بخش درست‌نویسی). ویرایش مناسب باید هم از پیوندهای اضافی بکاهد و هم ترتیب و معنای رویدادها را حفظ کند. در گزینهٔ چهارم، جمله‌ها به‌درستی جدا شده‌اند و ترتیب آماده‌کردن باغچه، نرم‌کردن خاک، کاشتن بذر و آب‌دادن حفظ شده است. باقی‌ماندن یک «و» نیز ایرادی ندارد؛ نکتهٔ کتاب پرهیز از کاربرد بی‌رویهٔ آن است، نه حذف همیشگی آن. پاسخ: گزینهٔ ۴

فکر اصلی بند، تأثیر آماده‌کردن وسایل از شب قبل بر نظم کارهای صبحگاهی است. کمترشدن احتمال جاگذاشتن وسایل و صرف‌نشدن وقت برای پیدا‌کردن دفتر، هر دو این فکر را توضیح می‌دهند. در مقابل، نقاشی روی جلد دفتر فقط با یکی از واژه‌های بند ارتباط دارد و نقشی در گسترش معنای جملهٔ موضوع ندارد. کتاب بر کامل‌کردن معنای جملهٔ موضوع و نیز ارتباط و نظم جمله‌های بند تأکید می‌کند. (صفحهٔ ۵۹ و صفحه‌های ۶۲ تا ۶۶) پاسخ: گزینهٔ ۳

بر اساس توضیح کتاب، جملهٔ موضوع بیان‌کنندهٔ فکر اصلی هر بند است و جمله‌های کامل‌کننده برای توضیح، تأیید یا روشن‌کردن همان فکر نوشته می‌شوند؛ بنابراین ارتباط معنایی این دو بخش ضروری است. قرارگرفتن جملهٔ موضوع در آغاز بند، روشی معمول است و الزام همیشگی نیست. همچنین نمودار کتاب تعداد ثابتی برای جمله‌های تکمیلی تعیین نمی‌کند. (صفحهٔ ۵۹ تا ۶۱) پاسخ: گزینهٔ ۱

در بررسی گروه سوم، موضوع بند، واکنش به تعریف‌های اغراق‌آمیز والدین دانسته شده است؛ بنابراین نمونهٔ نوشتهٔ راوی، این واکنش را روشن می‌کند. در بررسی گروه چهارم نیز بی‌علاقگی شدید بعضی والدین، موضوع بند است و شرح وضعیت ماتیلدا به تأیید و تکمیل آن کمک می‌کند. پس نمونه‌ها باید با توجه به نقششان در توضیح موضوع هر بند تفسیر شوند، نه فقط با توجه به شخصیت‌های حاضر در آن‌ها. (صفحهٔ ۵۷ تا ۶۱) پاسخ: گزینهٔ ۴

جملهٔ موضوع باید فکر محوری بند را بیان کند و جمله‌های دیگر به توضیح، تأیید یا روشن‌ترشدن آن کمک کنند (صفحهٔ ۵۹). در این بند، مشاهدهٔ گیاهان و اندازه‌گیری، دو نمونه از یادگیری عملی در حیاط‌اند. جملهٔ پایانی نیز نتیجهٔ این فعالیت‌ها را بیان می‌کند. بنابراین، جملهٔ «حیاط مدرسه می‌تواند فضایی برای یادگیری عملی باشد» فکر اصلی و فراگیر بند است؛ جمله‌های دیگر جنبه‌هایی از آن را گسترش می‌دهند. پاسخ: گزینهٔ ۳

در سنجه‌های کتاب، پیش‌نویسی، ساختار بند، ارتباط و نظم جمله‌ها، پیراسته‌نویسی و شیوهٔ خواندن جداگانه مطرح شده‌اند (صفحه‌های ۶۲ تا ۶۶). نسخهٔ نهایی برای بررسی جملهٔ موضوع، جمله‌های تکمیلی، ارتباط جمله‌ها و ویژگی‌های نوشتاری شاهد فراهم می‌کند؛ اما به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که نویسنده پیش‌نویس داشته یا متنش را چگونه خوانده است. همچنین، نرسیدن پیش‌نویس به ارزیاب به معنای نامناسب‌بودن ساختار بند نیست. بنابراین باید داوری را به سنجه‌هایی محدود کرد که برای آن‌ها شاهد وجود دارد. پاسخ: گزینهٔ ۴

در گزارش گروه‌ها، بند نخست دربارهٔ شیفتگی افراطی بعضی والدین و بند دوم دربارهٔ رنج معلمان است؛ این دو بند هم‌اندازه معرفی شده‌اند. بند سوم که واکنش فرضی راوی به تعریف‌های اغراق‌آمیز والدین را مطرح می‌کند، بلندترین بند متن است. بند چهارم نیز به رفتار والدین بی‌اعتنا می‌پردازد (صفحه‌های ۶۰ و ۶۱). پس گزارشی درست است که بلندترین بند را به واکنش فرضی راوی نسبت دهد. پاسخ: گزینهٔ ۱

جملهٔ «ت» فکر اصلی بند، یعنی آسان‌ترشدن مرور با مرتب‌کردن یادداشت‌ها، را مطرح می‌کند و برای آغاز بند مناسب‌تر است. جملهٔ «پ» شیوهٔ مرتب‌سازی را توضیح می‌دهد. پس از آن، جملهٔ «ب» نتیجهٔ همان تقسیم‌بندی را بیان می‌کند؛ بنابراین «این تقسیم‌بندی» مرجع روشنی دارد. جملهٔ «الف» نیز نمونه‌ای از فایدهٔ این کار را می‌آورد. این چینش با گسترش منظم جملهٔ موضوع به کمک جمله‌های کامل‌کننده سازگار است (صفحهٔ ۵۹ و ۶۱). پاسخ: گزینهٔ ۳

در بند دومِ متن داستان، وضعیت معلمانی مطرح می‌شود که ناچارند تعریف‌های نامتناسب والدین را بشنوند و واکنش ظاهری موافق نشان دهند. در بند سوم، راوی خود را در جایگاه معلم تصور می‌کند و از واکنشی سخن می‌گوید که در آن موقعیت نشان می‌داد. بنابراین نباید واکنش فرضی راوی را رفتاری واقعاً انجام‌شده یا تصمیم معلم کلاس نگارش دانست. گزارش گروه‌های دوم و سوم نیز همین تفاوت محتوایی را تأیید می‌کند (صفحه‌های ۵۷–۵۸ و ۶۰–۶۱). پاسخ: گزینهٔ ۱

اصلاح غلط‌های املایی و نشانه‌های نگارشی، بدون تغییر محتوای جمله‌ها، بهبود در پیراسته‌نویسی است. در نوشتهٔ دوم، افزودن جمله‌های توضیحیِ مرتبط، نامرتبط‌بودن جمله‌های قبلی را برطرف نمی‌کند؛ زیرا جمله‌های کامل‌کننده باید به توضیح، تأیید یا روشن‌ترشدن مقصود جملهٔ موضوع کمک کنند (صفحهٔ ۵۹). در سنجه‌های ارزیابی نیز پیراسته‌نویسی از ارتباط و نظم میان جملهٔ موضوع و جمله‌های تکمیلی جدا شده است (صفحه‌های ۶۲–۶۶). پس اصلاح دانش‌آموز اول با ایراد نوشته‌اش متناسب است، ولی کاستی نوشتهٔ دوم باقی مانده است. پاسخ: گزینهٔ ۴