۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
نگارش هفتم · فصل ۴

نمونه سوال فصل ۴ نگارش هفتم با جواب

«کوچک‌تر کردن موضوع»، فصل ۴ کتاب نگارش هفتم، صفحهٔ ۴۷ تا ۵۶. ۱۲ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی از فصل ۴ نگارش هفتم (کوچک‌تر کردن موضوع)، پایهٔ هفتم.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

پیش از تست: خلاصه درس و نکات مهم فصل ۴ نگارش هفتم

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۲ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

دانش‌آموزی موضوع «محل زندگی ما» را به «کتابخانۀ محله»، «رفت‌وآمد در کوچه‌ها» و «فضای سبز محله» تقسیم کرده است. کدام برنامۀ ادامۀ کار، با روش آموزش‌داده‌شده در این درس سازگارتر است؟

  1. گزینهٔ ۱: برای هر ریزموضوع یک بند بنویسد تا هیچ بخشی از موضوع «محل زندگی ما» کنار گذاشته نشود.
  2. گزینهٔ ۲: با توجه به علاقه و آگاهی خود، «کتابخانۀ محله» را برگزیند و طرح آغاز، میانه و پایان نوشته را آماده کند.
  3. گزینهٔ ۳: ریزموضوعی را که بیشتر دوست دارد انتخاب کند و بدون بررسی دانسته‌ها یا تنظیم طرح، نوشتن را شروع کند.
  4. گزینهٔ ۴: ریزموضوع‌ها را کنار بگذارد و عنوان گسترده‌تری مانند «زندگی مردم» انتخاب کند تا مطالب بیشتری برای نوشتن داشته باشد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در روش این درس، تقسیم موضوع کلی مقدمه‌ای برای انتخاب یکی از بخش‌های کوچک‌تر است؛ قرار نیست همۀ بخش‌ها در یک نوشته گنجانده شوند. انتخاب باید با توجه به علاقه و اطلاعات نویسنده انجام شود و پیش از آغاز نوشتن، سازمان نوشته نیز در ذهن شکل بگیرد. بنابراین، انتخاب «کتابخانۀ محله» همراه با آماده‌کردن طرح نوشته، با مراحل آموزش‌داده‌شده سازگار است. (صفحهٔ ۴۷–۵۰) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

با توجه به نوشتۀ مربوط به نوروز در فعالیت‌های نگارشی، کدام تحلیل از رابطۀ موضوع کلی و ریزموضوع‌های متن درست‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: چون در سراسر متن از تازگی سخن رفته است، نمی‌توان برای بندهای آن ریزموضوع‌های متفاوتی تعیین کرد.
  2. گزینهٔ ۲: مناسب‌ترین ریزموضوع برای بند مربوط به پدر، «خرید وسایل تازه» است؛ زیرا همۀ کارهای او در همین عنوان می‌گنجد.
  3. گزینهٔ ۳: بند پایانی، ریزموضوع «پاکیزگی بدن در نوروز» را کامل می‌کند و منظور از شستن چشم‌ها نیز همین است.
  4. گزینهٔ ۴: موضوع کلی، نو شدن در نوروز است و متن از نمونه‌های تازگی در طبیعت و زندگی خانواده به تازه‌کردن نگاه می‌رسد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در این نوشته، موضوع کلی از راه چند ریزموضوع گسترش یافته است: دگرگونی طبیعت، تازگی در زندگی و پوشش، کارهای اعضای خانواده و سرانجام تغییر نگاه انسان. بنابراین، تکرار مفهوم تازگی باعث یکسان‌شدن ریزموضوع‌ها نمی‌شود. همچنین، کارهای پدر به خرید محدود نیست و تعبیر شستن چشم‌ها نیز به معنای دگرگون‌کردن نگرش است، نه شست‌وشوی جسمانی. گزینهٔ چهارم هم موضوع کلی و هم حرکت معنایی متن را درست نشان می‌دهد. (صفحهٔ ۵۱–۵۳) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

در جملۀ «وقتی خبر موفقیت دوستم را شنیدم، به قول معروف خوشحال شدم»، کدام ویرایش، بدون افزودن سخنی مشهور و با حفظ گزارش اصلی، ایراد کاربردی جمله را برطرف می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: حذف عبارت «به قول معروف» و باقی‌گذاشتن بقیۀ جمله.
  2. گزینهٔ ۲: قرار دادن «خوشحال شدم» در گیومه، بدون تغییر دیگر.
  3. گزینهٔ ۳: افزودن ویرگول پس از «به قول معروف»، بدون تغییر واژه‌ها.
  4. گزینهٔ ۴: تبدیل «خوشحال شدم» به «احساس شادی کردم» و حفظ بقیۀ جمله.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

کاربرد «به قول معروف» زمانی درست است که پس از آن سخنی مشهور، مثلی رایج یا عبارتی شناخته‌شده بیاید. «خوشحال شدم» گزارشی معمولی از احساس گوینده است. چون قرار نیست سخن مشهوری به جمله افزوده شود، حذف «به قول معروف» ایراد را برطرف می‌کند. گیومه، ویرگول یا جایگزین‌کردن یک عبارت عادی با عبارتی عادی دیگر، این مشکل را حل نمی‌کند. (صفحهٔ ۵۴–۵۵) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

دانش‌آموزی می‌گوید: «چون نویسندهٔ بامداد روستا در آغاز از جانوران و چشم‌اندازهای گوناگون نام برده است، روش کوچک‌تر کردن موضوع را رعایت نکرده است.» کدام پاسخ، نقد دقیق‌تری بر این داوری است؟

  1. گزینهٔ ۱: ذکر پدیده‌های گوناگون روستا نشان می‌دهد که نویسنده همهٔ ریزموضوع‌ها را به یک اندازه پرورش داده است.
  2. گزینهٔ ۲: فهرست آغازین، موضوع نوشته را تعیین می‌کند و مطالب بعدی نمی‌توانند دامنهٔ آن را محدودتر کنند.
  3. گزینهٔ ۳: اشاره به تلاش کشاورزان، نشانهٔ کنار گذاشتن موضوع بامداد و آغاز موضوعی کاملاً بی‌ارتباط است.
  4. گزینهٔ ۴: اشاره‌های آغازین زمینهٔ ورود به موضوع‌اند و ادامهٔ نوشته بر بانگ بامدادی خروس و پیوند آن با زندگی روستا تمرکز دارد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

برای تشخیص کوچک‌تر شدن موضوع باید دید کدام بخش در ادامهٔ نوشته گسترش یافته است. نویسنده در آغاز، تصویری کلی از روستا می‌سازد، اما سپس توجه خود را به بانگ سحرگاهی خروس معطوف می‌کند. بیدار شدن مردم، نماز و آغاز کار روزانه نیز در ارتباط با همین محور بیان می‌شوند. پس اشارهٔ مقدماتی به جلوه‌های متعدد روستا، به معنای پرورش همهٔ آن‌ها یا ناتوانی در محدود کردن موضوع نیست (صفحه‌های ۴۹–۵۰). پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

دانش‌آموزی برای هر یک از دو تصویر فعالیت «تصویرنویسی»، متنی جداگانه نوشته است. متن‌ها غلط املایی ندارند و نشانه‌گذاری آن‌ها درست است، اما توصیف‌ها چنان کلی‌اند که هم‌کلاسی‌ها نمی‌توانند تشخیص دهند هر متن مربوط به کدام تصویر است. کدام داوری با معیارهای این فصل سازگارتر است؟

  1. گزینهٔ ۱: متن از نظر پیراسته‌نویسی امتیاز دارد، اما لازم است ویژگی‌های متمایزکنندهٔ هر تصویر در توصیف آن روشن‌تر شود.
  2. گزینهٔ ۲: درستی املا و نشانه‌گذاری برای موفق دانستن توصیف کافی است و تشخیص مخاطبان نقشی در ارزیابی ندارد.
  3. گزینهٔ ۳: باید فقط شیوهٔ خواندن تغییر کند؛ زیرا کلی بودن توصیف‌ها هیچ اثری بر تشخیص تصویر ندارد.
  4. گزینهٔ ۴: ناتوانی مخاطبان در تشخیص تصویر، ثابت می‌کند که متن نه پیش‌نویس داشته و نه آغاز و میانه و پایان.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در سنجه‌های ارزیابی، رعایت املا، نشانه‌گذاری و دیگر جنبه‌های درست‌نویسی بخشی از پیراسته‌نویسی است؛ بنابراین متن توصیف‌شده در این زمینه نقطهٔ قوت دارد (صفحه‌های ۵۱–۵۳). بااین‌حال، در فعالیت تصویرنویسی باید توصیف چنان باشد که هم‌کلاسی‌ها بتوانند تصویر مربوط به آن را تشخیص دهند. اگر توصیف‌ها آن‌قدر کلی باشند که بر هر دو تصویر صدق کنند، این هدف تأمین نشده و باید ویژگی‌های متمایزکننده روشن‌تر بیان شوند. از این کاستی نمی‌توان دربارهٔ نداشتن پیش‌نویس یا ساختار نامناسب حکم قطعی داد (صفحه‌های ۵۴–۵۵). پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

بر اساس توضیح معلم، تفاوت اصلی روش درس چهارم با روش درس پیش از آن در کدام گزینه درست بیان شده است؟

  1. گزینهٔ ۱: در درس پیشین، موضوع بدون تقسیم‌بندی پرورش می‌یافت؛ در درس چهارم، برای نخستین بار به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم می‌شود.
  2. گزینهٔ ۲: در درس پیشین، بخش‌های موضوع کلی در قسمت‌های مختلف نوشته می‌آمد؛ در درس چهارم، یکی از آن بخش‌ها محور نوشته قرار می‌گیرد.
  3. گزینهٔ ۳: در درس پیشین، علاقه و اطلاعات در نوشتن مؤثر بود؛ در درس چهارم، انتخاب موضوع باید مستقل از این دو عامل باشد.
  4. گزینهٔ ۴: در درس پیشین، نوشته آغاز و میانه و پایان داشت؛ در درس چهارم، انتخاب یک موضوع کوچک‌تر جای این ساختار را می‌گیرد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در توضیح آغاز درس، معلم یادآوری می‌کند که در روش پیشین، موضوع کلی به بخش‌هایی تقسیم می‌شد و هر بخش در قسمتی از نوشته جای می‌گرفت. در روش درس چهارم، نویسنده از میان همان بخش‌ها، یکی را متناسب با علاقه و اطلاعات خود انتخاب می‌کند و آن را پرورش می‌دهد؛ بنابراین تفاوت در نحوهٔ استفاده از ریزموضوع‌هاست، نه در اصلِ تقسیم‌بندی موضوع (صفحه‌های ۴۷–۴۸). همچنین، انتخاب ریزموضوع ضرورت تنظیم آغاز، میانه و پایان را از بین نمی‌برد (صفحه‌های ۴۹–۵۰). پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

در نوشتۀ «بامداد روستا»، نویسنده بانگ سحرگاهی خروس را با کدام دو کارکرد در زندگی روستاییان پیوند می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: فراخواندن مردم به نیایش و خبر دادن از آغاز کوشش روزانه
  2. گزینهٔ ۲: دعوت مردم به تماشای طبیعت و اعلام پایان کار کشاورزان
  3. گزینهٔ ۳: بیدارکردن مردم برای پایان‌دادن به کارهای شبانه و رفتن به خانه
  4. گزینهٔ ۴: آگاه‌کردن مردم از آمدن روشنایی و دعوت آنان به استراحت
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در نوشتۀ «بامداد روستا»، آواز سحرگاهی خروس با بیدارشدن مردم برای نماز و شروع کار روزانه پیوند دارد. بنابراین، نویسنده برای این صدا هم نقشی مرتبط با نیایش و هم نقشی مرتبط با آغاز تلاش روستاییان در نظر گرفته است؛ نه پایان کار یا استراحت آنان. (صفحهٔ ۴۹–۵۰) پاسخ: گزینهٔ 1

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

در پایان نوشتۀ مربوط به نوروز، تشبیه «شستن چشم‌ها» به خانه‌تکانی، بیشتر برای بیان کدام مقصود به کار رفته است؟

  1. گزینهٔ ۱: پاکیزگی چشم‌ها نیز باید مانند تمیزکردن خانه جزئی از آمادگی جسمانی برای نوروز باشد.
  2. گزینهٔ ۲: خریدن وسایل تازه باعث می‌شود انسان بدون تغییر در اندیشۀ خود، جهان را متفاوت ببیند.
  3. گزینهٔ ۳: همان‌گونه که ظاهر زندگی تازه می‌شود، می‌توان شیوۀ دیدن و دریافتن پیرامون را نیز تازه کرد.
  4. گزینهٔ ۴: خواندن شعر در روزهای عید می‌تواند جای آدابی مانند خانه‌تکانی و پوشیدن لباس تازه را بگیرد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

نویسنده ابتدا نمونه‌هایی از تازگی در طبیعت و زندگی مردم می‌آورد و سپس توجه خواننده را به نوکردن نگاه جلب می‌کند. تشبیه شستن چشم‌ها به خانه‌تکانی، پاکیزگی جسمانی را هدف نمی‌گیرد؛ بلکه بر رهاشدن از نگاه عادت‌زده و متفاوت دیدن محیط تأکید دارد. بنابراین، تازگی می‌تواند علاوه بر ظاهر زندگی، شیوۀ دریافت انسان از جهان را نیز دربرگیرد. (صفحهٔ ۵۱–۵۳) پاسخ: گزینهٔ 3

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

گروهی در ارزیابی نوشتۀ هم‌کلاسی خود گزارش می‌دهد: «موضوع، محدود و مشخص است و نویسنده نسخۀ اولیۀ خود را بازنویسی کرده است. املا، نشانه‌گذاری و حاشیه‌گذاری درست است؛ اما مطالب جمع‌بندی در آغاز آمده و پایان نوشته ناگهان به توضیح مطالب تازه می‌پردازد. نویسنده نیز متن را یکنواخت و بدون توجه به مکث‌ها می‌خواند.» ایرادهای باقی‌مانده مستقیماً به کدام دو سنجۀ ارزیابی مربوط‌اند؟

  1. گزینهٔ ۱: پیراسته‌نویسی و کوچک‌کردن موضوع
  2. گزینهٔ ۲: کوچک‌کردن موضوع و پیش‌نویسی
  3. گزینهٔ ۳: پیش‌نویسی و شیوۀ خواندن
  4. گزینهٔ ۴: طبقه‌بندی ذهن و نوشته و شیوۀ خواندن
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در این گزارش، موضوع محدود انتخاب شده و نسخۀ اولیه نیز بازنویسی شده است؛ پس نمی‌توان کوچک‌کردن موضوع یا پیش‌نویسی را ایراد اصلی دانست. همچنین، درستی املا، نشانه‌گذاری و حاشیه‌گذاری نشان می‌دهد مشکل گزارش‌شده از نوع پیراسته‌نویسی نیست. قرارگرفتن مطالب جمع‌بندی در آغاز و ورود ناگهانی مطالب تازه در پایان، به رعایت‌نشدن سازمان آغاز، میانه و پایان مربوط است. خواندن یکنواخت و بدون توجه به مکث‌ها نیز در سنجۀ شیوۀ خواندن بررسی می‌شود. (صفحهٔ ۵۱–۵۳) پاسخ: گزینهٔ 4

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

کدام برداشت از پیوند میان توصیف سحرگاه و اشاره به آبادانی ایران در «بامداد روستا» دقیق‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: نویسنده از توصیف یک رویداد صبحگاهی به نقش کوشش روستاییان در آبادانی کشور می‌رسد.
  2. گزینهٔ ۲: نویسنده زیبایی طبیعی روستا را، مستقل از فعالیت مردم، عامل آبادانی کشور معرفی می‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: نویسنده بیدارشدن پیش از طلوع خورشید را، حتی بدون کارکردن، برای آبادانی کافی می‌داند.
  4. گزینهٔ ۴: نویسنده با تمرکز بر خروس، از اشاره به اهمیت اجتماعی زندگی روستایی خودداری می‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در «بامداد روستا»، بانگ خروس فقط یک صدای طبیعی نیست؛ این صدا با بیداری مردم و شروع فعالیت روزانه پیوند می‌خورد. نویسنده سپس کوشش کشاورزان و کارگران و سرسبزی روستاها را با آبادانی ایران مرتبط می‌کند. بنابراین، از یک ریزموضوع صبحگاهی به معنایی گسترده‌تر، یعنی نقش تلاش روستاییان، می‌رسد. متن نه زیبایی طبیعت را مستقل از فعالیت مردم کافی می‌داند و نه صرف سحرخیزی را جایگزین کار می‌کند. (صفحهٔ ۴۹–۵۰) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

کدام جمله، بدون نیاز به حذف یا جایگزینی عبارت «به قول معروف»، با قاعدۀ درست‌نویسی این درس سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: تا رسیدن اتوبوس، به قول معروف چند بار به ساعت نگاه کردم.
  2. گزینهٔ ۲: تا رسیدن اتوبوس، به قول معروف «کنار ایستگاه منتظر ماندم».
  3. گزینهٔ ۳: تا رسیدن اتوبوس، به قول معروف زیر پایم علف سبز شد.
  4. گزینهٔ ۴: تا رسیدن اتوبوس، به قول معروف دوستم گفت: «هنوز نیامده است».
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

پس از «به قول معروف» باید سخنی شناخته‌شده، مانند مثل رایج یا بیت مشهور، قرار بگیرد. تعبیر «زیر پایم علف سبز شد» مثلی برای بیان طولانی‌شدن انتظار است و در این موقعیت کاربرد مناسبی دارد. نگاه‌کردن به ساعت و منتظرماندن، گزارش‌های عادی‌اند؛ قرارگرفتن در گیومه یا نسبت‌دادن سخن به یک دوست نیز آن‌ها را به سخن معروف تبدیل نمی‌کند. (صفحهٔ ۵۴–۵۵) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۱۲

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش هفتم · فصل ۴: کوچک‌تر کردن موضوع

کدام گزارش از رفتار دانش‌آموزان و معلم در پایان روایت درس، با متن مطابقت دارد؟

  1. گزینهٔ ۱: سکوت دانش‌آموزان نشان می‌داد هنوز هیچ فعالیتی برای آماده‌کردن نوشته انجام نمی‌دهند.
  2. گزینهٔ ۲: دانش‌آموزان پس از آماده‌شدن نوشتند، اما معلم فقط بر کار آنان نظارت کرد.
  3. گزینهٔ ۳: دانش‌آموزان نوشتن را شروع کردند تا پس از آن، موضوع و سازمان متن را تعیین کنند.
  4. گزینهٔ ۴: دانش‌آموزان پیش از نوشتن دربارۀ طرح متن اندیشیدند و معلم نیز هنگام آغاز نگارش با آنان همراه شد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در پایان روایت، دانش‌آموزان در سکوت به موضوع، دانسته‌های لازم و چگونگی طبقه‌بندی نوشته فکر می‌کنند؛ بنابراین، سکوت آنان بخشی از آمادگی برای نوشتن است، نه بی‌کاری. معلم نیز آغاز نگارش را به آماده‌شدن نقشۀ ذهنی وابسته می‌کند و سپس خودش همراه دانش‌آموزان می‌نویسد. پس گزارشی درست است که هم تقدم اندیشیدن بر نوشتن و هم مشارکت معلم در نگارش را بیان کند. (صفحهٔ ۵۰) پاسخ: گزینهٔ ۴

فصل ۴ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۴ نگارش هفتم · رایگان