دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · فیزیک

سوال ۷۲ فیزیک کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول با پاسخ تشریحی

سوال ۷۲ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۷۲ · فیزیک

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۷۲ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۱: فیزیک و اندازه‌گیری

شعاع قاعدهٔ یک مخروط توپُر برابر 10 cm10\,\mathrm{cm} و ارتفاع آن 20 cm20\,\mathrm{cm} است. اگر جرم این مخروط 5/4 kg5/4\,\mathrm{kg} باشد، چگالی مخروط در SI چقدر است؟ (π=3\pi=3)

  1. گزینهٔ ۱: 27002700
  2. گزینهٔ ۲: 81008100
  3. گزینهٔ ۳: 2/72/7
  4. گزینهٔ ۴: 8/18/1
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول ـ خواندن جرم و انتخاب رابطه:
در نگارش صورت سؤال، علامت «/» نشانهٔ اعشار است؛ بنابراین جرم مخروط m=5.4 kgm=5.4\,\mathrm{kg} است، نه کسر 54 kg\frac{5}{4}\,\mathrm{kg}. طبق تعریف چگالی، جرم جسم را بر حجم آن تقسیم می‌کنیم: ρ=mV\rho=\frac{m}{V}. یکای چگالی در SI نیز kg/m3\mathrm{kg/m^3} است (فیزیک ۱، صفحهٔ ۱۶–۱۷).

گام دوم ـ تبدیل یکاهای طول:
برای محاسبهٔ حجم برحسب متر مکعب، داریم:
r=10 cm=0.10 mr=10\,\mathrm{cm}=0.10\,\mathrm{m}
h=20 cm=0.20 mh=20\,\mathrm{cm}=0.20\,\mathrm{m}

گام سوم ـ محاسبهٔ حجم مخروط:
چون مخروط توپُر است، حجم ماده برابر حجم مخروط است. پس با استفاده از رابطهٔ حجم مخروط و مقدار داده‌شدهٔ π=3\pi=3:
V=13πr2h=13×3×(0.10)2×0.20=2×10−3 m3V=\frac{1}{3}\pi r^2h=\frac{1}{3}\times3\times(0.10)^2\times0.20=2\times10^{-3}\,\mathrm{m^3}.

گام چهارم ـ محاسبهٔ چگالی:
ρ=mV=5.42×10−3=2.7×103 kg/m3=2700 kg/m3\rho=\frac{m}{V}=\frac{5.4}{2\times10^{-3}}=2.7\times10^3\,\mathrm{kg/m^3}=2700\,\mathrm{kg/m^3}.

دقت کنید که مقدار 2.7 g/cm32.7\,\mathrm{g/cm^3} همین چگالی را در یکای دیگری بیان می‌کند؛ طبق تبدیل یکای کتاب، 1 g/cm3=1000 kg/m31\,\mathrm{g/cm^3}=1000\,\mathrm{kg/m^3}، اما سؤال پاسخ را در SI می‌خواهد (فیزیک ۱، صفحهٔ ۱۶–۱۷).

پاسخ: گزینهٔ ۱

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۲: این مقدار می‌تواند از اعمال دوبارهٔ ضریب 13\frac{1}{3} در حجم مخروط به دست آید؛ در این صورت حجم، یک‌سوم مقدار درست و چگالی سه برابر می‌شود. ضریب 13\frac{1}{3} باید فقط یک بار در رابطهٔ حجم مخروط وارد شود.
  • گزینهٔ ۳: اگر چگالی را با جرم برحسب گرم و حجم برحسب سانتی‌متر مکعب حساب کنید، به 2.7 g/cm32.7\,\mathrm{g/cm^3} می‌رسید. این مقدار از نظر فیزیکی درست است، اما یکای خواسته‌شده SI است و باید در 10310^3 ضرب شود.
  • گزینهٔ ۴: این گزینه می‌تواند حاصل دو خطا باشد: اعمال دوبارهٔ ضریب 13\frac{1}{3} در حجم مخروط و تبدیل نکردن چگالی از g/cm3\mathrm{g/cm^3} به kg/m3\mathrm{kg/m^3}. در نتیجه، هم محاسبهٔ حجم و هم یکای پاسخ نادرست است.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف چگالی و یکای آن در SI را از بخش چگالی مرور کنید؛ برای این جسم توپُر، حجم ماده همان حجم هندسی مخروط است.
  2. حجم مخروط از رابطهٔ V=13πr2hV=\frac{1}{3}\pi r^2h به دست می‌آید. پیش از جای‌گذاری، شعاع و ارتفاع را به متر تبدیل کنید.
  3. با تبدیل طول‌ها، حجم مخروط برابر 2×10−3 m32\times10^{-3}\,\mathrm{m^3} می‌شود. اکنون جرم را با توجه به نگارش اعشاری صورت سؤال بخوانید و بر این حجم تقسیم کنید.

فیزیک ۱ · فصل ۱: فیزیک و اندازه‌گیری

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «فیزیک و اندازه‌گیری» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول