دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت دوم · فیزیک

سوال ۶۰ فیزیک کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۶۰ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۶۰ · فیزیک

کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۶۰ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۱ (ریاضی) · فصل ۱: فیزیک و اندازه‌گیری

شعاع و جرم نوترون در SI به‌ترتیب 8/4×10−168/4\times10^{-16} و 1/7×10−271/7\times10^{-27} است. چگالی آن چند گرم بر سانتی‌متر مکعب است؟ (π=3\pi=3)

  1. گزینهٔ ۱: 2/87×10102/87\times10^{10}
  2. گزینهٔ ۲: 7/17×10117/17\times10^{11}
  3. گزینهٔ ۳: 2/87×10122/87\times10^{12}
  4. گزینهٔ ۴: 7/17×10147/17\times10^{14}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول: نوشتن رابطهٔ چگالی

طبق تعریف کتاب، چگالی برابر نسبت جرم جسم به حجم آن است: ρ=mV\rho=\frac{m}{V} (فیزیک ۱ (ریاضی)، صفحهٔ ۱۶–۱۷).

چون داده‌ها در SI هستند، داریم: r=8.4×10−16 mr=8.4\times10^{-16}\,\mathrm{m} و m=1.7×10−27 kgm=1.7\times10^{-27}\,\mathrm{kg}. در اینجا ممیزِ اعداد صورت سؤال با نقطه نوشته شده است.

گام دوم: محاسبهٔ حجم نوترون

نوترون را در مدل این مسئله کره در نظر می‌گیریم. با توجه به π=3\pi=3، حجم آن برابر است با:

V=43πr3=4r3V=\frac{4}{3}\pi r^3=4r^3

بنابراین:

V=4(8.4×10−16)3=4×592.704×10−48=2.370816×10−45 m3V=4(8.4\times10^{-16})^3=4\times592.704\times10^{-48}=2.370816\times10^{-45}\,\mathrm{m^3}

توجه کنید که (10−16)3=10−48(10^{-16})^3=10^{-48} است.

گام سوم: محاسبهٔ چگالی در SI

ρ=1.7×10−272.370816×10−45≃0.717×1018=7.17×1017 kg/m3\rho=\frac{1.7\times10^{-27}}{2.370816\times10^{-45}}\simeq0.717\times10^{18}=7.17\times10^{17}\,\mathrm{kg/m^3}

گام چهارم: تبدیل یکای چگالی

طبق تمرین تبدیل یکای چگالی در کتاب، 1000 kg/m3=1 g/cm31000\,\mathrm{kg/m^3}=1\,\mathrm{g/cm^3} (فیزیک ۱ (ریاضی)، صفحهٔ ۱۶–۱۷). به روش زنجیره‌ای نیز داریم:

1 kgm3×103 g1 kg×1 m3106 cm3=10−3 g/cm31\,\frac{\mathrm{kg}}{\mathrm{m^3}}\times\frac{10^3\,\mathrm{g}}{1\,\mathrm{kg}}\times\frac{1\,\mathrm{m^3}}{10^6\,\mathrm{cm^3}}=10^{-3}\,\mathrm{g/cm^3}

پس مقدار عددی چگالی در SI را در 10−310^{-3} ضرب می‌کنیم:

ρ=7.17×1017×10−3=7.17×1014 g/cm3\rho=7.17\times10^{17}\times10^{-3}=7.17\times10^{14}\,\mathrm{g/cm^3}

پاسخ: گزینهٔ ۴

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: این گزینه می‌تواند از خطا در توان‌های ده هنگام مکعب‌کردن شعاع و تبدیل یکای حجم به دست آید. توان دهِ شعاع نیز باید مکعب شود و تبدیل متر مکعب به سانتی‌متر مکعب ضریب 10610^6 دارد، نه 10210^2.
  • گزینهٔ ۲: این گزینه از تقسیم دوبارهٔ پاسخ درست بر 10310^3 حاصل می‌شود؛ مثلاً دانش‌آموز پس از تبدیل چگالی به گرم بر سانتی‌متر مکعب، ضریب تبدیل را بار دیگر اعمال می‌کند. تبدیل یکا باید فقط یک بار انجام شود.
  • گزینهٔ ۳: این گزینه ممکن است بر اثر خطا در محاسبهٔ ضریب حجم کره و توان‌های ده انتخاب شود. برای جلوگیری از این خطا باید ضریب 43π\frac{4}{3}\pi و مکعب شعاع را جداگانه محاسبه کرد و سپس تبدیل یکا را انجام داد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف چگالی در بخش «چگالی» کتاب را به یاد آورید: جرم باید بر حجم تقسیم شود. برای محاسبهٔ حجم نوترون، آن را کروی در نظر بگیرید.
  2. از رابطهٔ V=43πr3V=\frac{4}{3}\pi r^3 استفاده کنید؛ با مقدار داده‌شدهٔ π\pi، ضریب جلوی r3r^3 ساده می‌شود. دقت کنید که هنگام مکعب‌کردن شعاع، هم ضریب عددی و هم توان ده مکعب می‌شوند.
  3. پس از محاسبهٔ حجم، عبارت 1.7×10−274(8.4×10−16)3\frac{1.7\times10^{-27}}{4(8.4\times10^{-16})^3} چگالی را در SI می‌دهد. برای تبدیل آن به g/cm3\mathrm{g/cm^3}، از 1 kg/m3=10−3 g/cm31\,\mathrm{kg/m^3}=10^{-3}\,\mathrm{g/cm^3} استفاده کنید.

فیزیک ۱ (ریاضی) · فصل ۱: فیزیک و اندازه‌گیری

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «فیزیک و اندازه‌گیری» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · ریاضی ۱۴۰۴ نوبت دوم