سوال ۸۷ شیمی کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

برای تشخیص عبارت درست، ابتدا ویژگی برش‌های نفتی را مقایسه می‌کنیم و سپس سایر عبارت‌ها را بررسی می‌کنیم.

۱. مقایسهٔ نفت سفید و نفت کوره:
نفت کوره نسبت به نفت سفید دارای مولکول‌های بزرگ‌تر، فرّاریت کمتر و گسترهٔ دمای جوش بالاتر است. ترتیب برش‌ها در شکل برج تقطیر نیز همین موضوع را نشان می‌دهد (شیمی ۲، صفحه‌های ۴۴ و ۴۵).

بنابراین، در فشار یکسان، اگر دما آن‌قدر بالا باشد که نفت کوره به‌صورت بخار باشد، نفت سفیدِ فرّارتر نیز به‌صورت بخار خواهد بود. پس می‌توان دربارهٔ حالت فیزیکی نفت سفید اظهارنظر کرد و عبارت سوم درست است. توجه کنید که هر برش نفتی مخلوطی از مواد با نقطه‌های جوش نزدیک به هم است؛ ازاین‌رو برای آن گسترهٔ جوش در نظر می‌گیریم، نه یک نقطهٔ جوش دقیق (شیمی ۲، صفحه‌های ۴۴ و ۴۵).

۲. بررسی عبارت اول:
تولید اتانول از اتن، واکنش افزایشی آب به پیوند دوگانه است و به کاتالیزگر اسیدی نیاز دارد، نه محیط بازی:
$\mathrm{CH_2{=}CH_2+H_2O\xrightarrow{H^+}CH_3CH_2OH}$
بنابراین عبارت اول نادرست است.

۳. بررسی عبارت دوم:
آلکن‌ها به‌دلیل داشتن پیوند دوگانه با برم واکنش افزایشی می‌دهند. در این واکنش، پیوند دوگانه به یگانه تبدیل می‌شود و به هر یک از دو کربن آن، یک اتم برم متصل می‌شود؛ بنابراین فرآورده سیرشده است. ملاک انجام این واکنش، وجود پیوند دوگانه است، نه شمار کربن‌های مولکول؛ پس عبارت دوم نادرست است.

۴. بررسی عبارت چهارم:
در برج تقطیر، از پایین به بالا دما کاهش می‌یابد و برش‌های سبک‌تر با مولکول‌های کوچک‌تر در ارتفاع بالاتری جدا می‌شوند (شیمی ۲، صفحه‌های ۴۴ و ۴۵). در نتیجه:
$\text{افزایش ارتفاع}\ \Longrightarrow\ \begin{cases}\text{کاهش دما}\\\text{کاهش اندازهٔ مولکول‌های برش خروجی}\end{cases}$
پس روند تغییر دما و اندازهٔ مولکول‌ها هم‌جهت است، نه عکس یکدیگر؛ عبارت چهارم نیز نادرست است.

پاسخ: گزینهٔ ۳