۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
فیزیک ۱ · فصل ۲

نمونه سوال فصل ۲ فیزیک دهم با جواب

«ویژگی‌های فیزیکی مواد»، فصل ۲ کتاب فیزیک ۱، صفحهٔ ۲۳ تا ۵۲. ۱۱ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی و ۶ سوال کنکور تجربی از فصل ۲ فیزیک ۱ (ویژگی‌های فیزیکی مواد)، پایهٔ دهم.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۱ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

نمونه‌ای فلزی را از حالت مذاب چنان سریع سرد می‌کنند که ذرات آن فرصت تشکیل آرایش منظم پیدا نمی‌کنند. سپس نمونهٔ جامد را تا دمای معینی گرم می‌کنند. کدام نتیجه‌گیری دربارهٔ این آزمایش با مطالب کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: چون نمونه فلزی است، حتی بلافاصله پس از سردکردن سریع نیز باید آرایش بلورین داشته باشد.
  2. گزینهٔ ۲: پیش از گرم‌کردن، ذرات نمونه به دلیل بی‌شکل بودن، مانند ذرات گاز آزادانه در سراسر ظرف حرکت می‌کنند.
  3. گزینهٔ ۳: اگر نمونه با گرم‌شدن بلورین شود، می‌توان نتیجه گرفت شیشهٔ طبیعی نیز الزاماً همین رفتار را دارد.
  4. گزینهٔ ۴: نمونه می‌تواند با گرم‌شدن بلورین شود؛ بی‌شکل بودن اولیهٔ آن نیز به معنای نبود نوسان ذرات در اطراف جایگاه‌هایشان نیست.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در سردکردن سریع بعضی مواد، از جمله فلزها، ذرات فرصت پیدا نمی‌کنند آرایش منظم بلوری تشکیل دهند و ساختار بی‌شکل پدید می‌آید. چنین فلزهایی با گرم‌شدن تا دمای معینی می‌توانند به‌سرعت بلورین شوند. از سوی دیگر، بی‌شکل بودن به نامنظم بودن آرایش ذرات مربوط است، نه به حذف نوسان آنها در اطراف جایگاه‌هایشان. همچنین کتاب، ساختار بی‌شکل شیشه‌های طبیعی را پایدار معرفی می‌کند؛ بنابراین نمی‌توان رفتار فلز مورد آزمایش را به آنها تعمیم داد (صفحهٔ ۲۴). پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

اندازهٔ مولکول‌های نمونه‌ای از هوا را 2.5 A˚2.5\,\mathrm{\mathring{A}} و فاصلهٔ میانگین آنها را برابر مقدار ذکرشده در کتاب برای شرایط معمولی در نظر بگیرید. این فاصله چند برابر اندازهٔ مولکول است و چند نانومتر است؟

  1. گزینهٔ ۱: 1.41.4 برابر؛ 3.5 nm3.5\,\mathrm{nm}
  2. گزینهٔ ۲: 1414 برابر؛ 3.5 nm3.5\,\mathrm{nm}
  3. گزینهٔ ۳: 1414 برابر؛ 35 nm35\,\mathrm{nm}
  4. گزینهٔ ۴: 140140 برابر؛ 3.5 nm3.5\,\mathrm{nm}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

طبق کتاب، فاصلهٔ میانگین مولکول‌های هوا در شرایط معمولی حدود 35 A˚35\,\mathrm{\mathring{A}} است (صفحهٔ ۲۵–۲۶). بنابراین نسبت فاصلهٔ میانگین به اندازهٔ مولکولِ فرض‌شده برابر است با 35 A˚2.5 A˚=14\frac{35\,\mathrm{\mathring{A}}}{2.5\,\mathrm{\mathring{A}}}=14. از طرفی، با استفاده از 1 A˚=10−10 m1\,\mathrm{\mathring{A}}=10^{-10}\,\mathrm{m} و 1 nm=10−9 m1\,\mathrm{nm}=10^{-9}\,\mathrm{m} داریم: 35 A˚=3.5 nm35\,\mathrm{\mathring{A}}=3.5\,\mathrm{nm} (صفحهٔ ۲۴ و صفحهٔ ۲۷–۲۸). پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

در یک بررسی، دمای ذوب ذره‌ای طلا با قطر چند نانومتر از دمای ذوب یک قطعهٔ معمولی طلا کمتر است. در بررسی دیگری، روی سیم آلومینیمی پوششی از اکسید آلومینیم تشکیل شده که فقط ضخامت آن در مقیاس نانو است. کدام برداشت از این دو بررسی درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: لایهٔ اکسید با وجود بزرگ بودن طول و عرضش می‌تواند نانولایه باشد؛ همچنین کاهش دمای ذوب طلا با رسانا شدن این لایه ناسازگار نیست.
  2. گزینهٔ ۲: چون دمای ذوب طلای نانومقیاس کاهش یافته است، رسانندگی لایهٔ نانومتری اکسید آلومینیم نیز باید کاهش یابد.
  3. گزینهٔ ۳: تا زمانی که طول و عرض لایهٔ اکسید نیز نانومتری نشوند، نمی‌توان آن را نانولایه دانست.
  4. گزینهٔ ۴: اگر ترکیب شیمیایی هر دو ماده ثابت بماند، نه دمای ذوب طلا و نه رفتار الکتریکی اکسید آلومینیم با کوچک‌شدن ابعاد تغییر نمی‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در نانوذره هر سه بُعد کوچک‌اند، اما برای تشکیل نانولایه، نانومقیاس بودن ضخامت کافی است؛ بنابراین بزرگ بودن طول و عرض، مانع نانولایه بودن پوشش نیست (صفحهٔ ۲۸). همچنین ویژگی‌های مختلف مواد می‌توانند در مقیاس نانو تغییرات متفاوتی داشته باشند. در مثال کتاب، طلای نانومقیاس در دمایی پایین‌تر از طلای معمولی ذوب می‌شود (صفحهٔ ۲۷–۲۸)، در حالی که اکسید آلومینیم که در اندازه‌های معمول عایق است، به صورت لایه‌ای با ضخامت نانومتری رفتار رسانا نشان می‌دهد (صفحهٔ ۲۸). این دو مشاهده با یکدیگر تعارض ندارند. پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

دو مخزن جداگانه، یکی حاوی آب و دیگری حاوی جیوه‌اند. در هر مخزن دو لولهٔ مویین شیشه‌ای با قطرهای داخلی متفاوت قرار می‌دهیم. در مخزن دوم، سطح مایع در هر دو لوله برآمده است و سطح مایع در لولهٔ باریک‌تر، پایین‌تر از سطح آن در لولهٔ دیگر قرار می‌گیرد. کدام عبارت دربارهٔ این آزمایش درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: در مخزن دوم جیوه وجود دارد و با باریک‌تر شدن لوله، سطح آن بالاتر می‌رود.
  2. گزینهٔ ۲: در مخزن دوم جیوه وجود دارد و سطح آب در لولهٔ مخزن اول پایین‌تر از سطح آزاد مخزن است.
  3. گزینهٔ ۳: در مخزن دوم آب وجود دارد و دگرچسبی آن با شیشه از هم‌چسبی آن بیشتر است.
  4. گزینهٔ ۴: در مخزن دوم جیوه وجود دارد و دگرچسبی مایع مخزن اول با شیشه از هم‌چسبی آن بیشتر است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

سطح برآمده در لولهٔ شیشه‌ای و پایین‌تر رفتن سطح مایع با کاهش قطر لوله، هر دو با رفتار جیوه سازگارند؛ بنابراین مخزن دوم حاوی جیوه است (صفحهٔ ۳۱). در نتیجه، مایع مخزن اول آب است. برای آب، جاذبهٔ میان مولکول‌های آب و شیشه از جاذبهٔ میان مولکول‌های آب بیشتر است؛ ازاین‌رو آب شیشه را خیس می‌کند و در لوله بالا می‌رود. در جیوه، مقایسهٔ این دو نیرو برعکس است (صفحهٔ ۳۲). پس تنها عبارتی درست است که مخزن دوم را حاوی جیوه بداند و برای مایع مخزن اول، دگرچسبی با شیشه را بزرگ‌تر از هم‌چسبی معرفی کند. پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

در مایعی ساکن و با چگالی ثابت، فشار در عمق‌های 0.30 m0.30\,\mathrm{m} و 0.90 m0.90\,\mathrm{m} از سطح آزاد، به‌ترتیب 104 kPa104\,\mathrm{kPa} و 110 kPa110\,\mathrm{kPa} است. فشار در نقطه‌ای که 0.20 m0.20\,\mathrm{m} بالاتر از نقطهٔ نخست قرار دارد، کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: 106 kPa106\,\mathrm{kPa}
  2. گزینهٔ ۲: 102 kPa102\,\mathrm{kPa}
  3. گزینهٔ ۳: 1043 kPa\dfrac{104}{3}\,\mathrm{kPa}
  4. گزینهٔ ۴: 98 kPa98\,\mathrm{kPa}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

برای شاره‌ای با چگالی ثابت، اختلاف فشار از رابطهٔ ΔP=ρgΔh\Delta P=\rho g\Delta h به دست می‌آید (صفحهٔ ۳۵). اختلاف عمق دو نقطهٔ داده‌شده برابر 0.90−0.30=0.60 m0.90-0.30=0.60\,\mathrm{m} و اختلاف فشار آنها برابر 110−104=6 kPa110-104=6\,\mathrm{kPa} است؛ بنابراین ρg=60.60=10 kPa/m\rho g=\dfrac{6}{0.60}=10\,\mathrm{kPa/m}. نقطهٔ سوم در عمق 0.30−0.20=0.10 m0.30-0.20=0.10\,\mathrm{m} قرار دارد و از نقطهٔ نخست بالاتر است. پس فشار آن برابر است با P=104−(10)(0.20)=102 kPaP=104-(10)(0.20)=102\,\mathrm{kPa}. نیازی به دانستن جداگانهٔ فشار سطح آزاد نیست، زیرا از اختلاف فشار استفاده کرده‌ایم. پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

برای مدل‌سازی تغییر فشار هوا در یک مسیر قائم به ارتفاع 300 m300\,\mathrm{m}، چگالی هوا را در 100 m100\,\mathrm{m} نخست برابر 1.2 kg/m31.2\,\mathrm{kg/m^3} و در 200 m200\,\mathrm{m} بعدی برابر 0.9 kg/m30.9\,\mathrm{kg/m^3} فرض می‌کنیم. اگر کسی در سراسر مسیر از چگالی ثابتِ لایهٔ پایین استفاده کند، کاهش فشار را چند پاسکال بیشتر از نتیجهٔ این مدل دولایه به دست می‌آورد؟ شتاب گرانش را g=10 N/kgg=10\,\mathrm{N/kg} بگیرید.

  1. گزینهٔ ۱: 3000 Pa3000\,\mathrm{Pa}
  2. گزینهٔ ۲: 3600 Pa3600\,\mathrm{Pa}
  3. گزینهٔ ۳: 900 Pa900\,\mathrm{Pa}
  4. گزینهٔ ۴: 600 Pa600\,\mathrm{Pa}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

برای مدل دولایه، کاهش فشار کل برابر مجموع کاهش فشار در هر لایه است. با استفاده از رابطهٔ اختلاف فشار در شارهٔ با چگالی ثابت داریم: ΔPمدل=(1.2)(10)(100)+(0.9)(10)(200)=3000 Pa\Delta P_{\text{مدل}}=(1.2)(10)(100)+(0.9)(10)(200)=3000\,\mathrm{Pa}. اگر چگالی در تمام مسیر برابر مقدار لایهٔ پایین فرض شود، کاهش فشار برابر است با ΔPتقریبی=(1.2)(10)(300)=3600 Pa\Delta P_{\text{تقریبی}}=(1.2)(10)(300)=3600\,\mathrm{Pa}. بنابراین مقدار بیش‌برآورد برابر است با 3600−3000=600 Pa3600-3000=600\,\mathrm{Pa}. این نتیجه با توضیح کتاب سازگار است: چون چگالی هوا با ارتفاع کاهش می‌یابد، استفاده از چگالی نزدیک زمین برای تمام مسیر، کاهش فشار را بیش از مقدار واقعی برآورد می‌کند (صفحهٔ ۳۵–۳۶). پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

دانش‌آموزی می‌خواهد مقاومت آب در برابر فشرده شدن و نقش نیروهای الکتریکی در پلاسما را توضیح دهد. کدام عبارت او با مطالب کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: مقاومت مایع در برابر متراکم شدن با ایجاد دافعهٔ شدید میان مولکول‌های نزدیک‌شده ارتباط دارد؛ در پلاسما نیز بلندبُرد بودن نیروی الکتریکی در رفتار ماده مؤثر است.
  2. گزینهٔ ۲: شبه‌خنثی بودن پلاسما نشان می‌دهد که میان ذرات آن نیروی الکتریکی وجود ندارد، هرچند این ماده رسانای خوبی است.
  3. گزینهٔ ۳: نیروهای بین مولکولی مایع و نیروهای الکتریکی پلاسما، هر دو با چند برابر شدن فاصلهٔ معمول ذرات، عملاً از بین می‌روند.
  4. گزینهٔ ۴: با نزدیک‌تر شدن مولکول‌های مایع، جاذبهٔ میان آنها بسیار زیاد می‌شود و همین جاذبه از کاهش حجم مایع جلوگیری می‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

هنگام فشردن مایع، کاهش فاصلهٔ مولکول‌ها موجب پیدایش نیروی دافعهٔ بزرگی می‌شود و همین موضوع تراکم‌پذیری بسیار کم مایع را توضیح می‌دهد. نیروهای بین مولکولی نیز کوتاه‌بُردند (صفحهٔ ۲۸–۲۹). در مقابل، نیروی الکتریکی میان ذرات پلاسما بلندبُرد است و این ویژگی در رفتار پلاسما اهمیت دارد. شبه‌خنثی بودن پلاسما به معنای برابری مقدار کل بارهای مثبت و منفی است، نه نبود ذرات باردار یا نبود نیروی الکتریکی (صفحهٔ ۲۶–۲۷). بنابراین فقط عبارت نخست هر دو ویژگی را درست بیان می‌کند. پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

در بررسی جریان یک شاره، سرعت در هر یک از دو نقطهٔ ثابت با گذشت زمان تغییر نمی‌کند، اما سرعت این دو نقطه با یکدیگر متفاوت است. کدام برداشت دربارهٔ این مشاهده درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: برای پایا بودن جریان، سرعت شاره باید در تمام نقاط مسیر یکسان باشد.
  2. گزینهٔ ۲: تراکم‌ناپذیری ایجاب می‌کند هر ذرهٔ شاره در تمام مسیر خود سرعت ثابتی داشته باشد.
  3. گزینهٔ ۳: اختلاف سرعت در دو نقطه، به‌تنهایی پایا بودن جریان را نقض نمی‌کند؛ معیار پایایی، تغییر نکردن سرعت با زمان در هر نقطهٔ ثابت است.
  4. گزینهٔ ۴: اگر یک ذره هنگام جابه‌جایی به نقطه‌ای با سرعت متفاوت برسد، جریان الزاماً تلاطمی است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در تعریف جریان پایا، یک نقطهٔ معین از فضا در نظر گرفته می‌شود و سرعت شاره در همان نقطه با گذشت زمان ثابت می‌ماند. این تعریف الزام نمی‌کند که سرعت در دو نقطهٔ متفاوت برابر باشد. همچنین تراکم‌ناپذیری به ثابت بودن چگالی مربوط است، نه ثابت بودن سرعت ذره در طول مسیر. بنابراین متفاوت بودن سرعت در دو مکان، به‌تنهایی نه پایایی را رد می‌کند و نه تلاطمی بودن را اثبات می‌کند (صفحهٔ ۴۳). پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

دانش‌آموزی می‌گوید: «اگر نیروهای بین‌مولکولی کوتاه‌بُرد باشند، نمی‌توانند کروی بودن تقریبی یک قطرهٔ آبِ در حال سقوط آزاد را توضیح دهند.» کدام توضیح، اشکال استدلال او را به‌درستی نشان می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: نیروهای بین‌مولکولی در سطح قطره عملاً صفرند و کروی شدن فقط از نبودِ جاذبه میان مولکول‌های سطح ناشی می‌شود.
  2. گزینهٔ ۲: جاذبهٔ مولکول‌های مجاور در سطح، با کوتاه‌بُرد بودن نیروها سازگار است و سطح قطره را به سوی کمترین مساحت در حجم معین می‌برد.
  3. گزینهٔ ۳: کشش سطحی با کاهش حجم قطره، آن را به شکلی درمی‌آورد که حجمش در میان همهٔ شکل‌ها کمترین باشد.
  4. گزینهٔ ۴: کروی شدن قطره نشان می‌دهد که نیروهای بین‌مولکولی باید در فاصله‌ای به اندازهٔ قطر قطره نیز قابل توجه باشند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

کوتاه‌بُرد بودن نیروهای بین‌مولکولی به این معناست که اثر آنها با افزایش فاصله تا چند برابر فاصلهٔ معمول بین مولکول‌ها، ناچیز می‌شود؛ نه اینکه میان مولکول‌های مجاور جاذبه‌ای وجود نداشته باشد (صفحهٔ ۲۸). نیروهای ربایشی میان مولکول‌های سطح، منشأ کشش سطحی‌اند. در نتیجه سطح قطره مانند سطحی تحت کشش، تمایل به کاهش مساحت دارد. چون در حجم ثابت، شکل کروی کمترین مساحت سطح را دارد، قطرهٔ آزاد تقریباً کروی می‌شود (صفحه‌های ۲۹ و ۳۰). پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

در مخزنی بسته، مقداری آب و بالای آن گاز قرار دارد. حسگری کاملاً درون آب است. فشار گاز بالای آب را به اندازهٔ 7 kPa7\,\mathrm{kPa} افزایش می‌دهیم و هم‌زمان حسگر را به اندازهٔ 30 cm30\,\mathrm{cm} بالاتر می‌بریم؛ حسگر همچنان درون آب باقی می‌ماند. اگر ارتفاع سطح آب تغییر نکند، فشار حسگر در حالت تعادل نهایی نسبت به حالت اولیه چگونه تغییر می‌کند؟ چگالی آب را 1000 kg/m31000\,\mathrm{kg/m^3} و شتاب گرانش را 10 N/kg10\,\mathrm{N/kg} بگیرید.

  1. گزینهٔ ۱: به اندازهٔ 7 kPa7\,\mathrm{kPa} افزایش می‌یابد.
  2. گزینهٔ ۲: به اندازهٔ 10 kPa10\,\mathrm{kPa} افزایش می‌یابد.
  3. گزینهٔ ۳: به اندازهٔ 3 kPa3\,\mathrm{kPa} کاهش می‌یابد.
  4. گزینهٔ ۴: به اندازهٔ 4 kPa4\,\mathrm{kPa} افزایش می‌یابد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در هر حالتِ تعادل، فشار حسگر از رابطهٔ P=P0+ρghP=P_0+\rho gh به دست می‌آید (صفحهٔ ۳۴). بنابراین تغییر فشار حسگر برابر است با ΔP=ΔP0+ρgΔh\Delta P=\Delta P_0+\rho g\Delta h. با بالا بردن حسگر، عمق آن کاهش می‌یابد؛ پس Δh=−0.30 m\Delta h=-0.30\,\mathrm{m}. در نتیجه داریم: ΔP=7000+(1000)(10)(−0.30)=4000 Pa=4 kPa\Delta P=7000+(1000)(10)(-0.30)=4000\,\mathrm{Pa}=4\,\mathrm{kPa}. مثبت بودن تغییر فشار نشان‌دهندهٔ افزایش آن است. پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

مسیر قائم پای یک کوه تا قله را به دو بازه با اختلاف ارتفاع مساوی تقسیم می‌کنیم. با فرض ثابت بودن شتاب گرانش و با در نظر گرفتن کاهش چگالی هوا با ارتفاع، کدام گزینه هم مقایسهٔ افت فشار در این دو بازه و هم نتیجهٔ محاسبهٔ افت فشار کل با فرض ثابت بودن چگالی هوا برابر چگالی پای کوه را درست بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: افت فشار در بازهٔ پایینی بیشتر است و محاسبه با چگالی پای کوه، افت فشار کل را بیش‌برآورد می‌کند.
  2. گزینهٔ ۲: افت فشار در دو بازه برابر است و محاسبه با چگالی پای کوه، افت فشار کل را درست به دست می‌دهد.
  3. گزینهٔ ۳: افت فشار در بازهٔ بالایی بیشتر است و محاسبه با چگالی پای کوه، افت فشار کل را کم‌برآورد می‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: افت فشار در بازهٔ پایینی بیشتر است و محاسبه با چگالی پای کوه، افت فشار کل را کم‌برآورد می‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

با افزایش ارتفاع، هوا کم‌چگال‌تر می‌شود. بنابراین در دو بازه با اختلاف ارتفاع یکسان، بازهٔ پایین‌تر که هوای متراکم‌تری دارد، افت فشار بیشتری خواهد داشت. همچنین اگر برای کل مسیر از چگالی پای کوه استفاده کنیم، چگالی لایه‌های بالاتر را بیش از مقدار واقعی آنها در نظر گرفته‌ایم. پس محاسبه با رابطهٔ ΔP=ρgH\Delta P=\rho gH و چگالی ثابتِ پای کوه، افت فشار کل را بیش از مقدار واقعی نشان می‌دهد؛ همان نوع خطایی که در محاسبهٔ اختلاف فشار در ارتفاع‌های زیاد رخ می‌دهد (صفحه‌های ۳۵ و ۳۶). پاسخ: گزینهٔ ۱

سوالات کنکور تجربی از این فصل

۶ سوال · کلید رسمی سازمان سنجش

تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۴۹

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۴۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

کدام مورد نادرست است؟

  1. گزینهٔ ۱: بارومتر، وسیله‌ای ساده برای اندازه‌گیری فشار جو است.
  2. گزینهٔ ۲: فشار در یک عمق معین از مایع به جهت‌گیری سطحی که فشار به آن وارد می‌شود، بستگی دارد.
  3. گزینهٔ ۳: یکی از وسیله‌های ساده برای اندازه‌گیری فشار یک شارهٔ محصور، فشارسنج UU شکل است که مانومتر نامیده می‌شود.
  4. گزینهٔ ۴: در آزمایش توریچلی، برای لوله‌های غیرمویین، اگر سطح مقطع و طول لوله‌ها متفاوت باشد، ارتفاع ستون جیوه تغییر نمی‌کند.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۷۲

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۷۲ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

مطابق شکل، درون لولهٔ UU شکلی که به یک مخزن گاز وصل شده است، دو مایع با چگالی‌های ρ1=1/2 gcm3\rho_1=1/2\,\frac{\mathrm{g}}{\mathrm{cm^3}} و ρ2=1/57 gcm3\rho_2=1/57\,\frac{\mathrm{g}}{\mathrm{cm^3}} وجود دارد. فشار پیمانه‌ای مخزن گاز چند میلی‌متر جیوه است؟ (ρجیوه=13/6 gcm3\rho_{\text{جیوه}}=13/6\,\frac{\mathrm{g}}{\mathrm{cm^3}})

شکل: لولهٔ UU شکلی که شاخهٔ چپ آن به مخزن گاز وصل است. در شاخهٔ چپ ستونی از مایع ρ1\rho_1 به ارتفاع 15 cm15\,\mathrm{cm} بالای سطح مشترک دو مایع قرار دارد؛ در شاخهٔ راست (که بالای آن باز است) ستونی از مایع ρ2\rho_2 به ارتفاع 8 cm8\,\mathrm{cm} بالای همان سطح مشترک قرار دارد. مایع ρ2\rho_2 در پایین لوله و قسمت پایین شاخهٔ چپ نیز هست.

  1. گزینهٔ ۱: −4-4
  2. گزینهٔ ۲: −2/5-2/5
  3. گزینهٔ ۳: −25-25
  4. گزینهٔ ۴: −40-40
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۲۳۰

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۲۳۰ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

در دو لولهٔ استوانه‌ای مربوط به هم تا سطح AA′AA' آب وجود دارد و قطر قاعدهٔ یکی از استوانه‌ها ۳ برابر قطر قاعدهٔ استوانهٔ دیگر است. اگر از لولهٔ سمت چپ تا ارتفاع ۵ سانتی‌متر نفت اضافه کنیم، آب در لولهٔ باریک چند سانتی‌متر نسبت به حالت اول بالا می‌رود؟ (ρآب=1 gcm3\rho_\text{آب} = 1\,\frac{\mathrm{g}}{\mathrm{cm^3}} و g=10 ms2g = 10\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s^2}} و ρنفت=0.8 gcm3\rho_\text{نفت} = 0.8\,\frac{\mathrm{g}}{\mathrm{cm^3}})

شکل: یک لولهٔ UU شکل با دو شاخهٔ عمودی. قطر شاخهٔ راست ۳ برابر قطر شاخهٔ چپ است. سطح مقطع مشترک اولیه با خط‌چین AA′AA' نشان داده شده است. فاصلهٔ سطح مایع تا خط AA′AA' برابر 10 cm10\,\mathrm{cm} مشخص شده است. شاخه چپ با نفت پر می‌شود.

  1. گزینهٔ ۱: 1.21.2
  2. گزینهٔ ۲: 3.63.6
  3. گزینهٔ ۳: 44
  4. گزینهٔ ۴: 55
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۲۳۱

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۲۳۱ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

در شکل زیر، آب به‌صورت پیوسته در لوله جاری است. اگر قطر مقطع بزرگ دو برابر قطر مقطع کوچک باشد، تندی حرکت آب در نقطهٔ A\mathbf{A} چند برابر سرعت در نقطهٔ B\mathbf{B} است؟

شکل: یک لولهٔ افقی که سطح مقطع آن از چپ به راست ابتدا پهن است و سپس باریک‌تر می‌شود. جریان پیوستهٔ آب درون لوله از چپ به راست نشان داده شده است. نقطهٔ A در بخش پهن‌تر لوله و نقطهٔ B در بخش باریک‌تر لوله مشخص شده‌اند.

  1. گزینهٔ ۱: 14\frac{1}{4}
  2. گزینهٔ ۲: 12\frac{1}{2}
  3. گزینهٔ ۳: 22
  4. گزینهٔ ۴: 44
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۲۳۲

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۲۳۲ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

در شکل زیر، یک ظرف خالی و یک قطعه چوب روی آب شناورند و یک وزنهٔ فلزی در کف ظرف آب قرار دارد. اگر چوب را از سطح آب برداشته و داخل ظرف خالی قرار دهیم، فشار در کف ظرف آب چگونه تغییر می‌کند و اگر وزنه را از جایی که قرار دارد، برداریم و درون ظرف شناور بگذاریم و ظرف همچنان شناور بماند، فشار در کف ظرف آب چگونه تغییر می‌کند؟ (به‌ترتیب از راست به چپ)

شکل: ظرف آبی که در آن یک ظرف خالی (کاسه) روی سطح آب شناور است، یک قطعه چوب نیز روی آب شناور است و یک وزنهٔ فلزی کوچک در کف ظرف قرار دارد.

  1. گزینهٔ ۱: کاهش می‌یابد ـ کاهش می‌یابد.
  2. گزینهٔ ۲: افزایش می‌یابد ـ افزایش می‌یابد.
  3. گزینهٔ ۳: ثابت می‌ماند ـ افزایش می‌یابد.
  4. گزینهٔ ۴: ثابت می‌ماند ـ کاهش می‌یابد.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۲۳۳

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۲۳۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۱ · فصل ۲: ویژگی‌های فیزیکی مواد

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

مطابق شکل زیر، در یک استوانهٔ بلند به سطح مقطع 20 cm220\,\mathrm{cm^2} تا ارتفاع 10 cm10\,\mathrm{cm} از یک مایع به چگالی 12501250 گرم بر لیتر قرار دارد و فشار در ته لوله P1P_1 است. چند سانتی‌متر مکعب از مایع دیگری به چگالی 800800 گرم بر لیتر به مایع داخل لوله اضافه کنیم، تا فشار در ته لوله به 1/02P11/02P_1 برسد؟ (g=10 Nkgg=10\,\frac{\mathrm{N}}{\mathrm{kg}} و ρجیوه=13/5 gcm3\rho_{\text{جیوه}}=13/5\,\frac{\mathrm{g}}{\mathrm{cm^3}} ، P0=75 cmHgP_0=75\,\mathrm{cmHg})

شکل: استوانهٔ بلند و باریک که تا ارتفاع 10 cm10\,\mathrm{cm} از مایع پر شده است.

  1. گزینهٔ ۱: 51/2551/25
  2. گزینهٔ ۲: 256/25256/25
  3. گزینهٔ ۳: 512/5512/5
  4. گزینهٔ ۴: 2562/52562/5
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

فصل ۲ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۲ فیزیک دهم · رایگان