دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · شیمی

سوال ۸۵ شیمی کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول با پاسخ تشریحی

سوال ۸۵ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۸۵ · شیمی

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۸۵ · کلید رسمی سازمان سنجش

شیمی · شیمی ۱ · فصل ۳: آب، آهنگ زندگی

در ۵۰۰ گرم از یک نمونه محلول دارای نمک‌های سدیم سولفید و سدیم فلوئورید، در مجموع ۶ گرم نمک حل شده است. اگر غلظت مولی دو نمک در محلول برابر باشد، غلظت یون سولفید، برابر چند ppm است؟ (F=19, Na=23, S=32:g.mol−1\mathrm{F=19,\ Na=23,\ S=32:g.mol^{-1}})

  1. گزینهٔ ۱: ۱۶۰۰
  2. گزینهٔ ۲: ۳۲۰۰
  3. گزینهٔ ۳: ۴۸۰۰
  4. گزینهٔ ۴: ۶۴۰۰
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

۱. برابری غلظت مولی را به برابری مقدار مول تبدیل می‌کنیم.
غلظت مولی از رابطهٔ c=nVc=\frac{n}{V} به دست می‌آید. چون حجم محلول برای هر دو نمک یکسان است، برابری غلظت مولی آن‌ها نشان می‌دهد:
n(Na2S)=n(NaF)=nn(\mathrm{Na_2S})=n(\mathrm{NaF})=n

۲. مقدار مول هر نمک را از جرم کل به دست می‌آوریم.
فرمول سدیم سولفید Na2S\mathrm{Na_2S} و فرمول سدیم فلوئورید NaF\mathrm{NaF} است؛ بنابراین جرم‌های مولی آن‌ها برابرند با:
M(Na2S)=2(23)+32=78 g mol−1M(\mathrm{Na_2S})=2(23)+32=78\,\mathrm{g\,mol^{-1}}
M(NaF)=23+19=42 g mol−1M(\mathrm{NaF})=23+19=42\,\mathrm{g\,mol^{-1}}
مجموع جرم دو نمک برابر 6 g6\,\mathrm{g} است، پس:
n(78+42)=6⇒n=0.05 moln(78+42)=6\quad\Rightarrow\quad n=0.05\,\mathrm{mol}

۳. جرم یون سولفید را محاسبه می‌کنیم.
هر واحد فرمولی سدیم سولفید، یک یون سولفید دارد:
Na2S(aq)→2Na+(aq)+S2−(aq)\mathrm{Na_2S(aq)\rightarrow 2Na^+(aq)+S^{2-}(aq)}
بنابراین مقدار مول یون سولفید نیز 0.05 mol0.05\,\mathrm{mol} است و جرم آن برابر می‌شود با:
m(S2−)=0.05×32=1.6 gm(\mathrm{S^{2-}})=0.05\times32=1.6\,\mathrm{g}
دقت کنید که جرم خودِ یون سولفید خواسته شده است، نه جرم سدیم سولفید.

۴. غلظت جرمی یون سولفید را برحسب قسمت در میلیون به دست می‌آوریم.
طبق تعریف کتاب، برای محاسبهٔ ppm\mathrm{ppm} باید نسبت جرم مادهٔ موردنظر به جرم محلول را در 10610^6 ضرب کنیم و یکای دو جرم یکسان باشد (شیمی ۱، صفحهٔ ۹۴–۹۵):
ppm(S2−)=m(S2−)m(محلول)×106=1.6500×106=3200\mathrm{ppm}(\mathrm{S^{2-}})=\frac{m(\mathrm{S^{2-}})}{m(\text{محلول})}\times10^6=\frac{1.6}{500}\times10^6=3200
در مخرج، جرم کل محلول یعنی 500 g500\,\mathrm{g} قرار می‌گیرد، نه جرم آب یا جرم نمک‌ها.

پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: اگر به‌اشتباه به‌دلیل زیروند سدیم در فرمول سدیم سولفید، مقدار مول یون سولفید را نصف مقدار مول نمک بگیرید، به این گزینه می‌رسید. هر مول سدیم سولفید، یک مول یون سولفید تولید می‌کند، نه نیم مول.
  • گزینهٔ ۳: ممکن است با استفادهٔ نادرست از نسبت تعداد یون‌ها، سهم جرمی سولفید را 25\frac{2}{5} جرم کل نمک‌ها فرض کنید و به 4800 ppm4800\,\mathrm{ppm} برسید. نسبت تعداد یون‌ها، نسبت جرم آن‌ها نیست؛ جرم سولفید باید از مقدار مول آن و جرم مولی گوگرد محاسبه شود.
  • گزینهٔ ۴: اگر به‌دلیل بار دو منفی یون سولفید، مقدار مول یا جرم آن را دو برابر کنید، این گزینه به دست می‌آید. بار یون ضریب شمارش آن نیست؛ هر مول سدیم سولفید فقط یک مول یون سولفید دارد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف غلظت مولی و قسمت در میلیون را به یاد بیاورید: اولی به مقدار مول حل‌شونده و حجم محلول مربوط است و دومی به نسبت جرم مادهٔ موردنظر به جرم محلول.
  2. چون هر دو نمک در یک محلول‌اند، برابری غلظت مولی آن‌ها یعنی مقدار مولشان برابر است، نه جرمشان. ابتدا فرمول و جرم مولی هر نمک را بنویسید.
  3. اگر مقدار مول هر نمک را nn بگیرید، رابطهٔ جرم کل n(78+42)=6n(78+42)=6 است. سپس توجه کنید که به‌ازای هر مول سدیم سولفید، یک مول یون سولفید دارید؛ جرم این یون را در رابطهٔ قسمت در میلیون قرار دهید.

شیمی ۱ · فصل ۳: آب، آهنگ زندگی

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «آب، آهنگ زندگی» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

شیمی · تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول