سوال ۸۶ · شیمی
کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۸۶ · کلید رسمی سازمان سنجش
شیمی · شیمی ۲ · فصل ۱: قدر هدایای زمینی را بدانیم
کدام مورد، نادرست است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
برای پاسخ، باید عبارت نادرست را پیدا کنیم؛ بنابراین گزینه‌ها را جداگانه بررسی می‌کنیم.
۱) این عبارت درست است. بازیافت آهن و دیگر فلزها، نیاز به برداشت مواد اولیه از معادن را کاهش می‌دهد و به حفظ منابع برای نسل‌های آینده کمک می‌کند؛ بنابراین در راستای توسعهٔ پایدار است.
۲) این عبارت درست است. بخش عمدهٔ نفت خام برای تأمین سوخت مصرف می‌شود و کمتر از ده درصد آن برای تولید موادی مانند الیاف، پارچه و شوینده‌ها به‌کار می‌رود. نباید تنوع زیاد این محصولات را با سهم زیاد آنها از مصرف نفت خام یکسان دانست.
۳) این عبارت نادرست است. مطابق نکتهٔ کتاب دربارهٔ منابع فلزی کف اقیانوس‌ها، ذخایر فلزهایی مانند آهن و نیکل در کف اقیانوس‌ها بیشتر از ذخایر آنها در خشکی است. گزینه، جهت این مقایسه را برعکس بیان کرده است.
۴) این عبارت درست است. نسبت موردنظر به‌صورت است. توجه کنید که مخرج این کسر، جرم آهن تولیدشده نیست. کتاب توضیح می‌دهد که برای استخراج آهن، علاوه بر سنگ معدن، کربن نیز مصرف می‌شود؛ بنابراین نباید همهٔ مواد مصرفی را با سنگ معدن یا محصول نهایی یکسان گرفت (شیمی ۲، صفحهٔ ۲۱).
نکتهٔ منبع: در گزیده‌های ارائه‌شده، متن مربوط به مقایسهٔ ذخایر اقیانوسی، سهم مصرف غیرسوختی نفت و داده‌های جرمی نسبت گزینهٔ چهارم نقل نشده است؛ بنابراین برای این نکات، شمارهٔ صفحه‌ای به گزیده‌های نامرتبط نسبت نمی‌دهیم.
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند
- گزینهٔ ۱: ممکن است دانش‌آموز به‌دلیل مصرف انرژی در فرایند بازیافت، این عبارت را نادرست بداند؛ اما بازیافت فلزها با کاهش نیاز به استخراج منابع تازه و کاهش پسماند، به توسعهٔ پایدار کمک می‌کند، پس این عبارت درست است.
- گزینهٔ ۲: گستردگی کاربرد الیاف، پارچه و شوینده‌ها ممکن است این تصور را ایجاد کند که سهم بزرگی از نفت خام صرف تولید آنها می‌شود؛ درحالی‌که بخش عمدهٔ نفت مصرف سوختی دارد و سهم مصرف یادشده کمتر از ده درصد است، پس این عبارت درست است.
- گزینهٔ ۴: ممکن است دانش‌آموز نسبت جرم سنگ معدن به جرم آهن تولیدشده را با نسبت خواسته‌شده اشتباه بگیرد. مخرج نسبت در این عبارت، جرم دیگر منابع معدنی مصرف‌شده است، نه جرم آهن تولیدشده؛ نسبت مطرح‌شده در گزینه درست است.
راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)
- نکات فصل «قدر هدایای زمینی را بدانیم» دربارهٔ توسعهٔ پایدار، کاربردهای نفت و منابع فلزی کف اقیانوس‌ها را مرور کن؛ سؤال، عبارت نادرست را می‌خواهد.
- در عبارت مربوط به استخراج آهن، به مخرج نسبت دقت کن: «منابع معدنی دیگر» با «آهن تولیدشده» تفاوت دارد. همچنین فراوانی کاربرد فرآورده‌های نفتی، لزوماً به معنای سهم زیاد آنها از مصرف نفت نیست.
- در مقایسهٔ ذخایر فلزی، دسترس‌پذیرتر بودن معادن خشکی را با بیشتر بودن مقدار ذخیره یکی ندان؛ جهت مقایسهٔ ذخایر خشکی و کف اقیانوس را بررسی کن.