نمونه سوال فصل ۸ مطالعات اجتماعی هفتم با جواب

گردشگران در مقصد به خدماتی مانند اقامت، حمل‌ونقل و خرید خوراکی‌ها و صنایع دستی نیاز دارند. پاسخ‌گویی به این نیازها فرصت‌های شغلی ایجاد می‌کند و افزایش شغل‌ها به بیشتر شدن درآمد مردم منطقه می‌انجامد. بنابراین، زنجیرهٔ نخست رابطهٔ موردنظر کتاب را درست نشان می‌دهد. آشنایی با آداب‌ورسوم نیز از فواید گردشگری است، اما جایگزین فعالیت اقتصادی نیست و منافع اقتصادی سفر هم به صاحبان اقامتگاه‌ها محدود نمی‌شود. (صفحهٔ ۹۱–۹۲) پاسخ: گزینهٔ ۱

طبق مقیاس فرض‌شده، فاصلهٔ واقعی متناظر با هر سانتی‌متر برابر است با $30\div2=15\,\mathrm{km}$. چون مسافر جاده را طی می‌کند، باید طول جاده روی نقشه، یعنی $9\,\mathrm{cm}$، مبنای محاسبه باشد؛ بنابراین مسافت سفر برابر است با $9\times15=135\,\mathrm{km}$. فاصلهٔ مستقیم دو شهر در این محاسبه کاربرد ندارد. استفاده از مقیاس نقشهٔ راه‌ها برای محاسبهٔ مسافت در کتاب بیان شده است. (صفحهٔ ۹۳–۹۴) پاسخ: گزینهٔ ۳

گزارهٔ «الف» درست است؛ بعضی مساجد هم محل عبادت‌اند و هم به سبب معماری خود گردشگر جذب می‌کنند، پس این دو انگیزه می‌توانند در یک بازدید جمع شوند. (صفحهٔ ۹۴) گزارهٔ «ب» نادرست است، زیرا مطالعه و تحقیق در مکان‌های طبیعی نیز در تعریف طبیعت‌گردی جای دارد. (صفحهٔ ۹۹–۱۰۰) گزارهٔ «پ» نادرست است؛ کتاب برخی بناهای تاریخی را میراث جهانی معرفی می‌کند، نه تمام آن‌ها را. (صفحهٔ ۹۸) گزارهٔ «ت» درست است، زیرا گوناگونی ناهمواری‌ها و آب‌وهوا از دلایل تنوع زیستگاه‌های ایران است. (صفحهٔ ۹۹–۱۰۰) در نتیجه، فقط «الف» و «ت» درست‌اند. پاسخ: گزینهٔ ۴

طبق اطلاعات کتاب، امام رضا در سال $148$ هجری به دنیا آمدند و در $35$ سالگی به امامت رسیدند. بنابراین سال آغاز امامت ایشان از جمع سال تولد و سن آغاز امامت به دست می‌آید: $148+35=183$ هجری. کم کردن سن از سال تولد یا یکی دانستن سن با سال وقوع رویداد درست نیست. (صفحهٔ ۹۵) پاسخ: گزینهٔ ۱

در پارک ملی می‌توان بخشی را به گردش مسافران اختصاص داد، اما فعالیت‌هایی مانند بوته‌کنی، شکار و چرای دام ممنوع‌اند؛ بنابراین حفاظت به معنای حذف کامل گردشگری نیست و گردشگاه بودن نیز مجوز فعالیت آسیب‌زا به شمار نمی‌رود. از سوی دیگر، میراث زیستی جهانی متعلق به همهٔ انسان‌ها دانسته می‌شود و کوشش برای حفظ آن فقط وظیفهٔ مردم کشور میزبان نیست. تنها طرحی که هر دو اصل را رعایت می‌کند، تعیین گردشگاه همراه با محدودیت‌های حفاظتی و پذیرش مسئولیت جهانی است. (صفحه‌های ۱۰۱ و ۱۰۲) پاسخ: گزینهٔ ۴

کتاب از مدال‌های مرحوم تختی به‌عنوان نمونه‌هایی از قدیمی‌ترین مدال‌های اهداییِ موجود در موزهٔ امام رضا یاد می‌کند. طراحی ضریح جدید به استاد فرشچیان نسبت داده شده است، نه ساخت صحن انقلاب. همچنین در معرفی صحن انقلاب نام شیخ حر عاملی آمده و دربارهٔ علامه محمدتقی جعفری فقط به وجود آرامگاه ایشان در صحن‌های حرم اشاره شده است. مدال‌های موزه نیز تنها ورزشی نیستند و مدال‌های نخبگان علمی را دربر می‌گیرند. (صفحه‌های ۹۵ تا ۹۷) پاسخ: گزینهٔ ۳

مأمون با آوردن اجباری امام رضا به مرو و تعیین ایشان به ولایت‌عهدی، می‌خواست خود را دوستدار خاندان پیامبر نشان دهد و مانع شورش مردم شود. بااین‌حال، حضور امام در گفت‌وگوهای علمی و پاسخ‌گویی ایشان به پرسش‌ها، پیروان آن حضرت را افزایش داد. امام نیز خواسته‌های مأمون را نپذیرفتند. پس از شهادت، پیکر ایشان در نزدیکی توس دفن شد و زیارت شیعیان، به گسترش آن ناحیه و پیدایش تدریجی مشهد انجامید؛ بنابراین مرو را نباید محل شکل‌گیری مشهد دانست. (صفحهٔ ۹۵) پاسخ: گزینهٔ ۴

برای گردشگر شمرده‌شدن، فرد باید محل زندگی یا کار خود را موقتاً ترک کند و با هدف‌هایی مانند گردش، استراحت یا دیدن و مطالعهٔ جاذبه‌های تاریخی و طبیعی سفر کند. سفر پژوهشگر برای بررسی بنای تاریخی هر دو ویژگی را دارد. مهاجرت دائمی، رفت‌وآمد کاری روزانه و فروش کالا در محل زندگی، با این تعریف مطابقت ندارند. (صفحهٔ ۹۰) پاسخ: گزینهٔ ۲

در نمونه‌های تصویری بخش گردشگری تاریخی، تخت‌جمشید در استان فارس، دروازهٔ سنگی در آذربایجان غربی و محوطهٔ آپادانا در شوش معرفی شده‌اند. تنها گزینهٔ نخست، محل هر سه اثر را درست تطبیق می‌دهد. (صفحهٔ ۹۸) پاسخ: گزینهٔ ۱

کتاب تعداد سالانهٔ زائران ایرانی و خارجی مشهد را حدود $17$ میلیون نفر بیان می‌کند. (صفحه‌های ۹۴ و ۹۵) نسبت داده‌شده در سؤال فرضی است. با فرض چهار برابر بودن تعداد زائران ایرانی نسبت به خارجی‌ها، مجموع سهم‌ها برابر است با $4+1=5$. بنابراین تعداد زائران ایرانی از رابطهٔ $17\times\frac{4}{5}=13.6$ میلیون نفر به دست می‌آید. پاسخ: گزینهٔ 2

«عتبات عالیات» عنوان مجموعهٔ آرامگاه‌های امامان شیعه در چهار شهر نجف، کربلا، کاظمین و سامرا در کشور عراق است. شش امام شیعه در این مجموعه دفن شده‌اند؛ بنابراین نباید تعداد شهرها را با تعداد امامان مدفون یکسان دانست یا شهرهای زیارتی ایران را به این فهرست افزود. (صفحهٔ ۱۰۲) پاسخ: گزینهٔ 4

در معرفی طبیعت‌گردی، علاوه بر گردش و استراحت، مطالعه و تحقیق در مکان‌های طبیعی نیز مطرح شده است؛ پس پژوهشی بودن هدف سفر، آن را از طبیعت‌گردی خارج نمی‌کند. همچنین راهنمای گردشگری باید بازدیدکنندگان را هدایت کند، اطلاعات محل را در اختیارشان بگذارد و به حفاظت از محیط‌زیست باور داشته باشد. بنابراین هر دو بخش گزارش با مطالب کتاب هماهنگ است. (صفحه‌های ۹۹ و ۱۰۰) پاسخ: گزینهٔ 1