نمونه سوال مطالعات اجتماعی هفتم با جواب

مبنای حقوق طبیعی، منزلت و ارزش انسان نزد خداوند است، نه تابعیت، انجام وظایف یا میزان دارایی او. این حقوق از تولد تا مرگ همراه انسان‌اند و تفاوت کشور، زبان و نژاد در اصل برخورداری از آنها اثری ندارد. در مقابل، تابعیت منشأ حقوقی بر اساس قوانین یک کشور است و نباید آن را با منشأ حقوق طبیعی یکی دانست. (صفحه‌های ۲، ۳ و ۱۲) پاسخ: گزینهٔ ۳

عبارت «الف» نادرست است؛ زندگی در خانهٔ شخصی اجازهٔ آسیب‌زدن به آرامش همسایگان را نمی‌دهد. عبارت «ب» درست است؛ افراد می‌توانند در برابر رفتار خطرناک یا نادرست تذکر دهند و با شیوه‌ای مناسب برای جلوگیری از آن اقدام کنند. عبارت «پ» نیز درست است؛ مراقبت از دارایی‌های عمومی از مسئولیت‌های ماست. عبارت «ت» نادرست است؛ مؤسسات با همکاری مردم فعالیت می‌کنند و برخورداری از خدمات عمومی، مسئولیت ما در برابر پیشرفت کشور را از بین نمی‌برد. بنابراین تعداد عبارت‌های درست برابر با $2$ است. (صفحه‌های ۵ و ۶) پاسخ: گزینهٔ ۱

اخلاق، درست یا نادرست بودن رفتار را حتی در نبود الزام قانونی مشخص می‌کند؛ بنابراین کمک داوطلبانه می‌تواند رفتاری پسندیده باشد (صفحهٔ ۱۶). همچنین، گروه‌ها می‌توانند با توافق خود مقرراتی داشته باشند، اما تبدیل مقررات به قانون به تصویب نهادی دارای صلاحیت وابسته است، نه صرف موافقت اعضای گروه (صفحهٔ ۱۷). پاسخ: گزینهٔ ۱

قانون اساسی مبنای تصویب دیگر قوانین است و قوانین عادی باید در چارچوب آن قرار گیرند (صفحه‌های ۱۷ و ۱۸). شورای نگهبان مصوبات مجلس را از نظر مخالفت نداشتن با قانون اساسی و احکام دین بررسی می‌کند. اگر مجلس و شورای نگهبان دربارهٔ تصویب یک قانون به توافق نرسند، تصمیم نهایی را مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌گیرد. همچنین، انتخاب رئیس مجلس وظیفهٔ نمایندگان است، نه شورای نگهبان (صفحهٔ ۱۹). همه‌پرسی نیز رأی مستقیم به یک موضوع است، نه انتخاب نماینده. پاسخ: گزینهٔ ۴

همدلی زمانی است که فرد خود را در موقعیت آسیب‌دیده تصور کند و شرایط و احساسات او را بفهمد؛ همیاری به مرحله‌ای گفته می‌شود که این درک به اقدام برای کمک تبدیل شود. بنابراین، تصور دشواری‌های هم‌کلاسی نمونهٔ همدلی و تهیه و رساندن یادداشت‌ها نمونهٔ همیاری است. (صفحهٔ ۲۲–۲۳) پاسخ: گزینهٔ ۲

هلال احمر فقط هنگام حوادث فعال نیست و در وضعیت عادی نیز برای حفظ محیط زیست و گسترش صلح و دوستی تلاش می‌کند. (صفحهٔ ۲۴) همچنین، بی‌طرفی آن در جنگ به معنای ترک امدادرسانی نیست؛ این جمعیت به مجروحان و آسیب‌دیدگان، بدون در نظر گرفتن ملیت، نژاد و زبان، کمک می‌کند. بنابراین هر دو بخش گزارش با مطالب کتاب سازگار است. (صفحهٔ ۲۴–۲۵) پاسخ: گزینهٔ ۴

برای تشخیص عوامل تولید باید نقش هر مورد را در نظر گرفت. چوبی که از جنگل به دست می‌آید، منشأ طبیعی دارد و در گروه منابع طبیعی قرار می‌گیرد. ساختمان کارگاه و ابزار نجاری، امکانات مورد استفاده در تولیدند و سرمایه به شمار می‌آیند. دانش و مهارت نجاران نیز به عامل نیروی انسانی مربوط است. بنابراین سرمایه فقط پول نیست و ابزار و محل تولید را هم در بر می‌گیرد. (صفحهٔ ۳۲–۳۳) پاسخ: گزینهٔ ۱

در نسبت‌های مبادلهٔ مطرح‌شده در کتاب، ارزش $4\ \text{کیلوگرم}$ گندم با $0.5\ \text{کیلوگرم}$ پشم و ارزش $3\ \text{کیلوگرم}$ گندم با $1\ \text{متر}$ پارچه برابر است. نصف گندم فرد برابر است با $12\div2=6\ \text{کیلوگرم}$. بنابراین مقدار پشم دریافتی برابر با $\frac{6}{4}\times0.5=0.75\ \text{کیلوگرم}$ و مقدار پارچه برابر با $\frac{6}{3}\times1=2\ \text{متر}$ خواهد بود. (صفحهٔ ۳۷) پاسخ: گزینهٔ ۳