۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲

نمونه سوال فصل ۲ مطالعات اجتماعی هفتم با جواب

«قانون»، فصل ۲ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم، صفحهٔ ۱۳ تا ۲۰. ۱۲ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی از فصل ۲ مطالعات اجتماعی هفتم (قانون)، پایهٔ هفتم.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

پیش از تست: خلاصه درس و نکات مهم فصل ۲ مطالعات اجتماعی هفتم

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۲ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

اعضای یک گروه گردشگری توافق می‌کنند هنگام بازدید از یک مکان، به همراهانی که برای جابه‌جایی وسایل خود نیاز به کمک دارند، یاری برسانند. اگر دربارهٔ این کمک، الزام قانونی مشخصی وجود نداشته باشد، کدام برداشت درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: این توافق می‌تواند قاعده‌ای اخلاقی و گروهی باشد، بدون آنکه صرف توافق، آن را به قانون تبدیل کند.
  2. گزینهٔ ۲: چون این رفتار پسندیده است، توافق دربارهٔ آن همان اعتبار قانون مصوب مجلس را دارد.
  3. گزینهٔ ۳: اگر قانونی برای این کمک وجود نداشته باشد، نمی‌توان آن را از نظر اخلاقی پسندیده دانست.
  4. گزینهٔ ۴: با موافقت همهٔ اعضا، این توافق به قانون تبدیل می‌شود و نیازی به تصویب نهاد دیگری ندارد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

اخلاق، درست یا نادرست بودن رفتار را حتی در نبود الزام قانونی مشخص می‌کند؛ بنابراین کمک داوطلبانه می‌تواند رفتاری پسندیده باشد (صفحهٔ ۱۶). همچنین، گروه‌ها می‌توانند با توافق خود مقرراتی داشته باشند، اما تبدیل مقررات به قانون به تصویب نهادی دارای صلاحیت وابسته است، نه صرف موافقت اعضای گروه (صفحهٔ ۱۷). پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

شورای نگهبان، مصوبه‌ای از مجلس را ناسازگار با قانون اساسی تشخیص می‌دهد و برای اصلاح بازمی‌گرداند. پس از بررسی دوباره نیز مجلس و شورا به توافق نمی‌رسند. کدام گزینه، هم جایگاه قانون اساسی و هم راه تعیین تکلیف این اختلاف را درست بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: چون نمایندگان منتخب مردم‌اند، تصویب آنان برای نادیده گرفتن ایراد شورای نگهبان کافی است.
  2. گزینهٔ ۲: شورای نگهبان باید رئیس مجلس را تغییر دهد تا امکان تصویب متن تازه فراهم شود.
  3. گزینهٔ ۳: برای تصمیم نهایی، باید مردم در همه‌پرسی نمایندگان تازه‌ای برای بررسی همان مصوبه انتخاب کنند.
  4. گزینهٔ ۴: تصویب مجلس باید در چارچوب قانون اساسی باشد و اختلاف حل‌نشده را مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین تکلیف می‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

قانون اساسی مبنای تصویب دیگر قوانین است و قوانین عادی باید در چارچوب آن قرار گیرند (صفحه‌های ۱۷ و ۱۸). شورای نگهبان مصوبات مجلس را از نظر مخالفت نداشتن با قانون اساسی و احکام دین بررسی می‌کند. اگر مجلس و شورای نگهبان دربارهٔ تصویب یک قانون به توافق نرسند، تصمیم نهایی را مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌گیرد. همچنین، انتخاب رئیس مجلس وظیفهٔ نمایندگان است، نه شورای نگهبان (صفحهٔ ۱۹). همه‌پرسی نیز رأی مستقیم به یک موضوع است، نه انتخاب نماینده. پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

در جلسه‌ای فرضی از شورای نگهبان، فقط 22 نفر از حقوق‌دانان غایب‌اند و دیگر اعضا همگی حضور دارند. چند درصد اعضای حاضر در این جلسه، از سوی رهبر جمهوری اسلامی انتخاب شده‌اند؟

  1. گزینهٔ ۱: 40%40\%
  2. گزینهٔ ۲: 50%50\%
  3. گزینهٔ ۳: 60%60\%
  4. گزینهٔ ۴: 75%75\%
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

شورای نگهبان دارای 1212 عضو است: 66 فقیه را رهبر انتخاب می‌کند و 66 حقوق‌دان با پیشنهاد قوهٔ قضائیه و انتخاب نمایندگان مجلس برگزیده می‌شوند (صفحه‌های ۱۹ و ۲۰). با غیبت 22 حقوق‌دان، تعداد حاضران برابر است با 12−2=1012-2=10. همهٔ 66 فقیه حاضرند؛ بنابراین درصد اعضای حاضر که از سوی رهبر انتخاب شده‌اند برابر است با 610×100=60%\frac{6}{10}\times100=60\%. پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

کدام گزارش، هم ترتیب شکل‌گیری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و هم نقش مردم در همه‌پرسی آن را درست بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: مردم در همه‌پرسی، نمایندگانی را انتخاب کردند تا پس از آن نگارش قانون اساسی را آغاز کنند.
  2. گزینهٔ ۲: مجلس شورای اسلامی متن قانون اساسی را نوشت و مردم در همه‌پرسی آن را پذیرفتند.
  3. گزینهٔ ۳: خبرگان منتخب مردم متن قانون اساسی را تدوین و تصویب کردند و سپس مردم مستقیماً دربارۀ پذیرش آن رأی دادند.
  4. گزینهٔ ۴: مردم ابتدا متن قانون اساسی را در همه‌پرسی پذیرفتند و سپس خبرگان را برای تدوین آن انتخاب کردند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

پس از انقلاب اسلامی، مجلسی از خبرگان منتخب مردم تشکیل شد و تدوین و تصویب قانون اساسی را انجام داد. پس از این مرحله، متن تهیه‌شده به همه‌پرسی گذاشته شد. (صفحه‌های ۱۷ و ۱۸) همه‌پرسی به معنای رأی مستقیم مردم به پذیرش یا رد یک موضوع است، نه انتخاب نماینده؛ بنابراین انتخاب خبرگان با همه‌پرسی قانون اساسی دو رویداد متفاوت‌اند. (صفحهٔ ۲۰) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

اعضای یک انجمن محلی برای استفاده از وسایل مشترک خود مقرراتی تعیین کرده‌اند. کدام رویداد، برخلاف سه مورد دیگر، معیار تبدیل یک مقرره به «قانون» است؟

  1. گزینهٔ ۱: مقرره به تصویب نهادی برسد که اختیار قانونی این کار را دارد.
  2. گزینهٔ ۲: همۀ اعضای گروه، بدون هیچ مخالفتی، مقرره را بپذیرند.
  3. گزینهٔ ۳: اجرای مقرره موجب منظم‌تر شدن فعالیت‌های گروه شود.
  4. گزینهٔ ۴: متن مقرره نوشته شود و در اختیار همۀ اعضای گروه قرار گیرد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در متن، میان مقرراتی که اعضای یک گروه با توافق می‌پذیرند و مقرراتی که نهاد دارای صلاحیت تصویب می‌کند، تفاوت گذاشته شده است. معیار قانون شدن یک مقرره، تصویب آن به‌وسیلۀ نهاد صلاحیت‌دار است؛ بنابراین توافق همگانی، سودمند بودن یا مکتوب شدن، به‌تنهایی کافی نیستند. (صفحهٔ ۱۷) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

صاحب کارگاهی می‌گوید: «چون انتخاب شغل حق من است، نمی‌توان به دلیل زیانی که فعالیت کارگاهم به همسایگان می‌رساند، آن را محدود کرد.» مسئولی نیز پیشنهاد می‌کند: «برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، فقط کسانی که به زبان رایج منطقه سخن می‌گویند امکان راه‌اندازی کارگاه داشته باشند.» با توجه به مطالب فصل، کدام داوری درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: فقط استدلال صاحب کارگاه پذیرفتنی است.
  2. گزینهٔ ۲: فقط استدلال مسئول پذیرفتنی است.
  3. گزینهٔ ۳: هر دو استدلال پذیرفتنی‌اند.
  4. گزینهٔ ۴: هیچ‌یک از دو استدلال پذیرفتنی نیست.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

استدلال صاحب کارگاه درست نیست؛ زیرا برخورداری از یک حق، اجازۀ زیان رساندن به دیگران را ایجاد نمی‌کند. دربارۀ انتخاب شغل نیز رعایت مصالح عمومی و حقوق دیگران ضروری است. (صفحه‌های ۱۴ و ۱۸) استدلال مسئول نیز نادرست است؛ زیرا تفاوت زبان نمی‌تواند سبب امتیاز یا محرومیت افراد شود و دولت باید برای دستیابی افراد به مشاغل، شرایط برابر فراهم کند. بنابراین باید با رفتار زیان‌بار برخورد کرد، نه اینکه گروهی را به دلیل زبانشان محروم ساخت. (صفحهٔ ۱۸) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

در مدرسه‌ای پیشنهاد می‌شود برای منظم شدن استفاده از سالن مطالعه، دانش‌آموزان بر اساس زبان مادری گروه‌بندی شوند و یک گروه همواره زودتر از دیگران نوبت بگیرد. کدام نقد، با معیارهای ارزیابی مقررات و حقوق ملت سازگارتر است؟

  1. گزینهٔ ۱: چون این پیشنهاد نوبت‌ها را مشخص می‌کند، برای پذیرفتن آن نیازی به بررسی حقوق دانش‌آموزان نیست.
  2. گزینهٔ ۲: حتی اگر اجرای پیشنهاد آسان باشد، اولویت دادن بر پایۀ زبان، با حقوق برابر افراد سازگار نیست.
  3. گزینهٔ ۳: اگر بیشتر دانش‌آموزان پیشنهاد را بپذیرند، تفاوت گذاشتن میان آنان بر پایۀ زبان اشکالی ندارد.
  4. گزینهٔ ۴: چون این پیشنهاد خطری برای سلامت دانش‌آموزان ندارد، نمی‌توان از نظر رعایت حقوق به آن ایراد گرفت.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

برای ارزیابی مقررات پیشنهادی باید هم عملی بودن و بهبود امور و هم ضایع نشدن حقوق افراد را بررسی کرد (صفحهٔ ۱۷). همچنین، بر اساس اصل نوزدهم قانون اساسی، تفاوت زبان یا قومیت نباید سبب برخورداری از امتیاز شود (صفحهٔ ۱۸). بنابراین، آسان بودن اجرای پیشنهاد یا موافقت اکثریت با آن، دلیل مناسبی برای پذیرش چنین اولویتی نیست. پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

فرض کنید فردی در سه دورۀ پیاپی نمایندۀ مجلس شورای اسلامی باشد و هر دوره دقیقاً به اندازۀ مدت قانونی آن ادامه یابد. اگر میان دوره‌ها فاصله‌ای نباشد، از آغاز دورۀ نخست تا پایان دورۀ سوم نمایندگی او چند سال می‌گذرد؟

  1. گزینهٔ ۱: 33 سال
  2. گزینهٔ ۲: 88 سال
  3. گزینهٔ ۳: 1616 سال
  4. گزینهٔ ۴: 1212 سال
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

نمایندگان مجلس شورای اسلامی برای دوره‌های چهارساله انتخاب می‌شوند (صفحهٔ ۱۹). در فرض سؤال، از آغاز دورهٔ نخست تا پایان دورهٔ سوم، سه دورهٔ کامل و بدون فاصله سپری شده است؛ بنابراین مدت کل برابر است با 3×4=123\times4=12 سال. پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

کدام گزارش، تقسیم وظایف میان مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان را بدون جابه‌جا کردن مسئولیت‌ها بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: نمایندگان از میان اعضای مجلس، رئیس را برمی‌گزینند و شورای نگهبان صلاحیت نامزدهای انتخابات را بررسی می‌کند.
  2. گزینهٔ ۲: مردم رئیس مجلس را با رأی مستقیم انتخاب می‌کنند و شورای نگهبان بر انتخابات مجلس نظارت می‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: نمایندگان در آغاز کار سوگند یاد می‌کنند و شورای نگهبان به جای آنان قوانین عادی را تهیه و تصویب می‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: نمایندگان قوانین عادی را تصویب می‌کنند و صلاحیت نامزدهای انتخابات مجلس بعدی را نیز تأیید می‌کنند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

رئیس مجلس با انتخاب نمایندگان و از میان خود آنان تعیین می‌شود؛ بنابراین انتخاب مستقیم او به دست مردم درست نیست. تهیه و تصویب قوانین عادی نیز کار نمایندگان مجلس است، نه شورای نگهبان. در مقابل، نظارت بر انتخابات و بررسی و تأیید صلاحیت نامزدها از وظایف شورای نگهبان است، نه نمایندگان مجلس. پس تنها گزارشی درست است که انتخاب رئیس مجلس را به نمایندگان و بررسی صلاحیت نامزدها را به شورای نگهبان نسبت می‌دهد (صفحهٔ ۱۹). پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

گروهی برای افزایش فعالیت ورزشی پیشنهاد می‌کند همۀ 4040 دانش‌آموز یک کلاس، هم‌زمان در سالنی ورزش کنند که ظرفیت مجاز آن 2020 نفر است. در این پیشنهاد، استفاده از مکان دیگر یا تقسیم دانش‌آموزان به نوبت‌های جداگانه پیش‌بینی نشده است. حتی اگر همۀ اعضای گروه موافق باشند، کدام ارزیابی با معیارهای نقد مقررات در کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: این پیشنهاد از نظر امکان اجرا ایراد دارد؛ موافقت همگان و هدف مناسب، برای پذیرفتن آن کافی نیست.
  2. گزینهٔ ۲: چون همۀ اعضای گروه موافق‌اند، دیگر بررسی ظرفیت سالن برای ارزیابی مقرره ضرورتی ندارد.
  3. گزینهٔ ۳: چون تکلیف همۀ دانش‌آموزان یکسان است، این پیشنهاد همۀ معیارهای یک مقررهٔ مناسب را دارد.
  4. گزینهٔ ۴: چون هدف پیشنهاد افزایش فعالیت ورزشی است، محدودیت ظرفیت سالن مانع مناسب بودن آن نیست.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

برای نقد یک مقرره باید علاوه بر تأثیر آن بر بهتر شدن امور و رعایت حقوق افراد، واقع‌بینانه و قابل اجرا بودن آن را نیز سنجید. حضور هم‌زمان 4040 دانش‌آموز در سالنی که فقط ظرفیت 2020 نفر را دارد، با محدودیت اعلام‌شده سازگار نیست. موافقت اعضا، یکسان بودن تکلیف یا مطلوب بودن هدف، این مانع اجرایی را رفع نمی‌کند. بنابراین، پیشنهاد باید از نظر شیوۀ اجرا بازنگری شود. (صفحهٔ ۱۷) پاسخ: گزینهٔ 1

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

کدام عبارت، تفاوت حدود وظیفۀ دولت در آموزش مدرسه‌ای و تحصیلات عالی را بر اساس قانون اساسی درست بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: دولت باید آموزش مدرسه‌ای و دانشگاهی را برای همۀ مردم، بدون هیچ تفاوتی در حدود تعهد خود، رایگان فراهم کند.
  2. گزینهٔ ۲: رایگان بودن آموزش تا پایان متوسطه به میزان نیاز کشور برای خودکفایی وابسته است، ولی آموزش عالی چنین قیدی ندارد.
  3. گزینهٔ ۳: فراهم کردن آموزش رایگان تا پایان متوسطه وظیفۀ دولت است و گسترش رایگان تحصیلات عالی با رسیدن کشور به خودکفایی پیوند دارد.
  4. گزینهٔ ۴: وظیفۀ دولت در تأمین آموزش رایگان با پایان متوسطه خاتمه می‌یابد و برای آموزش عالی تعهدی بیان نشده است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در اصل سی‌ام، دو بخش از وظیفۀ آموزشی دولت از یکدیگر متمایز شده‌اند: دولت باید امکانات آموزش رایگان را تا پایان دورۀ متوسطه برای همگان فراهم کند؛ همچنین باید آموزش عالی رایگان را تا حد دستیابی کشور به خودکفایی گسترش دهد. بنابراین، نه می‌توان قید مربوط به آموزش عالی را به دورۀ مدرسه منتقل کرد و نه می‌توان تعهد دولت دربارۀ آموزش عالی را نادیده گرفت. (صفحهٔ ۱۸) پاسخ: گزینهٔ 3

نمونه سوال ۱۲

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۲: قانون

در گفت‌وگویی دربارهٔ آغاز کار مجلس، دو پرسش مطرح می‌شود: «چه کسانی رئیس مجلس را انتخاب می‌کنند؟» و «آیا تعهد نمایندگان در سوگند آغاز کار فقط به منطقۀ انتخابیۀ آنان محدود است؟» کدام گزینه به هر دو پرسش درست پاسخ می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: رئیس مجلس را مردم مستقیماً انتخاب می‌کنند و تعهد نمایندگان در سوگند، تنها به منافع منطقۀ انتخابیه مربوط است.
  2. گزینهٔ ۲: رئیس مجلس را شورای نگهبان تعیین می‌کند و نمایندگان در سوگند خود مسئولیت‌هایی در سطح کشور می‌پذیرند.
  3. گزینهٔ ۳: نمایندگان، رئیس مجلس را از میان خود برمی‌گزینند و تعهد آنان در سوگند، تنها به منافع منطقۀ انتخابیه مربوط است.
  4. گزینهٔ ۴: نمایندگان، رئیس مجلس را از میان خود برمی‌گزینند و تعهد آنان در سوگند، استقلال کشور و آزادی و منافع مردم را نیز دربرمی‌گیرد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

رئیس مجلس با انتخاب نمایندگان و از میان خود آنان تعیین می‌شود؛ بنابراین، نه مردم مستقیماً او را برای ریاست مجلس انتخاب می‌کنند و نه شورای نگهبان عهده‌دار این انتخاب است. همچنین، نمایندگان هنگام آغاز کار سوگند می‌خورند که در بیان دیدگاه‌ها و نوشته‌هایشان به استقلال کشور، آزادی مردم و منافع و مصلحت‌های آنان توجه کنند. پس این تعهد به منافع منطقۀ انتخابیه محدود نیست. (صفحهٔ ۱۹) پاسخ: گزینهٔ 4

فصل ۲ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۲ مطالعات اجتماعی هفتم · رایگان