سوال ۲۴۵ شیمی کنکور تجربی ۱۳۹۹ با پاسخ تشریحی

عبارت‌ها را جداگانه بررسی می‌کنیم:

عبارت نخست: درست است. میزان قطبیت مولکول را می‌توان با گشتاور دوقطبی مقایسه کرد؛ هرچه این کمیت بیشتر باشد، مولکول قطبی‌تر است. طبق داده‌های کتاب:
$\mu(\mathrm{H_2S})=0.97\,\mathrm{D}<\mu(\mathrm{H_2O})=1.85\,\mathrm{D}$
پس مولکول هیدروژن سولفید از مولکول آب قطبیت کمتری دارد؛ هرچند هر دو قطبی‌اند. (شیمی ۱، صفحهٔ ۱۰۶–۱۰۷)

عبارت دوم: درست است. مطابق مبحث انحلال‌پذیری گازها در فصل سوم شیمی ۱، در فشار ثابت، با کاهش دمای آب، انحلال‌پذیری گازها در آن افزایش می‌یابد. بنابراین نباید رفتار گازها را با روند انحلال‌پذیری بسیاری از جامدها یکسان فرض کرد.

عبارت سوم: درست است. وقتی جرم مولی مواد مولکولی مشابه باشد، مادهٔ دارای مولکول‌های قطبی، جاذبهٔ بین‌مولکولی قوی‌تر و نقطهٔ جوش بالاتری دارد. در نتیجه، مادهٔ دارای مولکول‌های ناقطبی نقطهٔ جوش پایین‌تری خواهد داشت. مقایسهٔ فلوئور و هیدروژن کلرید در کتاب نیز همین نتیجه را نشان می‌دهد. (شیمی ۱، صفحهٔ ۱۰۴–۱۰۵)

عبارت چهارم: درست است. گسترهٔ دمایی مایع‌بودن، فاصلهٔ میان دمای ذوب و دمای جوش در فشار معین است، نه صرفاً بالا بودن دمای ذوب. در مقایسهٔ کلی مواد یونی و مولکولی در سطح کتاب درسی، جاذبه‌های الکتروستاتیکی قوی میان یون‌ها باعث می‌شود مواد یونی در گسترهٔ دمایی بیشتری به حالت مایع باقی بمانند.

عبارت پنجم: نادرست است. مولکول $\mathrm{CO_2}$ ناقطبی است؛ کتاب نیز گشتاور دوقطبی آن را صفر معرفی می‌کند. (شیمی ۱، صفحهٔ ۱۰۴–۱۰۵ و ۱۰۶–۱۰۷) در مقابل، مولکول خمیدهٔ $\mathrm{SO_2}$ قطبی است و جرم مولی بیشتری هم دارد. با توجه به وابستگی نیروهای بین‌مولکولی به قطبیت و جرم مولکول‌ها، جاذبهٔ میان مولکول‌های گوگرد دی‌اکسید قوی‌تر است؛ پس در شرایط یکسان، گوگرد دی‌اکسید آسان‌تر به مایع تبدیل می‌شود، نه کربن دی‌اکسید. (شیمی ۱، صفحهٔ ۱۰۵–۱۰۶)

در نتیجه، چهار عبارت نخست درست و فقط عبارت پایانی نادرست است؛ بنابراین تعداد عبارت‌های درست برابر با $4$ است.

پاسخ: گزینهٔ ۳