سوال ۸۶ · شیمی
کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم · سوال ۸۶ · کلید رسمی سازمان سنجش
شیمی · شیمی ۲ · فصل ۱: قدر هدایای زمینی را بدانیم
اگر مخلوطی دارای مولهای برابر از اتن و اتین، با ۰/۶ گرم گاز هیدروژن بطور کامل سیر شود، چند گرم اتن در مخلوط آغازی وجود داشته است؟ ()
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: مصرف هیدروژن هر ماده را تعیین میکنیم.
اتن با فرمول دارای یک پیوند دوگانه است (شیمی ۲، صفحهٔ ۴۰). در واکنش افزایشی، پیوند دوگانه به یگانه تبدیل میشود و اتمها به دو کربن افزوده میشوند (شیمی ۲، صفحهٔ ۴۱). بنابراین برای سیرشدن هر مول اتن، یک مول هیدروژن لازم است:
اتین با فرمول دارای یک پیوند سهگانه است (شیمی ۲، صفحهٔ ۴۲). برای سیرشدن کامل آن و تشکیل اتان، به ازای هر مول اتین دو مول هیدروژن مصرف میشود:
گام دوم: جرم هیدروژن را به مول تبدیل میکنیم.
با توجه به جرم مولی گاز هیدروژن داریم:
این تبدیل جرم به مول و استفاده از نسبت ضرایب واکنش، مطابق روش محاسبات استوکیومتری کتاب است (شیمی ۲، صفحههای ۲۴–۲۵).
گام سوم: از برابر بودن مولهای اتن و اتین استفاده میکنیم.
اگر مقدار هرکدام در مخلوط آغازین مول باشد، اتن مول و اتین مول هیدروژن مصرف میکند؛ پس:
گام چهارم: جرم اتن آغازین را حساب میکنیم.
بنابراین در مخلوط آغازین، اتن وجود داشته است.
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۲: اگر تعداد اتمهای هیدروژن افزودهشده را با تعداد مولکولهای هیدروژن اشتباه بگیرید، ممکن است مصرف هیدروژن اتن و اتین را بهترتیب و مول در نظر بگیرید و به برسید. مصرف درست، بهترتیب و مول گاز است.
- گزینهٔ ۳: این مقدار از آنجا به دست میآید که جرم هیدروژن، یعنی ، مستقیماً برابر گرفته شود. جرم مولی گاز هیدروژن است؛ پس مقدار واقعی آن نصف این مقدار است.
- گزینهٔ ۴: این گزینه میتواند حاصل خطا در نسبتهای مولی یا تبدیل مول به جرم باشد. وجود اتن به معنی وجود از هر هیدروکربن است که برای سیرشدن کامل، به هیدروژن نیاز دارد؛ این مقدار با دادهٔ سؤال سازگار نیست.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- ساختار اتن و اتین را به یاد بیاورید: اتن پیوند دوگانه و اتین پیوند سهگانه دارد. سیرشدن کامل یعنی تبدیل پیوند چندگانهٔ کربن ـ کربن به پیوند یگانه.
- برای تبدیل اتن به اتان، به ازای هر مول اتن یک مول هیدروژن لازم است؛ اما تبدیل کامل اتین به اتان دو برابر هیدروژن مصرف میکند. همچنین جرم هیدروژن را با جرم مولی گاز دواتمی به مول تبدیل کنید.
- مقدار هر یک از دو هیدروکربن را مول بگیرید؛ در این صورت مصرف کل هیدروژن مول است. این عبارت را برابر مول هیدروژن دادهشده قرار دهید و سپس مقدار اتن را با جرم مولی به جرم تبدیل کنید.