نمونه سوال فصل ۳ پیام‌های آسمان نهم با جواب

وضو برای نماز خواندن، لمس آیهٔ قرآن و لمس نام خدا واجب است؛ نام خدا به هر زبانی نوشته شده باشد، همین حکم را دارد. همراه داشتن قرآن بدون لمس آیات و رفتن به مسجد از موارد استحباب وضو هستند. بنابراین از پنج کار مطرح‌شده، سه کار نیازمند وضوی واجب است. (صفحهٔ ۶۷ و ۶۸) پاسخ: گزینهٔ ۱

برای صحیح بودن وضو، آب باید هم پاک و مطلق و هم مباح باشد. گلاب و مایعی که به دلیل گل بسیار دیگر آب نامیده نمی‌شود، مضاف‌اند؛ بنابراین گزینه‌های اول و چهارم پذیرفتنی نیستند. در گزینهٔ سوم نیز رضایت صاحب آب وجود ندارد و آب غصبی است. آب پاک و معمولیِ آبخوری عمومی، شرایط مطرح‌شده را دارد. (صفحهٔ ۶۸ و ۶۹) پاسخ: گزینهٔ ۲

نجس شدن محل شسته‌شده پیش از پایان وضو، وضو را باطل نمی‌کند؛ پس وضوی سارا صحیح است، ولی باید آن محل را برای نماز پاک کند. مریم نمی‌داند مانع هنگام وضو وجود داشته یا بعداً ایجاد شده است؛ در این حالت وضوی او صحیح است. لیلا یقین دارد مانع هنگام وضو وجود داشته و آب به زیر آن نرسیده است؛ بنابراین وضوی او باطل است. (صفحهٔ ۶۹ تا ۷۱) پاسخ: گزینهٔ ۴

پس از نیت و زدن هم‌زمان کف هر دو دست بر خاک پاک، دست‌ها از بالای پیشانی تا روی ابروها و بالای بینی کشیده می‌شوند. سپس با کف دست چپ، پشت دست راست از مچ تا نوک انگشتان مسح می‌شود و در پایان، همین کار برای پشت دست چپ با کف دست راست انجام می‌گیرد. (صفحهٔ ۷۲ و ۷۳) پاسخ: گزینهٔ ۳

در موقعیت الف، فردی که نمی‌تواند به‌تنهایی وضو بگیرد باید کمک بخواهد، اما نیت بر عهدهٔ خود اوست و هر بخش از وضو را که می‌تواند باید خودش انجام دهد. در موقعیت ب، حکم غسل با مسح پا در وضو متفاوت است: برای غسل، تمام ناخن‌های دست و پا باید از لاک پاک باشند. باقی ماندن یک ناخن بدون لاک، حکمی مربوط به مسح پا در وضو است و برای غسل کفایت نمی‌کند. (صفحهٔ ۶۹ تا ۷۱) پاسخ: گزینهٔ ۲

با یاد خدا، انسان حضور و نظارت او را بیشتر احساس می‌کند و در نتیجه برای رعایت ادب، انجام کارهای پسندیده و دوری از رفتار ناپسند می‌کوشد. تسبیح نیز به معنای منزّه دانستن خدا از بدی و نقص است؛ در مقابل، حمد ستودن خوبی‌های اوست. همچنین در دعای پس از نماز تأکید می‌شود که عبادت ناشی از نیاز خدا نیست، بلکه برای اطاعت و بزرگداشت او انجام می‌گیرد. (صفحهٔ ۷۷ و صفحهٔ ۸۲ تا ۸۴) پاسخ: گزینهٔ ۳

در دعای مسح پاها، استواری گام‌ها بر صراط و قرار گرفتن تلاش انسان در مسیر رضایت خدا درخواست می‌شود. دریافت کارنامه با دست راست به دعای شستن دست راست، درخواست توبه و پاکی به شستن دست‌ها پیش از وضو و درخواست پوشش رحمت و بخشایش به مسح سر مربوط است. (صفحهٔ ۷۴ و ۷۵) پاسخ: گزینهٔ ۴

اگر مصرف آب برای وضو یا غسل، فرد را به سبب تشنگی دچار سختی کند، وظیفهٔ او تیمم است. خوابی که در آن چشم نبیند و گوش نشنود، هم وضو و هم تیمم را باطل می‌کند. در مقابل، چند قدم راه رفتن میان شستن صورت و دست‌ها و مسح، به‌خودی‌خود اشکالی ندارد؛ بنابراین نباید صرف حرکت را با از بین رفتن موالات یکسان دانست. (صفحهٔ ۶۹ تا ۷۳) پاسخ: گزینهٔ ۱

در حکم کم‌وزیاد کردن اجزای نماز باید میان ارکان و واجبات غیررکنی تفاوت گذاشت: کم‌وزیاد شدن رکن، مانند رکوع، در هر دو حالت عمدی و سهوی نماز را باطل می‌کند؛ اما دربارهٔ سایر واجبات، عمدی بودن شرط بطلان است. همچنین روی‌گردانی به اندازه‌ای که فرد دیگر رو به قبله محسوب نشود، در هر دو حالت عمد و سهو مبطل است؛ ولی خندهٔ بلند فقط اگر عمدی باشد نماز را باطل می‌کند. بنابراین تنها مقایسهٔ گزینهٔ دوم درست است. (صفحهٔ ۷۸ و ۷۹) پاسخ: گزینهٔ ۲

مورد «الف» صحیح است؛ فروبردن ذرات ریز موجود در دهان، استثنای حکم خوردن در نماز است. مورد «ب» نیز صحیح است، زیرا عطسه نماز را باطل نمی‌کند. در مورد «ج»، پاسخ دادن به سلام تمسخرآمیز لازم نیست و نباید به آن پاسخ داد؛ پس این نماز هم صحیح است. مورد «د» باطل است، چون بخشی از ذکر واجب در حال حرکت گفته شده است. مورد «هـ» نیز به علت نادرست شدن تلفظ ذکر باطل است. در مورد «و»، شک پس از پایان نماز دربارهٔ انجام مبطل، به صحت نماز لطمه نمی‌زند. بنابراین موارد «الف، ب، ج و و» صحیح‌اند و تعداد آن‌ها چهار مورد است. (صفحهٔ ۷۹ و ۸۰) پاسخ: گزینهٔ ۱

در مورد «الف»، شک پس از کمی تأمل کاملاً برطرف شده است؛ بنابراین شرط ذکرشده برای بطلان نماز دورکعتی، یعنی باقی ماندن شک، وجود ندارد. در مورد «ب»، نماز سه‌رکعتی است و تردید دربارهٔ شمارهٔ رکعت با تأمل برطرف نشده؛ پس نماز باطل است. در مورد «ج»، رکوع از ارکان نماز است و اضافه شدن آن، حتی از روی فراموشی، نماز را باطل می‌کند. در مورد «د»، سخن گفتن از روی فراموشی نماز را باطل نمی‌کند و وظیفهٔ نمازگزار انجام دو سجدهٔ سهو است که در موقعیت سؤال انجام شده است. در نتیجه فقط نمازهای «ب» و «ج» باطل‌اند. (صفحهٔ ۷۸ تا ۸۰) پاسخ: گزینهٔ ۳

در دعای پس از نماز، نمازگزار بیان می‌کند که عبادتش برای رفع نیاز خداوند نیست، بلکه با هدف بزرگداشت او و پذیرفتن فرمانش انجام شده است؛ سپس برای کاستی‌های نماز خود بخشش می‌طلبد. در حدیث امام علی علیه‌السلام نیز علت نگاه حسادت‌آمیز شیطان به نمازگزار، رحمت الهی دانسته شده که او را دربرگرفته است. این دو مضمون فقط در گزینهٔ چهارم درست کنار هم آمده‌اند. (صفحهٔ ۸۰ تا ۸۴) پاسخ: گزینهٔ ۴