نمونه سوال فصل ۲ پیام‌های آسمان نهم با جواب

در تشبیه آغاز درس، شخصیت انسان حاصل اعتقادات، اخلاق و رفتار او معرفی می‌شود. همچنین، برای سرمشق گرفتن از پیامبران باید با ویژگی‌های آنان آشنا شد. بنابراین شناخت، مقدمهٔ الگوگیری است و رشد شخصیت نیز صرفاً با افزایش سن یا کسب اطلاعات تحقق نمی‌یابد. (صفحهٔ ۳۳) پاسخ: گزینهٔ ۱

خداوند برای هدایت مردم، پیام‌آورانی مطیع برمی‌گزیند. نمونهٔ حضرت موسی نشان می‌دهد که این اطاعت از ناآگاهی نسبت به خطر ناشی نمی‌شود؛ او با شناخت دشمنی فرعون، مأموریت دعوت به یکتاپرستی و درخواست آزادی بنی‌اسرائیل را انجام داد. پس شناخت دشواری با تسلیم بودن در برابر فرمان خدا منافاتی ندارد. (صفحهٔ ۳۴) پاسخ: گزینهٔ ۳

در آیه، پس از پذیرش پروردگاری خدا، از استقامت سخن گفته شده و سپس بشارت فرشتگان آمده است. بنابراین نمی‌توان پایداری را حذف کرد یا پذیرش عمومی مردم را جای آن نشاند. همچنین، بشارت به بهشت به معنای نبودن دشواری در زندگی دنیا نیست. اطمینان به همین وعده‌های الهی پشتوانهٔ پایداری پیامبران بود. (صفحه‌های ۳۷ و ۳۸) پاسخ: گزینهٔ ۴

در نمونهٔ تاریخی درس، عده‌ای منفعت را حاصل کوشش خود می‌دانستند، اما هنگام گرفتاری، حضرت موسی را عامل بدشانسی معرفی می‌کردند. پاسخ الهی این نسبت را رد و توجه آنان را به اعمال خودشان جلب می‌کرد. در بخش خرافات امروز نیز، تقویت ایمان و پیروی از دستورهای خدا در برابر مراجعه به مدعیان پیشگویی قرار گرفته است. بنابراین اصلاح مناسب، کنار گذاشتن علت موهوم و بررسی مسئولانهٔ عملکرد خویش است. (صفحه‌های ۴۰ تا ۴۲) پاسخ: گزینهٔ ۲

اسکان همسر و فرزند حضرت ابراهیم در سرزمین فاقد امکانات زندگی، در متن به عنوان نمونه‌ای از عمل به فرمان خدا آمده است؛ بنابراین جنبهٔ مورد تأکید آن، تسلیم است. در گفت‌وگو با آزر، حضرت ابراهیم با اشاره به ناتوانی معبود او در شنیدن، دیدن و رفع نیاز، اعتبار بت‌پرستی را نقد می‌کند؛ پس این رفتار نمونهٔ مبارزهٔ استدلالی با باور باطل است. دشوار بودن رفتار نخست، دلیل کافی برای نادیده گرفتن جایگاه آن در بخش تسلیم نیست. (صفحه‌های ۳۴، ۳۹ و ۴۰) پاسخ: گزینهٔ ۱

براساس متن، جامعه به حاکم نیاز دارد و حاکم جامعهٔ مسلمان باید اسلام‌شناس باشد. یکی از فقهای جامع‌الشرایط، افزون بر پاسخ‌گویی به مسائل دینی، رهبری جامعه را نیز می‌پذیرد و برای پاسداری از دین و اجرای احکام تلاش می‌کند. بنابراین این مسئولیت نه از شناخت دین جداست و نه به معنای رهبری هم‌زمان همهٔ فقهاست. (صفحهٔ ۵۸) پاسخ: گزینهٔ ۴

عبارت «الف» درست است؛ مدت دعوت حضرت نوح نهصد و پنجاه سال بود و شمار اندکی ایمان آوردند. عبارت «ب» نادرست است؛ مخالفان پیش از ساخت کشتی و در دورهٔ دعوت نیز او را می‌آزردند و مسخره می‌کردند. عبارت «ج» درست است؛ همراه فرمان ساخت کشتی، به او خبر داده شد که فرد دیگری از قومش ایمان نمی‌آورد. عبارت «د» نیز درست است؛ اعتماد به وعدهٔ خدا سبب ادامهٔ کار او شد. بنابراین تعداد عبارت‌های درست برابر است با $1+0+1+1=3$. (صفحه‌های ۳۵ تا ۳۷) پاسخ: گزینهٔ ۲

گزارهٔ «الف» نادرست است؛ دیرینه بودن یا رواج اجتماعی، ملاک اعتبار باور نیست و تعریف خرافه بر نبود تأیید دینی و اثبات علمی و عقلی تکیه دارد. گزارهٔ «ب» درست است؛ پیامبران با استدلال، مردم را به تفکر فرامی‌خواندند. گزارهٔ «ج» نادرست است؛ مأموریت آنان به دوری شخصی از خرافات محدود نبود و مبارزه با این باورها را نیز دربرمی‌گرفت. گزارهٔ «د» درست است؛ متن کم‌رنگ شدن ایمان را با افزایش میل به خرافات مرتبط می‌داند و تقویت ایمان را راه مقابله با آن معرفی می‌کند. پس ترکیب درست، «ب و د» است. (صفحه‌های ۳۹ تا ۴۲) پاسخ: گزینهٔ ۳

برای پاسخ باید دو بخش درس را با هم خواند. نخست، حدیث امام صادق، پیروی از عالمانِ آشکارا گناهکار را نکوهش می‌کند و برای فقیه شایسته، ویژگی‌هایی مانند پرهیزکاری، پاسداری از دین، مخالفت با هوای نفس و فرمان‌برداری از خدا را لازم می‌داند. دوم، کتاب توضیح می‌دهد که فقیه واقعی، راهنمایی خود را از سخنان معصومان می‌گیرد؛ ازاین‌رو پذیرش فتوای برگرفته از قرآن و حدیث، پذیرش آن آموزه‌هاست. پس نه دانش به‌تنهایی کافی است و نه عنوان جانشینی، نظر شخصیِ بی‌پشتوانه را معتبر می‌کند. (صفحه‌های ۵۷ تا ۵۸) پاسخ: گزینهٔ ۴

در توصیف دوران پس از ظهور، کتاب رابطه‌ای روشن بیان می‌کند: فهم و ایمان انسان‌ها رشد می‌کند؛ بنابراین دست‌درازی به حقوق دیگران کمتر می‌شود و دادگاه‌ها و زندان‌ها نیز شلوغی گذشته را ندارند. از این توضیح نمی‌توان حذف نهادهای قضایی را نتیجه گرفت. همچنین رفع فقر و شکوفایی علمی، هرچند از تحولات آن دوران‌اند، در متن علت مستقیم این کاهش معرفی نشده‌اند. (صفحه‌های ۴۵ تا ۴۶) پاسخ: گزینهٔ ۱

کتاب میان دو گزارش تفاوت می‌گذارد: سایر مسلمانان نیز به قیام یکی از فرزندان پیامبر اسلام برای برقراری عدالت معتقدند؛ همچنین در تعالیم مسیحیت و یهود از نجات‌بخشی بزرگ و آسمانی سخن گفته شده است. بنابراین این باور به شیعیان اختصاص ندارد. افزون بر این، امید برخاسته از آن، زمینه‌ساز ایستادگی و تلاش است، نه کناره‌گیری از عمل. (صفحهٔ ۴۶) پاسخ: گزینهٔ ۳

مورد «الف» با تلاش برای خوش‌رفتاری و جلوگیری از آزار دیگران هماهنگ است. مورد «ب» نیز با تجدید پیمان، اطاعت و آمادگی برای یاری امام در دعای عهد تناسب دارد. مورد «ج» نادرست است؛ زیرا انتظار، به معنای کنار گذاشتن وظایف فعلی تا زمان ظهور نیست. مورد «د» با خیرخواهی و مهربانی نسبت به مؤمنان سازگار است. بنابراین حاصل شمارش موارد سازگار برابر است با $1+1+0+1=3$. (صفحه‌های ۴۹ تا ۵۳) پاسخ: گزینهٔ ۲