۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
علوم تجربی نهم · فصل ۱۴

نمونه سوال فصل ۱۴ علوم نهم با جواب

«جانوران مهره‌دار»، فصل ۱۴ کتاب علوم تجربی نهم، صفحهٔ ۱۵۱ تا ۱۶۲. ۱۱ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی از فصل ۱۴ علوم تجربی نهم (جانوران مهره‌دار)، پایهٔ نهم.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

پیش از تست: خلاصه درس و نکات مهم فصل ۱۴ علوم نهم

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۱ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۱۴: جانوران مهره‌دار

کدام عبارت دربارهٔ ارتباط ویژگی مشترک پستانداران با تفاوت شیوهٔ پرورش جنین و نوزاد آن‌ها درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: در پستانداران جفت‌دار، جفت درون بند ناف ساخته می‌شود و مواد مورد نیاز جنین را از خون مادر دریافت می‌کند.
  2. گزینهٔ ۲: در کانگورو، مراحل رشد و نمو پیش از تولد کامل می‌شود و کیسه فقط محل نگهداری نوزاد است.
  3. گزینهٔ ۳: در پلاتی‌پوس، خروج نوزاد از تخم به این معناست که نوزاد برای تغذیه به شیر مادر وابسته نیست.
  4. گزینهٔ ۴: تفاوت پلاتی‌پوس و کانگورو در چگونگی پرورش جنین و نوزاد، با قرار گرفتن هر دو در گروه جانوران دارای غدد شیری سازگار است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

وجود غدد شیری، ویژگی معرفی‌کنندهٔ پستانداران است؛ اما تقسیم آن‌ها به گروه‌های تخم‌گذار، کیسه‌دار و جفت‌دار، براساس تفاوت در پرورش جنین و نوزاد انجام می‌شود. پلاتی‌پوس تخم می‌گذارد و نوزاد آن پس از خروج از تخم شیر می‌خورد. کانگورو نوزادی نارس به دنیا می‌آورد که رشدش در کیسه و با تغذیه از شیر ادامه می‌یابد (صفحهٔ ۱۶۰–۱۶۱). همچنین جفت در رحم تشکیل می‌شود، نه در بند ناف؛ مواد غذایی و اکسیژن از طریق جفت به رگ‌های بند ناف می‌رسند (صفحهٔ ۱۶۱–۱۶۲). پس تفاوت در شیوهٔ پرورش، اشتراک این جانوران در داشتن غدد شیری را نفی نمی‌کند. پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۱۴: جانوران مهره‌دار

اگر سرانهٔ سالانهٔ مصرف آبزیان در ایران، از مقدار ذکرشده در کتاب به میانگین جهانیِ ذکرشده برسد، این سرانه نسبت به مقدار اولیه چند درصد افزایش یافته است؟

  1. گزینهٔ ۱: 225%225\%
  2. گزینهٔ ۲: 125%125\%
  3. گزینهٔ ۳: حدود 55.6%55.6\%
  4. گزینهٔ ۴: حدود 44.4%44.4\%
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

براساس داده‌های کتاب، سرانهٔ سالانهٔ مصرف آبزیان در ایران 8 kg8\,\mathrm{kg} و میانگین جهانی 18 kg18\,\mathrm{kg} است (صفحهٔ ۱۵۳–۱۵۴). بنابراین افزایش لازم برابر است با: 18−8=10 kg18-8=10\,\mathrm{kg}. درصد افزایش باید نسبت به مقدار اولیه محاسبه شود: 108×100=125%\frac{10}{8}\times100=125\%. نسبت مقدار نهایی به مقدار اولیه، درصد افزایش نیست. پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۱۴: جانوران مهره‌دار

کدام مقایسه دربارهٔ تنفس مهره‌داران درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: قورباغهٔ بالغ علاوه بر تنفس ششی، تبادل گاز از راه پوست هم دارد؛ اما برای لاک‌پشت دریایی تنفس ششی ذکر شده است.
  2. گزینهٔ ۲: لاک‌پشت دریایی و نوزاد قورباغه، به دلیل فعالیت در آب، هر دو با آبشش تنفس می‌کنند.
  3. گزینهٔ ۳: در ماهی، کیسه‌های هوادارِ کنار شش، کارایی دریافت اکسیژن از آب را افزایش می‌دهند.
  4. گزینهٔ ۴: در پرندگان، کیسه‌های هوادار جای شش‌ها را می‌گیرند و نیاز به وجود شش را برطرف می‌کنند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

نوزاد قورباغه آبشش دارد؛ در جریان بلوغ، تنفس ششی امکان فعالیت در خشکی را فراهم می‌کند. قورباغهٔ بالغ به کمک پوست نازک، مرطوب و بدون پولک خود، تنفس پوستی نیز انجام می‌دهد (صفحهٔ ۱۵۴–۱۵۵). لاک‌پشت دریایی، با وجود زندگی در دریا، خزنده‌ای با تنفس ششی است (صفحهٔ ۱۵۷–۱۵۸). در ماهی، عبور آب از روی آبشش و وجود مویرگ‌های فراوان، زمینهٔ تبادل گاز را فراهم می‌کند (صفحهٔ ۱۵۲–۱۵۳). کیسه‌های هوادار نیز از ویژگی‌های پرندگان‌اند و کارایی شش را افزایش می‌دهند، نه اینکه جایگزین آن شوند (صفحهٔ ۱۵۸–۱۵۹). پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۱۴: جانوران مهره‌دار

دو نمونهٔ ماهی، یکی از گروه استخوانی و دیگری از گروه غضروفی، بررسی شده‌اند. با توجه به جدول مقایسهٔ این دو گروه در کتاب، کدام گزارش می‌تواند ویژگی‌های این دو نمونه را به‌درستی نشان دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: نمونهٔ الف: دهان جلویی، دم متقارن، بدون سرپوش آبششی؛ نمونهٔ ب: دهان شکمی، دم نامتقارن، دارای سرپوش آبششی
  2. گزینهٔ ۲: نمونهٔ الف: دهان جلویی، دم نامتقارن، دارای سرپوش آبششی؛ نمونهٔ ب: دهان شکمی، دم متقارن، بدون سرپوش آبششی
  3. گزینهٔ ۳: نمونهٔ الف: دهان جلویی، دم متقارن، دارای سرپوش آبششی؛ نمونهٔ ب: دهان شکمی، دم نامتقارن، بدون سرپوش آبششی
  4. گزینهٔ ۴: نمونهٔ الف: دهان جلویی، دم نامتقارن، بدون سرپوش آبششی؛ نمونهٔ ب: دهان شکمی، دم متقارن، دارای سرپوش آبششی
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در مقایسهٔ کتاب، ماهی‌های استخوانی با دهان واقع در جلوی بدن، دم متقارن و وجود سرپوش آبششی شناخته می‌شوند. در مقابل، ماهی‌های غضروفی دهانی در سطح شکمی و دمی نامتقارن دارند و فاقد سرپوش آبششی‌اند. بنابراین، فقط در گزینهٔ سوم، مجموعهٔ ویژگی‌های هر نمونه بدون آمیختن مشخصات دو گروه گزارش شده است؛ نمونهٔ الف با گروه استخوانی و نمونهٔ ب با گروه غضروفی تطابق دارد. (صفحهٔ ۱۵۳–۱۵۴) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۱۴: جانوران مهره‌دار

کدام گزارش، نقش یک پستاندار در طبیعت را همراه با سازوکار درست آن بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: کفتار و شغال، با تعقیب و شکار جانوران پیر، به باقی ماندن جانوران قوی‌تر کمک می‌کنند.
  2. گزینهٔ ۲: گرگ و یوزپلنگ، با خوردن لاشه‌ها، مانع گسترش آلودگی در محیط می‌شوند.
  3. گزینهٔ ۳: سنجاب ایرانی، با مصرف لاشه‌های موجود در جنگل، به حفظ جنگل‌های بلوط کمک می‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: سنجاب ایرانی، با مدفون کردن بخشی از خوراک گیاهی خود، می‌تواند به رویش گیاهان تازه کمک کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

سنجاب بخشی از دانه‌ها و میوه‌های جنگلی را در خاک پنهان می‌کند و تعدادی از این ذخیره‌ها بعداً می‌رویند؛ به همین دلیل، فعالیت آن در حفظ جنگل‌های بلوط زاگرس اهمیت دارد. در مقابل، نقش کفتار و شغال در این بخش با مصرف لاشه‌ها و نقش گرگ و یوزپلنگ با شکار جانوران پیر و ناتوان توضیح داده شده است. پس سه گزارش نخست، سازوکارهای مربوط به جانوران مختلف را جابه‌جا کرده‌اند. (صفحهٔ ۱۶۲) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۱۴: جانوران مهره‌دار

دانش‌آموزی تنها با بررسی شکل منقار و پاهای چند پرنده، دربارهٔ شیوهٔ زندگی آن‌ها گزارش می‌نویسد. کدام نتیجه‌گیری با معیارهای معرفی‌شده در کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: از شکل منقار دربارهٔ محل زندگی و از شکل پا دربارهٔ نوع غذا
  2. گزینهٔ ۲: از شکل منقار دربارهٔ نوع غذا و از شکل پا دربارهٔ محل زندگی
  3. گزینهٔ ۳: از شکل منقار دربارهٔ تعداد کیسه‌های هوادار و از شکل پا دربارهٔ نوع پر
  4. گزینهٔ ۴: از شکل منقار دربارهٔ وجود مثانه و از شکل پا دربارهٔ توخالی بودن استخوان‌ها
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در طبقه‌بندی پرندگان، شکل منقار با چگونگی تغذیه و نوع غذای پرنده ارتباط دارد؛ شکل پا نیز اطلاعاتی دربارهٔ محیط زندگی آن فراهم می‌کند. بنابراین، مشاهدهٔ این دو اندام به‌ترتیب برای شناخت نوع غذا و محل زندگی کاربرد دارد. وجود کیسه‌های هوادار، وضعیت مثانه و ساختار استخوان‌ها در متن به این دو معیار ظاهری نسبت داده نشده است. (صفحهٔ ۱۵۸–۱۵۹) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۱۴: جانوران مهره‌دار

جانوری دریایی با لاک محکم، هنگام تخم‌گذاری در ساحل ماسه‌ای مشاهده شده است. اگر این جانور لاک‌پشت دریایی باشد، کدام داوری دربارهٔ آن درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: سختی پوشش بدن برای قرار دادن جانور در سخت‌پوستان کافی است، حتی اگر این پوشش از استخوان‌گان منشأ گرفته باشد.
  2. گزینهٔ ۲: آمدن جانور به ساحل برای تخم‌گذاری نشان می‌دهد که مانند قورباغه در گروه دوزیستان قرار می‌گیرد.
  3. گزینهٔ ۳: پوشش سخت جانور از استخوان‌گان مستقل است و نوزاد آن پس از خروج از تخم، زندگی در خشکی را آغاز می‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: پوشش سخت جانور از بخش‌های پهن‌شدهٔ استخوان‌گان تشکیل شده است و حضور آن در ساحل، خزنده بودنش را نقض نمی‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

لاک لاک‌پشت از بخش‌هایی از استخوان‌گان آن پدید آمده که پهن شده‌اند؛ بنابراین، صرف سخت بودن این پوشش دلیل سخت‌پوست بودن جانور نیست. همچنین، لاک‌پشت دریایی در گروه خزندگان قرار دارد و برای تخم‌گذاری به ساحل می‌آید. نوزاد آن نیز پس از بیرون آمدن از تخم به سمت دریا می‌رود. پس حضور جانور در آب و ساحل، به‌تنهایی مجوز قرار دادن آن در دوزیستان نیست. (صفحهٔ ۱۵۷–۱۵۸) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۱۴: جانوران مهره‌دار

برای کامل کردن گزارش زیر دربارهٔ جفت، کدام مجموعه به‌ترتیب مناسب است؟ «این اندام در ........ تشکیل می‌شود؛ مواد غذایی و اکسیژن را از ........ دریافت می‌کند و به ........ می‌رساند.»

  1. گزینهٔ ۱: رحم ـ خون مادر ـ رگ‌های خونی بند ناف
  2. گزینهٔ ۲: بند ناف ـ خون مادر ـ دیوارهٔ رحم
  3. گزینهٔ ۳: رحم ـ رگ‌های خونی بند ناف ـ خون مادر
  4. گزینهٔ ۴: بند ناف ـ غدهٔ شیری مادر ـ رگ‌های خونی جنین
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

جفت در رحم تشکیل می‌شود. این اندام مواد غذایی و اکسیژن مورد نیاز جنین را از خون مادر می‌گیرد و آن‌ها را به رگ‌های خونی بند ناف می‌رساند. در نتیجه، ترتیب درست اجزای گزارش عبارت است از: رحم، خون مادر و رگ‌های خونی بند ناف. غدهٔ شیری در این مسیر تأمین مواد برای جنین نقشی ندارد. (صفحهٔ ۱۶۱–۱۶۲) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۱۴: جانوران مهره‌دار

دانش‌آموزی تغییرات تغذیه‌ای قورباغه را از زمان خروج از تخم تا بلوغ بررسی کرده است. کدام گزارش، هم دربارهٔ تغذیه و هم دربارهٔ جایگاه این جانور در گروه‌بندی دوزیستان درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: نوزاد و بالغ، هر دو بیشتر از گیاهان آبزی تغذیه می‌کنند و در گروه دوزیستان بی‌دم قرار دارند.
  2. گزینهٔ ۲: نوزاد از جلبک‌ها و گیاهان آبزی تغذیه می‌کند، اما بالغ بیشتر حشره می‌خورد؛ قورباغه از دوزیستان بی‌دم است.
  3. گزینهٔ ۳: نوزاد بیشتر حشره می‌خورد، اما بالغ از جلبک‌ها تغذیه می‌کند؛ قورباغه از دوزیستان بی‌دم است.
  4. گزینهٔ ۴: نوزاد از گیاهان آبزی و بالغ بیشتر از حشرات تغذیه می‌کند؛ قورباغه پس از بلوغ در گروه دوزیستان دم‌دار قرار می‌گیرد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در آغاز زندگی، غذای قورباغه شامل جلبک‌ها و گیاهان آبزی است؛ در حالی که پس از بلوغ، حشرات بخش اصلی غذای آن را تشکیل می‌دهند. همچنین قورباغه و وزغ در گروه دوزیستان بی‌دم جای می‌گیرند و سمندر از دوزیستان دم‌دار است. بنابراین، تغییر غذا در جریان رشد را نباید با تغییر گروه جانور اشتباه گرفت. (صفحهٔ ۱۵۴–۱۵۵) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۱۴: جانوران مهره‌دار

کدام گزینه، ارتباط ساختار و کارکرد را در هر دو گروه پرندگان و پستانداران به‌درستی بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: نبود مثانه در پرندگان مستقیماً کارایی شش را افزایش می‌دهد؛ مو در پستانداران نیز به حفظ دمای بدن کمک می‌کند.
  2. گزینهٔ ۲: کیسه‌های هوادار پرندگان عایق اصلی حفظ دمای بدن‌اند؛ پشم در پستانداران جذب اکسیژن را کارآمدتر می‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: توخالی بودن استخوان‌های پرندگان با کاهش استحکام آن‌ها همراه است؛ مو در پستانداران به حفظ دمای بدن کمک می‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: کیسه‌های هوادار پرندگان به دریافت کارآمدتر اکسیژن کمک می‌کنند؛ مو و پشم پستانداران مانع مناسبی در برابر اتلاف گرمای بدن‌اند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

کیسه‌های هوادار در کنار شش‌های پرندگان قرار دارند و کارایی آن‌ها را در جذب اکسیژن بیشتر می‌کنند. نبود مثانه و داشتن استخوان‌های توخالی و در عین حال محکم، از ویژگی‌های مرتبط با پروازند؛ بنابراین توخالی بودن استخوان را نباید معادل کم‌استحکام بودن آن دانست. (صفحهٔ ۱۵۸–۱۵۹) در پستانداران نیز پوشش مو یا پشم نقش عایق دارد و به حفظ دمای بدن کمک می‌کند، نه اینکه کارایی جذب اکسیژن را افزایش دهد. (صفحهٔ ۱۶۰–۱۶۱) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۱۴: جانوران مهره‌دار

در بررسی درستی چند یادداشت دربارهٔ مارها، کدام یادداشت را می‌توان بدون اصلاح علمی پذیرفت؟

  1. گزینهٔ ۱: تغذیهٔ برخی مارها از موش‌ها در تنظیم جمعیت آن‌ها مؤثر است و سم مار نیز می‌تواند مادهٔ اولیهٔ تهیهٔ برخی داروها باشد.
  2. گزینهٔ ۲: نبود دست و پا در مارها نشان می‌دهد که برخلاف دیگر خزندگان، ستون مهره ندارند؛ با این حال در تنظیم جمعیت موش‌ها مؤثرند.
  3. گزینهٔ ۳: در الگوی معرفی‌شده در کتاب، سر مثلثی و گردن مشخص بیشتر به مارهای غیرسمی مربوط است و دم کوتاه از نشانه‌های مارهای سمی است.
  4. گزینهٔ ۴: مارهای سمی ممکن است با شکار حشرات سودمند باشند، اما سم آن‌ها به علت زیان‌آور بودن، در تهیهٔ دارو کاربرد ندارد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

مارها با وجود نداشتن دست و پا، از خزندگان و در نتیجه از مهره‌داران‌اند؛ پس شکل اندام‌های حرکتی، وجود ستون مهره را نفی نمی‌کند. (صفحهٔ ۱۵۱–۱۵۲ و ۱۵۵–۱۵۷) تغذیهٔ مارها از حشرات و موش‌ها به تنظیم جمعیت این جانوران کمک می‌کند. همچنین سم آن‌ها در تهیهٔ داروهایی از جمله بعضی داروهای قلبی، ضد خونریزی و سرطان کاربرد دارد. در توصیف ظاهری کتاب نیز سر مثلثی و گردن مشخص به مارهای سمی نسبت داده شده است، در حالی که مارهای غیرسمی معمولاً سر گرد و گردن نامشخص دارند. بنابراین تنها گزینهٔ نخست در تمام بخش‌ها درست است. (صفحهٔ ۱۵۵–۱۵۷) پاسخ: گزینهٔ ۱

فصل ۱۴ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۱۴ علوم نهم · رایگان