۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲

نمونه سوال فصل ۱۲ مطالعات اجتماعی هفتم با جواب

«فرهنگ و تمدن ایران باستان»، فصل ۱۲ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم، صفحهٔ ۱۴۳ تا ۱۷۸. ۱۱ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی از فصل ۱۲ مطالعات اجتماعی هفتم (فرهنگ و تمدن ایران باستان)، پایهٔ هفتم.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

پیش از تست: خلاصه درس و نکات مهم فصل ۱۲ مطالعات اجتماعی هفتم

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۱ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲: فرهنگ و تمدن ایران باستان

کدام برداشت از وضعیت دینی ایران در دورهٔ ساسانی، با مجموعهٔ شواهد کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: رسمی شدن آیین زرتشت نشان می‌دهد که در قلمرو ساسانیان، همهٔ مردم پیرو همین دین بوده‌اند.
  2. گزینهٔ ۲: پشتیبانی حکومت از آیین زرتشت، با حضور پیروان ادیان دیگر و سخت‌گیری موبدان نسبت به آنان همراه بوده است.
  3. گزینهٔ ۳: حضور مسیحیان و بوداییان در ایران ساسانی نشان می‌دهد که موبدان با تبلیغ دین‌های دیگر موافق بوده‌اند.
  4. گزینهٔ ۴: ساخت آتشکده‌های بسیار در عصر ساسانی نشان می‌دهد که زرتشت در همین دوره دعوت دینی خود را آغاز کرده است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

باید میان «رسمی بودن یک دین» و «پیروی همهٔ مردم از آن» تفاوت گذاشت. در عصر ساسانی، حکومت از دین زرتشتی پشتیبانی می‌کرد و بیشتر مردم نیز زرتشتی بودند؛ بااین‌حال، مسیحیان، یهودیان، بوداییان و مانویان هم در ایران زندگی می‌کردند. موبدان نیز با گسترش ادیان دیگر مخالفت و نسبت به پیروان آن‌ها سخت‌گیری می‌کردند. بنابراین، حمایت حکومت و وجود تنوع دینی هم‌زمان بوده است. همچنین، زندگی زرتشت به پیش از سلسلهٔ مادها مربوط است، نه دورهٔ ساسانی. (صفحه‌های ۱۴۴ و ۱۴۵) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲: فرهنگ و تمدن ایران باستان

برای معرفی زبان و خط کتیبه‌های هخامنشیِ بیستون و تخت جمشید، کدام عبارت باید روی تابلوی یک نمایشگاه نوشته شود؟

  1. گزینهٔ ۱: زبان پارسی میانه ـ خط پهلوی
  2. گزینهٔ ۲: زبان فارسی دری ـ خط میخی
  3. گزینهٔ ۳: زبان پارسی باستان ـ خط پهلوی
  4. گزینهٔ ۴: زبان پارسی باستان ـ خط میخی
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

زبان ایرانیان در دورهٔ هخامنشی، پارسی باستان بود. هخامنشیان خط میخی را از اقوام بین‌النهرین گرفتند و در آن تغییراتی ایجاد کردند. کتیبه‌های هخامنشی بیستون و تخت جمشید نیز با همین زبان و خط نوشته شده‌اند. پارسی میانه و خط پهلوی به دوره‌های اشکانی و ساسانی مربوط‌اند و فارسی دری در دورهٔ اسلامی رواج یافت. (صفحه‌های ۱۵۰ و ۱۵۱) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲: فرهنگ و تمدن ایران باستان

با کنار هم گذاشتن مطالب مربوط به نوروز باستانی و نوروز امروزی، کدام نتیجه‌گیری دربارهٔ «تداوم و تغییر» این آیین درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: نیایش در نوروز پیشینه‌ای باستانی دارد، اما در توصیف نوروز امروز، بر پیوند مردم با یکدیگر و با خدا به‌جای دریافت پیشکش توسط شاه تأکید می‌شود.
  2. گزینهٔ ۲: نوروز پس از اسلام برای نخستین بار با دعا همراه شد، زیرا در ایران باستان تنها به کشاورزی و دیدار شاه مربوط بود.
  3. گزینهٔ ۳: برگزاری نوروز در تخت جمشید ثابت می‌کند که این جشن دقیقاً هنگام تاج‌گذاری جمشید پدید آمده است.
  4. گزینهٔ ۴: جهانی شدن نوروز سبب شده است که این جشن در ایران امروز، برخلاف گذشته، هیچ جنبهٔ دینی نداشته باشد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در توصیف نوروز باستانی، هم دعا کردن خانواده‌ها و هم هدیه دادن آمده است؛ بنابراین، نیایش پدیده‌ای کاملاً تازه در نوروز نیست. از سوی دیگر، متن هنگام مقایسهٔ نوروز باستانی و امروزی، دریافت هدیه توسط پادشاهان را در برابر جنبهٔ مردمی و پیوند با خداوند در نوروز امروز قرار می‌دهد. پس می‌توان از تداوم نیایش، همراه با تغییر در نقش‌ها و سنت‌های اجتماعی سخن گفت. زمان دقیق پیدایش نوروز نیز مشخص نیست و نسبت دادن آن به جمشید، به‌تنهایی تاریخ قطعی پیدایش جشن را اثبات نمی‌کند. جهانی شدن این آیین نیز به معنای حذف جنبه‌های دینی آن نیست. (صفحه‌های ۱۴۸ تا ۱۵۰) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲: فرهنگ و تمدن ایران باستان

از کنار هم گذاشتن گزارش هرودوت دربارهٔ آموزش فرزندان ایرانی و توضیح کتاب دربارهٔ «آیین پهلوانی»، کدام نتیجه به دست می‌آید؟

  1. گزینهٔ ۱: در تربیت مورد اشاره، پرورش توانایی‌های بدنی با توجه به ویژگی‌های اخلاقی همراه بوده است.
  2. گزینهٔ ۲: راستگویی در آموزش فرزندان جایگاهی جدا از تربیت آنان داشته و ارزش‌های اخلاقی در آیین پهلوانی مطرح نبوده است.
  3. گزینهٔ ۳: آیین پهلوانی تنها به یادگیری فنون نبرد و پیروزی بر حریف محدود می‌شده است.
  4. گزینهٔ ۴: توجه به اخلاق در ورزش، پدیده‌ای تازه است که با شکل‌گیری ورزش زورخانه‌ای امروزی پدید آمده است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در گزارش هرودوت، آموزش سوارکاری و تیراندازی در کنار راستگویی قرار گرفته است؛ بنابراین، آموزش فرزندان صرفاً به مهارت‌های بدنی محدود نبوده است. همچنین، آیین پهلوانی علاوه بر ورزش و پرورش بدن، جوانمردی، ازخودگذشتگی و صفات پسندیده را در بر می‌گیرد. کنار هم گذاشتن این دو شاهد نشان می‌دهد که توانایی بدنی و ارزش‌های اخلاقی در این نوع تربیت با یکدیگر همراه بوده‌اند. ورزش زورخانه‌ای نیز بخشی از این میراث کهن را حفظ کرده، نه اینکه اصل آن را در روزگار کنونی پدید آورده باشد. (صفحه‌های ۱۴۷ و ۱۵۴) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲: فرهنگ و تمدن ایران باستان

دانش‌آموزی برای نمایشگاهی دربارهٔ پوشاک ایران باستان، توضیحی تهیه می‌کند. کدام عبارت او با شواهد ارائه‌شده در کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: توجه درباریان روم و یونان به لباس ایرانی نشان می‌دهد که طراحی شلوار ابتدا در این دو سرزمین انجام شده بود.
  2. گزینهٔ ۲: شلوار از اجزای مشترک پوشاک زنان و مردان بود و آثار باقی‌مانده از اهمیت پوشیدگی برای هر دو گروه خبر می‌دهند.
  3. گزینهٔ ۳: شناخت ما از شکل لباس‌های ایرانیان بیشتر بر ابزارهای کشف‌شدهٔ تولید پوشاک استوار است تا تصاویر و پیکره‌ها.
  4. گزینهٔ ۴: پرهیز زنان و مردان از برهنگی سبب شده بود که هیچ‌یک از اجزای اصلی لباس آنان با یکدیگر مشترک نباشد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در معرفی پوشاک مردان، شلوار در کنار بالاپوش آستین‌دار و کلاه نمدی آمده و برای زنان نیز شلوار، پیراهن بلند و سربند ذکر شده است؛ بنابراین، شلوار میان پوشاک دو گروه مشترک بوده است. همچنین، شواهد باقی‌مانده نشان‌دهندهٔ اهمیت پوشاندن بدن برای زنان و مردان است. بیشتر اطلاعات ما از تصاویر و پیکره‌ها به دست آمده و درباریان روم و یونان از طرح لباس ایرانی الگوبرداری می‌کردند، نه برعکس. (صفحهٔ ۱۴۶) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲: فرهنگ و تمدن ایران باستان

پژوهشگری می‌خواهد نشان دهد «جشن‌های ایران باستان می‌توانستند هم‌زمان با باورهای دینی و گردش فصل‌ها ارتباط داشته باشند». کدام نمونه و نتیجه‌گیری برای گزارش او درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: مهرگان آغاز فعالیت کشاورزی را اعلام می‌کرد و نشان می‌دهد جشن‌ها در شروع کشت برگزار می‌شدند.
  2. گزینهٔ ۲: سده با امید به رسیدن بهار همراه بود و نشان می‌دهد توجه به طبیعت می‌توانست در کنار باورهای دینی در جشن‌ها حضور داشته باشد.
  3. گزینهٔ ۳: نوروز با افروختن آتش در بهمن‌ماه برگزار می‌شد و نشان می‌دهد آغاز سال پیش از رسیدن بهار بوده است.
  4. گزینهٔ ۴: مهرگان برای سپاسگزاری در پایان کشاورزی بود و نشان می‌دهد جشن‌های مرتبط با کشاورزی جنبهٔ دینی نداشتند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

جشن‌های باستانی را نباید فقط دینی یا فقط وابسته به طبیعت دانست؛ کتاب برای بیشتر آن‌ها اهمیت دینی قائل است و در عین حال از ارتباطشان با فصل‌ها و کشاورزی سخن می‌گوید (صفحهٔ ۱۴۸). در جشن سده، مردم در بهمن‌ماه آتش روشن می‌کردند و رسیدن بهار پس از سرما را آرزو داشتند؛ بنابراین این جشن نمونه‌ای از توجه به گردش فصل‌ها در چارچوب جشن‌های باستانی است. مهرگان نیز به پایان کار کشاورزی و شکرگزاری مربوط بود، نه آغاز کشاورزی (صفحهٔ ۱۵۴). پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲: فرهنگ و تمدن ایران باستان

بر اساس اصل قانون اساسی نقل‌شده در کتاب، کدام برنامه هر دو جنبهٔ «جایگاه رسمی فارسی» و «آزادی زبان‌های محلی و قومی» را رعایت می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: اسناد اداری به فارسی نوشته شوند و کاربرد زبان‌های محلی در نشریات ممنوع باشد.
  2. گزینهٔ ۲: ادبیات محلی در مدرسه آموزش داده شود و زبان محلی جایگزین فارسی در همهٔ کتاب‌های درسی شود.
  3. گزینهٔ ۳: برنامه‌های رسانه‌ای به زبان محلی تولید شوند و مکاتبات رسمی فقط به همان زبان محلی نوشته شوند.
  4. گزینهٔ ۴: کتاب‌های درسی به فارسی باشند و در کنار آموزش فارسی، ادبیات زبان‌های محلی نیز در مدرسه تدریس شود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

اصل قانون اساسی نقل‌شده در کتاب، فارسی را زبان و خط رسمی و مشترک معرفی می‌کند و کاربرد آن را در اسناد، مکاتبات، متون رسمی و کتاب‌های درسی لازم می‌داند. در عین حال، استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‌ها و تدریس ادبیات آن‌ها در مدارس در کنار فارسی آزاد است. پس رسمی بودن فارسی به معنای حذف زبان‌های محلی نیست و آزادی زبان‌های محلی نیز به معنای جایگزینی آن‌ها در همهٔ امور رسمی نیست (صفحهٔ ۱۵۰). پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲: فرهنگ و تمدن ایران باستان

برای برچسب معرفی «تکوک شیر غرّان» در نمایشگاه هنر ایران باستان، کدام مجموعه اطلاعات درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: تکوک‌ها می‌توانستند سفالی یا فلزی باشند؛ نمونهٔ شیر غرّان هخامنشی است و «ریتون» نامی یونانی است.
  2. گزینهٔ ۲: تکوک‌ها همگی از طلا ساخته می‌شدند؛ نمونهٔ شیر غرّان هخامنشی است و «ریتون» نامی یونانی است.
  3. گزینهٔ ۳: تکوک‌ها می‌توانستند سفالی یا فلزی باشند؛ نمونهٔ شیر غرّان ساسانی است و «ریتون» نامی یونانی است.
  4. گزینهٔ ۴: تکوک‌ها می‌توانستند سفالی یا فلزی باشند؛ نمونهٔ شیر غرّان هخامنشی است و «تکوک» نامی یونانی است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

تکوک به ظرف‌هایی با شکل جانوران گفته می‌شود که جنس آن‌ها می‌توانست سفال، آهن یا طلا باشد؛ بنابراین محدود کردن آن‌ها به طلا نادرست است. همچنین تکوک شیر غرّان از آثار دورهٔ هخامنشی معرفی شده است. از نظر نام‌گذاری نیز «ریتون» واژهٔ یونانی و «تکوک» برابر فارسی آن است. تنها گزینهٔ نخست هر سه ویژگی را درست بیان می‌کند (صفحهٔ ۱۵۴). پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲: فرهنگ و تمدن ایران باستان

کدام توضیح، رابطۀ «محیط طبیعی» و «تحولات سیاسی و شهری» را با معماری ایران باستان درست بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: تقلید از کاخ‌های حکومتی، عامل اصلی انتخاب مصالح خانه‌های مردم در مناطق گوناگون بود.
  2. گزینهٔ ۲: شرایط محیطی بر مصالح خانه‌ها اثر داشت و شکل‌گیری حکومت‌های بزرگ و شهرها با گسترش بناهای باشکوه همراه شد.
  3. گزینهٔ ۳: دسترسی به مصالح محلی باعث شد با تشکیل امپراتوری‌ها، شهرنشینی جای خود را به سکونت پراکنده بدهد.
  4. گزینهٔ ۴: خانه‌سازی در سراسر ایران ابتدا با سنگ، سپس با چوب و سرانجام با خشت انجام می‌شد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

کتاب برای معماری خانه‌ها به دو عاملِ آب‌وهوا و مصالح موجود در محل اشاره می‌کند؛ بنابراین نمی‌توان الگویی یکسان برای همۀ مناطق در نظر گرفت. از سوی دیگر، تشکیل امپراتوری‌های بزرگ و ساخته‌شدن شهرها زمینهٔ گسترش بناهایی مانند کاخ، آرامگاه و آتشکده را فراهم کرد. پس باید میان عوامل محیطیِ مؤثر بر خانه‌سازی و تحولات سیاسی و شهریِ همراه با ساخت بناهای باشکوه تمایز گذاشت (صفحهٔ ۱۵۲–۱۵۳). پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲: فرهنگ و تمدن ایران باستان

کدام عبارت دربارۀ تغذیه و آداب غذاخوردن ایرانیان باستان درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: روغن زیتون از هندوستان و ادویه از یونان به ایران می‌رسید.
  2. گزینهٔ ۲: خواندن دعای نان نشان می‌دهد که گفت‌وگو در هنگام خوردن غذا پسندیده بود.
  3. گزینهٔ ۳: گوشت حیوانات اهلی خوراک اصلی مردم بود و غلات نقش فرعی داشتند.
  4. گزینهٔ ۴: برای تهیۀ آرد از نیروی آب بهره می‌گرفتند و پیش و پس از غذا دست‌های خود را می‌شستند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

ایرانیان باستان آسیاب آبی را برای آردکردن غلات ابداع کرده بودند و شستن دست‌ها در دو نوبتِ پیش و پس از غذا از آداب سفرۀ آنان بود. خوراک اصلی مردم غلات بود، نه گوشت. همچنین سخن‌گفتن هنگام غذا را گناه می‌دانستند؛ خواندن دعا در آغاز و پایان غذا مجوز گفت‌وگو هنگام خوردن نبود. دربارۀ واردات نیز کتاب به نقل از برخی مورخان، یونان را مبدأ روغن زیتون و هندوستان را مبدأ ادویه معرفی می‌کند (صفحهٔ ۱۴۵). پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۲: فرهنگ و تمدن ایران باستان

پژوهشگری می‌گوید: «برای بررسی تاریخ خط در ایران، نباید آغاز کاربرد خط را با اقتباس یک خط تازه، یا تغییر سلسله را با تغییر حتمی خط یکسان گرفت.» کدام عبارت، پشتوانۀ درستی برای این دیدگاه است؟

  1. گزینهٔ ۱: پیشینۀ خط در ایران به پیش از مهاجرت آریایی‌ها می‌رسد و تغییر سلسله از اشکانی به ساسانی نیز به معنای کناررفتن خط پهلوی نبود.
  2. گزینهٔ ۲: اقتباس خط میخی در عصر هخامنشی نشان می‌دهد که پیش از آن هیچ تمدنی در ایران خط نداشت.
  3. گزینهٔ ۳: گرفتن خط میخی از اقوام بین‌النهرین به این معناست که ایرانیان همان خط را بدون دگرگونی به کار بردند.
  4. گزینهٔ ۴: با پایان حکومت اشکانی، کاربرد خط پهلوی نیز پایان یافت و ساسانیان خط دیگری را رایج کردند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

دو شاهد مستقل برای داوری لازم است: نخست، تمدن‌هایی مانند ایلام پیش از ورود آریایی‌ها دارای خط بودند؛ پس پیدایش خط در ایران را نمی‌توان به هخامنشیان محدود کرد. دوم، خط پهلوی هم در روزگار اشکانیان و هم در عصر ساسانیان رواج داشت؛ بنابراین تغییر سلسله الزاماً به تغییر خط رایج منجر نشده است. همچنین اقتباس خط میخی به معنای کاربرد بدون تغییر آن نبود، زیرا ایرانیان در آن دگرگونی‌های فراوانی ایجاد کردند. تنها گزینۀ نخست با همۀ این شواهد سازگار است (صفحهٔ ۱۵۰–۱۵۱). پاسخ: گزینهٔ ۱

فصل ۱۲ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۱۲ مطالعات اجتماعی هفتم · رایگان