۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱

نمونه سوال فصل ۱۱ مطالعات اجتماعی هفتم با جواب

«اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان»، فصل ۱۱ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم، صفحهٔ ۱۳۱ تا ۱۴۲. ۱۱ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی از فصل ۱۱ مطالعات اجتماعی هفتم (اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان)، پایهٔ هفتم.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

پیش از تست: خلاصه درس و نکات مهم فصل ۱۱ مطالعات اجتماعی هفتم

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۱ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱: اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان

کدام گزینه، رابطهٔ کشاورزی، صنعت و مبادلهٔ کالا در ایران باستان را درست توضیح می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: رونق پنبه‌ریسی نتیجهٔ واردات تمام پنبهٔ مورد نیاز بود و ارتباطی با کشت داخلی نداشت.
  2. گزینهٔ ۲: گسترش کارگاه‌های پارچه‌بافی نشان می‌دهد که صنعت جای کشاورزی را به‌عنوان مهم‌ترین پیشه گرفته بود.
  3. گزینهٔ ۳: تهیهٔ پوشاک در خانواده‌ها مانع شکل‌گیری تولید کارگاهی و فروش پارچه به سرزمین‌های دیگر می‌شد.
  4. گزینهٔ ۴: کشت پنبه در مناطق مناسب، زمینهٔ توسعهٔ پنبه‌ریسی و عرضهٔ پارچهٔ پنبه‌ای به بازارهای بیرون از برخی ایالات را فراهم می‌کرد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در نواحی دارای شرایط مناسب، پنبه کشت می‌شد و دسترسی به این مادهٔ اولیه با گسترش کارگاه‌های پنبه‌ریسی ارتباط داشت. پارچه‌های پنبه‌ای نیز از کالاهای صادراتی مهم بعضی ایالات بودند؛ پس میان کشاورزی، صنعت و مبادلهٔ کالا پیوند وجود داشت. این پیوند به معنای کنار رفتن کشاورزی از جایگاه اصلی اقتصادی نبود. همچنین تولید پوشاک در خانواده‌ها، وجود کارگاه‌های نساجی را نفی نمی‌کند. (صفحهٔ ۱۳۳ و ۱۳۷) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱: اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان

کدام برداشت دربارهٔ نقش خانواده در ایران باستان، با مجموعهٔ مطالب کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: سرپرستی پدر سبب می‌شد تولید وسایل زندگی و آموزش فرزندان، تنها وظیفهٔ او باشد.
  2. گزینهٔ ۲: خانواده هم بخشی از نیازهای زندگی را فراهم می‌کرد و هم محل انتقال مهارت‌ها و ارزش‌های اخلاقی بود.
  3. گزینهٔ ۳: زنان وظایف خانه‌داری را آموزش می‌دادند، اما در فعالیت‌های تولیدی خانواده سهمی نداشتند.
  4. گزینهٔ ۴: ازدواج جایگاه دینی داشت، اما در امکان دستیابی مردان به مسئولیت‌های حکومتی اثری نداشت.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

خانواده در ایران باستان تنها محل سکونت نبود؛ بسیاری از نیازهای خوراکی، پوشاکی و ابزاری در آن تولید می‌شد و زنان و مردان در فعالیت‌های اقتصادی مشارکت داشتند. همچنین فرزندان در خانواده ارزش‌های اخلاقی و مهارت‌های زندگی و شغلی را می‌آموختند. بنابراین خانواده هم کارکرد اقتصادی داشت و هم کارکرد آموزشی. سرپرستی پدر، نقش دیگر اعضا را حذف نمی‌کرد و ازدواج نیز با امکان دستیابی مردان به مقام ارتباط داشت. (صفحهٔ ۱۳۲–۱۳۳) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱: اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان

پژوهشگری از افزایش شمار شهرها و جمعیت شهری در دورهٔ ساسانی آگاه شده است. اگر او بخواهد از نتیجه‌گیری شتاب‌زده دربارهٔ وضع اجتماعی این دوره پرهیز کند، کدام داوری را باید بپذیرد؟

  1. گزینهٔ ۱: گسترش شهرنشینی با تداوم نابرابری در حقوق و امتیازات اجتماعی همراه بود.
  2. گزینهٔ ۲: افزایش جمعیت شهرها، محدودیت سکونت عامهٔ مردم در محله‌های بزرگان را از میان برد.
  3. گزینهٔ ۳: اهمیت اقتصادی کشاورزان سبب شد آنان نیز مانند بزرگان از پرداخت مالیات معاف شوند.
  4. گزینهٔ ۴: حضور گروه‌های شغلی گوناگون در شهرها، جابه‌جایی آزادانهٔ افراد میان طبقات را ممکن کرد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در دورهٔ ساسانی، ساخت شهرهای بیشتر و افزایش چشمگیر جمعیت شهری رخ داد و گروه‌های شغلی گوناگونی در شهرها حضور داشتند. (صفحهٔ ۱۳۳) بااین‌حال، جامعهٔ این دوره نابرابر بود: بزرگان امتیازهایی مانند معافیت مالیاتی داشتند، اما بار مالیات بر دوش عامهٔ مردم بود. (صفحهٔ ۱۳۴) محدودیت سکونت در محله‌های بزرگان و دشواری شدید تغییر طبقه نیز ادامه داشت. بنابراین رشد شهرنشینی را نمی‌توان نشانهٔ برابری اجتماعی دانست. (صفحهٔ ۱۳۴–۱۳۵) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱: اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان

در کتاب، رونق گرفتن تجارت در زمان داریوش اول، نتیجهٔ کدام مجموعه از اقدامات معرفی شده است؟

  1. گزینهٔ ۱: ایجاد راه شاهی، تأمین امنیت مسیرها و فراهم کردن محل‌های استراحت کاروان‌ها
  2. گزینهٔ ۲: ساخت شهرهای متعدد و افزایش چشمگیر جمعیت شهرنشین
  3. گزینهٔ ۳: جلوگیری از دادوستد مستقیم چین و روم و حفظ نقش واسطه‌ای بازرگانان ایرانی
  4. گزینهٔ ۴: گسترش کشت پنبه و افزایش کارگاه‌های تولید نخ پنبه
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

کتاب در توضیح رونق تجارت در زمان داریوش اول، به ساخته شدن راه شاهی، امن شدن راه‌ها و ایجاد کاروان‌سرا در فاصله‌های معین اشاره می‌کند. این اقدامات، شرایط جابه‌جایی بازرگانان و کالاها را مساعد می‌کردند. گسترش شهرنشینی و سیاست واسطه‌گری در تجارت ابریشم به دورهٔ ساسانی مربوط‌اند و توسعهٔ پنبه‌ریسی نیز در این بخش، اقدام داریوش معرفی نشده است. (صفحه‌های ۱۳۸ و ۱۳۹) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱: اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان

با کنار هم گذاشتن حکایت کفش‌فروش و انوشیروان و توضیحات کتاب دربارهٔ طبقات اجتماعی ساسانی، کدام برداشت درست‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: کفش‌فروش به دلیل توانایی تأمین هزینهٔ سپاه، از اعضای طبقهٔ بزرگان به شمار می‌آمد.
  2. گزینهٔ ۲: شاه با اصل آموزش مخالف نبود و فقط می‌خواست کمک بازرگان بدون هیچ شرطی دریافت شود.
  3. گزینهٔ ۳: دسترسی به جایگاه دبیری بیش از تبار خانوادگی، به توان پرداخت هزینهٔ آموزش وابسته بود.
  4. گزینهٔ ۴: توانگری یک بازرگان، به‌تنهایی راه ورود فرزند او به جایگاه اجتماعی دبیران را باز نمی‌کرد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در تقسیم‌بندی اجتماعی ساسانیان، بازرگانان جزو عامهٔ مردم و دبیران جزو بزرگان بودند. همچنین انتقال از یک طبقه به طبقهٔ دیگر بسیار دشوار و تقریباً ناممکن بود. در حکایت شاهنامه، کفش‌فروش توان کمک مالی به سپاه را داشت، اما شاه درخواست او برای دبیر شدن فرزندش را نپذیرفت و دستور بازگرداندن پول را داد. بنابراین، برخورداری از ثروت لزوماً امکان عبور از مرز طبقاتی را فراهم نمی‌کرد. (صفحه‌های ۱۳۴، ۱۳۵ و ۱۳۶) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱: اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان

کدام داوری دربارهٔ پرداخت‌های مردم و بزرگان به حکومت در ایران باستان، با مطالب کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: تقدیم هدیه از سوی بزرگان در جشن‌های شاهی نشان می‌دهد که آنان نیز مالیات سرانه می‌پرداختند.
  2. گزینهٔ ۲: دریافت محصول از کشاورزان نمی‌توانست مالیات محسوب شود، زیرا درآمد مالیاتی حکومت فقط پول بود.
  3. گزینهٔ ۳: معافیت بزرگان از مالیات با تقدیم پیشکش از سوی آنان در مراسم پادشاهی ناسازگار نبود.
  4. گزینهٔ ۴: کمبود بارندگی همواره موجب افزایش فشار مالیاتی می‌شد تا کاهش درآمد حکومت جبران شود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

کتاب بزرگان را برخوردار از معافیت مالیاتی معرفی می‌کند و در توضیح مالیات سرانه نیز تأکید دارد که این مالیات از عامهٔ مردم گرفته می‌شد. در عین حال، بزرگان و مردم در مناسبت‌هایی مانند به تخت نشستن شاه، هدیه‌هایی پیشکش می‌کردند. پس پیشکش مناسبتی را نباید با مالیات سرانه یکسان دانست. همچنین مالیات می‌توانست پولی یا جنسی باشد و خشکسالی از موقعیت‌هایی بود که گاهی فشار مالیاتی در آن کاهش می‌یافت. (صفحه‌های ۱۳۴، ۱۴۱ و ۱۴۲) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱: اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان

دانش‌آموزی می‌خواهد دربارهٔ زندگی روزمرهٔ مردم ایران باستان پژوهش کند. کدام داوری دربارهٔ امکان این پژوهش با توضیحات کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: با بررسی آثار باقی‌مانده می‌توان بخشی از زندگی اجتماعی مردم را شناخت، هرچند شواهد موجود محدود است.
  2. گزینهٔ ۲: تا زمانی که مدارک فراوانی پیدا نشود، هیچ شناختی از زندگی اجتماعی مردم آن دوره به دست نمی‌آید.
  3. گزینهٔ ۳: شناخت زندگی مردم تنها هنگامی موضوع پژوهش تاریخی است که به جنگ‌ها و اقدامات شاهان مربوط باشد.
  4. گزینهٔ ۴: با استفاده از شاهنامه به‌تنهایی می‌توان تصویری کامل از همهٔ جنبه‌های زندگی مردم آن دوره به دست آورد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

موضوع پژوهش تاریخی به فرمانروایان و نبردها محدود نیست و روابط اجتماعی و شیوهٔ تأمین معاش مردم را نیز دربرمی‌گیرد. با وجود اندک‌بودن مدارک مربوط به مردم ایران باستان، بررسی آثار باقی‌مانده امکان شناخت نسبی اوضاع اجتماعی را فراهم کرده است. شاهنامه نیز یکی از منابع مورد استفادهٔ مورخان است، نه منبعی که به‌تنهایی شناختی کامل فراهم کند. بنابراین، داوری درست باید هم امکان شناخت و هم محدودیت آن را در نظر بگیرد. (صفحهٔ ۱۳۱–۱۳۲ و صفحهٔ ۱۳۶) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱: اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان

کدام گزارش از محل مصرف درآمد حکومت‌ها در ایران باستان درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: درآمد حکومت‌ها برای تأمین هزینهٔ جنگ مصرف می‌شد و نگهداری تأسیسات سهمی از آن نداشت.
  2. گزینهٔ ۲: هزینه‌کرد حکومت‌ها در ساخت‌وساز و نگهداری تأسیسات نشان می‌دهد که درآمد آنها صرف زندگی شخصی درباریان نمی‌شد.
  3. گزینهٔ ۳: مخارج حکومت‌ها به جنگ و زندگی درباریان محدود بود و پرداخت حقوق مأموران در شمار آنها قرار نمی‌گرفت.
  4. گزینهٔ ۴: در کنار هزینه‌های جنگ و دربار، بخشی از درآمد حکومت‌ها به حقوق مأموران و ساخت یا نگهداری بناها و تأسیسات اختصاص می‌یافت.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

کتاب چند محل مصرف برای درآمد حکومت‌ها برمی‌شمارد: بخش بزرگی برای جنگ، بخشی برای مصارف شخصی شاه و وابستگان او و کاخ‌سازی، و بخشی نیز برای حقوق مأموران و احداث یا نگهداری مکان‌ها و تأسیساتی مانند آتشکده، کاروان‌سرا، قنات و سد. بنابراین نه می‌توان همهٔ هزینه‌ها را نظامی و درباری دانست و نه با اشاره به هزینه‌های عمرانی، مصارف شخصی دربار را انکار کرد. (صفحهٔ ۱۴۱–۱۴۲) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱: اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان

حکومتی در ایران باستان، در یک مقطع به علت کمبود موجودی خزانه مالیات را افزایش می‌دهد و در مقطعی دیگر برای جلوگیری از ناآرامی مردم، از فشار وصول آن می‌کاهد. کدام برداشت، تفاوت این دو تصمیم را بهتر توضیح می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: تغییر فشار مالیاتی همواره تابع توان پرداخت مردم بود و نیاز مالی حکومت در آن نقشی نداشت.
  2. گزینهٔ ۲: نیاز مالی حکومت می‌توانست فشار مالیاتی را بیشتر کند، اما نگرانی از واکنش مردم گاهی آن را کاهش می‌داد.
  3. گزینهٔ ۳: کمبود خزانه و احتمال شورش مردم، هر دو حکومت را به افزایش فشار مالیاتی وامی‌داشتند.
  4. گزینهٔ ۴: افزایش و کاهش فشار مالیاتی فقط نتیجهٔ رفتار مأموران بود و به شرایط حکومت ارتباطی نداشت.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

برای پاسخ باید علت‌های متفاوت تغییر فشار مالیاتی را از هم جدا کرد. حکومت گاهی برای جبران خالی بودن خزانه، میزان مالیات را بالا می‌برد؛ در مقابل، احتمال شورش مردم یا وقوع خشکسالی می‌توانست باعث کاهش فشار برای وصول مالیات شود. بنابراین، هم نیاز مالی حکومت و هم نگرانی از واکنش مردم در تصمیم‌ها مؤثر بود و این تصمیم‌ها همیشه در یک جهت عمل نمی‌کردند. (صفحهٔ ۱۴۱–۱۴۲) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱: اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان

پژوهشگری دو گزارش را کنار هم گذاشته است: «رفت‌وآمد کاروان‌ها از ری و هگمتانه در عصر اشکانی» و «حضور کشتی‌های بازرگانی در بنادر خلیج فارس در عصر ساسانی». کدام نتیجه با این گزارش‌ها و مطالب کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: ایران در دورهٔ اشکانی در مسیر مبادلات زمینی دوردست قرار داشت و در دورهٔ ساسانی نیز بنادر خلیج فارس در تجارت دریایی فعال بودند.
  2. گزینهٔ ۲: مبادلات دوردست ایران نخست در دورهٔ ساسانی آغاز شد و پیش از آن کاروان‌های جادهٔ ابریشم از ایران نمی‌گذشتند.
  3. گزینهٔ ۳: شهرهای مسیر جادهٔ ابریشم، مانند ری، همان لنگرگاه‌های کشتی‌های تجاری خلیج فارس به شمار می‌آمدند.
  4. گزینهٔ ۴: رونق بنادر خلیج فارس در دورهٔ ساسانی نشان می‌دهد که رفت‌وآمد تجاری از مسیرهای زمینی ایران متوقف شده بود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

کتاب برای دورهٔ اشکانی از رفت‌وآمد کاروان‌های جادهٔ ابریشم در شهرهایی مانند ری، هگمتانه و صددروازه یاد می‌کند؛ این راه، بخش‌هایی از شرق آسیا را از طریق ایران به غرب پیوند می‌داد. همچنین در دورهٔ ساسانی، تجارت دریایی رونق داشت و بنادر خلیج فارس محل رفت‌وآمد کشتی‌ها بودند. پس شواهد از مشارکت ایران در مبادلات زمینی و دریایی حکایت دارند، نه آغاز همهٔ تجارت‌ها در عصر ساسانی یا حذف مسیرهای زمینی. (صفحهٔ ۱۳۸–۱۴۰) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هفتم · فصل ۱۱: اوضاع اجتماعی ــ اقتصادی ایران باستان

کدام گزارش دربارهٔ تولیدات صنعتی ایران باستان درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: بافندگان ایرانی برای تهیهٔ پارچه‌های ظریف، تنها از پنبه استفاده می‌کردند.
  2. گزینهٔ ۲: اهمیت کشاورزی سبب شده بود نجاری و شیشه‌گری در ایران باستان گسترش نیابند.
  3. گزینهٔ ۳: فلزکاران آن دوره وسایل جنگی می‌ساختند، اما ابزار کشاورزی تولید نمی‌کردند.
  4. گزینهٔ ۴: ارابه‌های تولیدشده در ایرانِ دورهٔ ساسانی به ساخت ظریف و ظاهر زیبایشان شناخته می‌شدند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در ایران باستان، با وجود جایگاه اصلی کشاورزی، صنعت نیز در مناطق مختلف رواج داشت. برای بافندگی از پنبه، پشم و ابریشم استفاده می‌شد و نجاری، شیشه‌گری و ساخت ابزار کشاورزی نیز گسترش یافته بود. همچنین کتاب، ظرافت و زیبایی را از ویژگی‌های مشهور ارابه‌های ایرانی در دورهٔ ساسانی می‌داند. بنابراین، تنها گزارش گزینهٔ چهارم درست است. (صفحهٔ ۱۳۷) پاسخ: گزینهٔ ۴

فصل ۱۱ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۱۱ مطالعات اجتماعی هفتم · رایگان