نمونه سوال فصل ۵ فارسی هفتم با جواب

متن، اسلام را وابسته به زبان معینی نمی‌داند و حفظ زبان فارسی پس از مسلمان‌شدن ایرانیان را با این ویژگی سازگار می‌شمارد. همچنین، آثار برجستهٔ فارسی را حامل مفاهیم اسلامی و قرآنی معرفی می‌کند؛ بنابراین، حفظ زبان بومی نه‌تنها مانع پذیرش اسلام نیست، بلکه می‌تواند وسیلهٔ بیان آموزه‌های آن باشد. یکسان‌سازی زبان‌ها، جدایی ادبیات فارسی از اسلام و حذف نقش ملت‌های دیگر، هیچ‌کدام با متن سازگار نیستند. (صفحهٔ ۱۰۸–۱۰۹) پاسخ: گزینهٔ ۱

نویسنده خدمات ایرانیان را برخاسته از اخلاص و ایمان می‌داند و آفرینش شاهکارها را با عشق پیوند می‌دهد. سپس نسخه‌های هنری قرآن را نمونه‌ای از بروز روح اسلامی در هنر ایرانی معرفی می‌کند. پس این آثار برای او فقط نمایش مهارت فنی نیستند، بلکه پیوند هنر و ایمان را نیز نشان می‌دهند. محل نگهداری اثر این پیوند را از میان نمی‌برد و خدمات فرهنگی نیز به کتاب‌های علمی محدود نشده است. (صفحهٔ ۱۰۹–۱۱۰) پاسخ: گزینهٔ ۳

ضمیر پیوسته به واژهٔ دیگری می‌چسبد و ضمیر جدا مستقل می‌آید. در جملهٔ داده‌شده، «ـش» به «آثار» پیوسته و جانشین «هنرمند» شده است؛ یعنی آثار هنرمند. «آنها» مستقل است و به «بازدیدکنندگان» برمی‌گردد؛ زیرا همین افراد آثار را پسندیده‌اند. بنابراین، نباید مرجع ضمیر را صرفاً بر اساس نزدیک‌ترین واژه تعیین کرد. (صفحهٔ ۱۱۰–۱۱۲) پاسخ: گزینهٔ ۲

طبق متن، انتخاب امام خمینی به مرجعیت در سال $1340$ و پیروزی انقلاب اسلامی در سال $1357$ بوده است. چون فقط اختلاف عدد سال‌ها خواسته شده، داریم: $1357-1340=17$. سال آغاز مبارزهٔ آشکار و سال دستگیری، مبدأ محاسبهٔ این پرسش نیستند. (صفحهٔ ۱۲۱–۱۲۳) پاسخ: گزینهٔ ۴

بر اساس روایت، امام خمینی آموزش خود را در مکتب‌خانهٔ خمین آغاز کرد و تا نوزده‌سالگی در همان شهر درس خواند. سپس برای ادامهٔ تحصیل به اراک رفت و در آنجا با آیت‌الله عبدالکریم حائری آشنا شد؛ استادی که پس از آن حوزهٔ قم را بنیان گذاشت. پس محل آشنایی با استاد را نباید با محل تأسیس حوزه به دست او اشتباه گرفت. (صفحهٔ ۱۲۰–۱۲۱) پاسخ: گزینهٔ ۲

در توصیف پیامبر، فرصت‌دادن به همنشین برای کامل‌کردن سخن، نشانهٔ رعایت حرمت اوست. در توصیف امام خمینی نیز تأکید شده که قدرت سبب ازبین‌رفتن فروتنی و محبت او به مردم نشد؛ بنابراین، می‌توان از هر دو گزارش، توجه به شأن دیگران را دریافت. گزینه‌های دیگر با جزئیات متن ناسازگارند: دادخواهی استثنا شده است، حالت پیامبر در خلوت با جمع تفاوت دارد و فروتنی امام در دوران رهبری نیز ادامه داشته است. (صفحهٔ ۱۱۴–۱۱۵ و ۱۲۲–۱۲۳) پاسخ: گزینهٔ ۴

در آغاز شعر، دانش و دین در کنار هم راه رهایی معرفی می‌شوند. سپس شاعر راهنمایی پیامبر را وسیلهٔ پاک‌شدن دل از تیرگی می‌داند و از نیکوکاری و رهایی از بدی سخن می‌گوید. در پایان نیز بر وفاداری پایدار خود به این باور تأکید می‌کند. پس پیام شعر نه بسنده‌کردن به دانش تنهاست، نه کنارگذاشتن عمل نیک و نه موقتی‌بودن اعتقاد. (صفحهٔ ۱۱۳) پاسخ: گزینهٔ ۱

در روایت کتاب، امام خمینی ابتدا به ترکیه و سپس به نجف تبعید شد. پس از ممنوع‌شدن اقامت او در عراق، به پاریس رفت و از آنجا هدایت نهضت را ادامه داد. بازگشت به میهن پس از این دوره رخ داد. بنابراین، ترتیب درست، ترکیه، نجف، پاریس و سپس ایران است. این نتیجه از پیوند رخدادهای بخش تبعید با گزارش بازگشت به دست می‌آید. (صفحهٔ ۱۲۱–۱۲۳) پاسخ: گزینهٔ ۳

در بیت سعدی، «جمال» به زیبایی و «اعتدال» به تناسب اشاره می‌کند. شاعر با بیان ناتوانی ماه و سرو در رسیدن به این ویژگی‌ها، زیبایی و تناسب قامت پیامبر را برتر از آن دو معرفی می‌کند؛ بنابراین مقصود، توصیف طبیعت یا بیان دانش و بردباری نیست. (صفحهٔ ۱۱۵–۱۱۷) پاسخ: گزینهٔ ۱

با کنار گذاشتن «می» و شناسه‌ها، در همهٔ فعل‌ها بخش ثابت «شنو» باقی می‌ماند؛ پس فقط یک بن متفاوت داریم. شناسه‌های «ـم»، «ـی» و «ـد» به صورت‌های مفرد و شناسه‌های «ـیم»، «ـید» و «ـند» به صورت‌های جمع مربوط‌اند؛ بنابراین سه فعل جمع در فهرست آمده است. (صفحهٔ ۱۱۷–۱۱۸) پاسخ: گزینهٔ ۳

نویسنده برای گسترش ارتباط با دیگر سرزمین‌ها دو پیامد بیان می‌کند: ایرانیان فرصت یافتند توانایی‌های خود را در عمل نشان دهند و نزد دیگران جایگاه پیشوایی پیدا کنند؛ همچنین توانستند در تکمیل و گسترش تمدن جهانی اسلام سهم بزرگی داشته باشند. نام‌بردن از دانشمندان رشته‌های مختلف نیز نشان می‌دهد که این نقش به هنر محدود نبوده است. (صفحهٔ ۱۰۹–۱۱۰) از سوی دیگر، متن مشارکت ملت‌های گوناگون را در پیدایش تمدن اسلامی تأیید می‌کند؛ پس برجستگی ایرانیان به معنای حذف دیگر ملت‌ها نیست. (صفحهٔ ۱۰۸–۱۰۹) پاسخ: گزینهٔ ۲