نمونه سوال درس ۲ عربی نهم با جواب

در واژه‌نامه، «هادِئ» ویژگی آرام‌بودن، «ذَکیّ» ویژگی باهوش‌بودن و «فَجْأَةً» رخ‌دادن ناگهانی یک اتفاق را بیان می‌کند. بنابراین ترتیب درست معناها «آرام، باهوش، ناگهان» است. (صفحه‌های ۲۲ و ۲۳) پاسخ: گزینهٔ 2

در هر دو واژهٔ «مَعلوم» و «عالِم»، حروف اصلی «ع، ل، م» به‌ترتیب حفظ شده‌اند؛ پس این دو واژه هم‌خانواده‌اند. با جایگزینی حروف اصلی با «ف، ع، ل»، وزن «مَعلوم» برابر «مَفعول» و وزن «عالِم» برابر «فاعِل» می‌شود. بنابراین اشتراک ریشه الزاماً به معنای اشتراک وزن نیست. (صفحه‌های ۲۵ تا ۲۷) پاسخ: گزینهٔ 1

گزارش «الف» درست است؛ حروف اصلی «مَرفوع»، «ر، ف، ع» هستند. گزارش «ب» نیز درست است؛ با جایگزینی «ج، ل، س» در «مُجالَسَة»، وزن «مُفاعَلَة» به دست می‌آید. گزارش «ج» نادرست است؛ «مَعلوم» بر وزن «مَفعول» است. گزارش «د» درست است؛ «حَکیم» با واژه‌هایی مانند «حاکِم» و «حُکومَة» ریشهٔ مشترک دارد. پس تعداد گزارش‌های درست برابر است با $1+1+0+1=3$. (صفحه‌های ۲۵ تا ۲۷) پاسخ: گزینهٔ 3

ریشهٔ «تَعَلُّم»، «ع، ل، م» است. با قراردادن «ف، ع، ل» به‌جای این حروف و حفظ تاء و تشدید، وزن «تَفَعُّل» حاصل می‌شود. ریشهٔ «اِسْتِخْدام» نیز «خ، د، م» است؛ با جایگزینی این سه حرف و حفظ حروف افزوده، وزن «اِسْتِفْعال» به دست می‌آید. پس تنها گزینه‌ای که هر دو تحلیل آن درست است، گزینهٔ چهارم است. (صفحه‌های ۲۵، ۲۶، ۲۸ و ۲۹) پاسخ: گزینهٔ 4

در سخنان این بخش، ارجمندی انسان به دانش و ادب پیوند داده شده است، نه به اصل و نسب. همچنین برای ادبِ پسندیده نقشی بیان شده که می‌تواند کاستیِ مربوط به تبار را بپوشاند. بنابراین برداشتی درست است که ارزش دانش و رفتار نیک را بپذیرد و خانواده را معیار اصلی برتری نداند. (صفحه‌های ۳۰ و ۳۱) پاسخ: گزینهٔ 1

در عبارت ساخته‌شده، «مَجروح» بر وزن «مَفعول» است و وضعیت آسیب‌دیدهٔ حسین را بیان می‌کند. «شاهِد» بر وزن «فاعِل» است و به کسی اشاره دارد که حادثه را دیده است. این برداشت با روایت نیز هماهنگ است: خودرو با حسین برخورد کرده و سجّاد ماجرا را مشاهده کرده است. بنابراین نباید شاهدبودن سجّاد را به معنای برخوردکردن او با حسین دانست. (صفحه‌های ۲۲، ۲۳ و ۲۵ تا ۲۷) پاسخ: گزینهٔ 2

«قاطِع» بر وزن «فاعِل» است و بر انجام‌دهندهٔ بریدن دلالت می‌کند؛ پس «بُرنده» ترجمه می‌شود. «مَقْطوع» بر وزن «مَفْعول» است و معنای انجام‌شده دارد؛ پس ترجمهٔ آن «بریده‌شده» است. قاعدهٔ معنایی این دو وزن در بخش فن ترجمه آمده و این دو واژه نیز در فهرست ترجمهٔ پایان درس ذکر شده‌اند. (صفحه‌های ۲۶ و ۲۷؛ صفحه‌های ۳۲ تا ۳۶) پاسخ: گزینهٔ ۱

در معجم درس، «لِمَ» برای پرسیدن علت و به معنای «برای چه؟» معرفی شده است. «ما» در کاربردِ معرفی‌شده به معنای «آنچه» و «لَقَدْ» بیانگر قطعیت است؛ بنابراین باید هر سه معنا را هم‌زمان درست انتخاب کرد. (صفحه‌های ۲۲ و ۲۳) پاسخ: گزینهٔ ۲

در معجم، «أَحَبّ» به معنای محبوب‌ترین و «أَنْصَح» به معنای اندرزگوترین آمده است. سخن نقل‌شده نیز محبوب‌ترین بندگان نزد خدا را با بیشترین خیرخواهی و اندرزگویی برای بندگان او مرتبط می‌کند. بنابراین نه دوست‌داشتن خدا از سوی شخص و نه اندرز شنیدن از دیگران، جایگزین معنای مورد نظر نمی‌شود. (صفحه‌های ۲۲ و ۲۳؛ صفحه‌های ۳۰ و ۳۱) پاسخ: گزینهٔ ۲

از هم‌خانواده‌های «ناظِر، مَنْظور، نَظیر» درمی‌یابیم که حروف اصلی «نَظیر»، به‌ترتیب «ن، ظ، ر» است. «مَظْلوم» بر وزن «مَفْعول» قرار دارد. با قراردادن این سه حرف در جایگاه‌های «ف، ع، ل» و حفظ «م» و «و» زائد، واژهٔ «مَنْظور» ساخته می‌شود. «ناظِر» و «نَظیر» وزن مطلوب را ندارند و «مَنْصور» دارای ریشهٔ دیگری است. (صفحه‌های ۲۵ تا ۲۷) پاسخ: گزینهٔ ۴