نمونه سوال درس ۳ عربی دوازدهم با جواب

در عبارت، «ما ... إلّا» معنای محدودکردن دارد و چون مستثنیٰ‌منه ذکر نشده است، می‌توان آن را با «فقط» ترجمه کرد؛ بنابراین اصلِ افزودن کتاب نفی نمی‌شود. «أَضافَ» به معنای «افزود» است و «واحِداً» نیز «کِتاباً» را توصیف می‌کند. پس ترجمه باید افزودن را به یک کتاب تاریخی محدود کند. (صفحهٔ ۳۶ و صفحهٔ ۳۹) پاسخ: گزینهٔ ۲

مستثنیٰ‌منه گروهی است که مستثنیٰ از حکم آن بیرون گذاشته می‌شود. در عبارت نخست، خالد از گروه نویسندگان و در عبارت دوم، مریم از گروه همکلاسی‌های گوینده جدا شده است. کتاب تصریح می‌کند که در ساختِ اسم جمع و سپس فعلِ دارای ضمیر جمع، مرجع ضمیر مستثنیٰ‌منه است، نه خودِ ضمیر. بنابراین «الْکُتّابُ» و «زَمیلاتی» پاسخ درست‌اند. (صفحهٔ ۳۸) پاسخ: گزینهٔ ۴

در جملهٔ نخست، دیدن سریع صفحه‌های مجله با «تَصَفَّحَ»، یعنی ورق‌زدن و سریع مطالعه‌کردن، تناسب دارد. برای «مطمئن‌بودن به فایدهٔ کتاب» باید «واثِقٌ» و برای «شایستهٔ تقدیربودن پژوهش» باید «جَدیرٌ» به کار رود. این معانی در معجم درس آمده‌اند. (صفحهٔ ۳۶) پاسخ: گزینهٔ ۳

در بخش نخست، توصیه به خواندن کتاب دلخواه با توانایی فهم آنچه خوانده می‌شود همراه است؛ پس نمی‌توان شرط فهم را حذف کرد. در بخش دیگر، بیان می‌شود که گاهی خواننده با وجود تلاش برای مطالعه، بهره‌ای نمی‌برد و گاهی مطالعه‌ای سریع اثری ژرف دارد. از این دو نکته نه تضمین فایده با تلاش بیشتر به دست می‌آید و نه برتری همیشگی مطالعهٔ سریع. تنها گزینهٔ چهارم هر دو محدودیت را رعایت می‌کند. (صفحهٔ ۳۴ و صفحهٔ ۳۵) پاسخ: گزینهٔ ۴

ترجمهٔ «الف» درست است؛ فاطمه از حکمِ نوشتن مقاله بیرون گذاشته شده است. ترجمهٔ «ب» نیز درست است، زیرا نفی همراه با «إلّا» در این ساخت، اعتماد را به دوست گوینده محدود می‌کند. در «ج» هم مطالعه به دو کتاب محدود شده و ترجمه درست است. اما «د» نادرست است؛ جملهٔ عربی حضور خالد را تأیید می‌کند و معنای آن «فقط خالد حاضر شد» است، نه اینکه هیچ‌کس حاضر نشده باشد. بنابراین سه ترجمه درست است. (صفحهٔ ۳۸ و صفحهٔ ۳۹) پاسخ: گزینهٔ ۳

در سخن آغاز درس، نوشتن وسیله‌ای برای نگه‌داشتن دانش معرفی می‌شود؛ پس مقصود، حفظ آموخته‌هاست، نه پرهیز از ثبت آن‌ها. در متن درس نیز کتاب‌ها حامل تجربهٔ ملت‌ها در زمانی بسیار طولانی معرفی می‌شوند، درحالی‌که تجربهٔ یک فرد به دورهٔ زندگی او محدود است. کنار هم قراردادن این دو مطلب نشان می‌دهد ثبت دانش، ماندگاری آن و بهره‌گیری دیگران از تجربه‌های فراتر از عمر فرد را ممکن می‌کند. (صفحهٔ ۳۳ و صفحهٔ ۳۴) پاسخ: گزینهٔ ۲

متن، عقّاد را اهل مصر و مادرش را دارای ریشهٔ کردی معرفی می‌کند. همچنین دو مانع جداگانه برای ادامهٔ تحصیل رسمی او بیان می‌شود: در اسوان، محل تولد و رشد او، دبیرستانی وجود نداشت و خانواده‌اش نیز توان فرستادن او به قاهره را نداشتند. هیچ‌یک از این مطالب بر بی‌علاقگی او به تحصیل دلالت ندارد. (صفحهٔ ۳۵ و صفحهٔ ۳۶) پاسخ: گزینهٔ ۱

«طُبِخَ» صورت مجهول فعل ماضی است؛ پس باید «پخته شد» ترجمه شود. «لا تُرْسِلْ» نیز نهی است و معنی «نفرست» می‌دهد. در بررسی سایر گزینه‌ها، «هُمْ ساعَدونی» یعنی «آنان به من کمک کردند» و «تَکَلَّمْنا» یعنی «سخن گفتیم». همچنین «لَنْ یَنْتَقِلَ» به معنی «جابه‌جا نخواهد شد»، «اِنْتَقِلوا» به معنی «جابه‌جا شوید» و «أَرْسِلْ» به معنی «بفرست» است. بنابراین تنها یک گزینه همهٔ صورت‌ها را درست ترجمه کرده است. (صفحهٔ ۴۶) پاسخ: گزینهٔ ۲

گزارش برای انتخاب محل آشیانه، دور ماندن از شکارچیان را مطرح می‌کند؛ اما در ادامه، پایین آمدن جوجه‌ها را همراه با برخورد به صخره‌ها و صحنه‌ای هراس‌آور توصیف می‌کند. پس کاهش یک خطر در محل آشیانه، به معنای نبودن خطر در مرحله‌ای دیگر نیست. والدین نیز پایین کوه منتظرند و از جوجه‌ها استقبال می‌کنند؛ بنابراین برداشتِ رها کردن جوجه‌ها نادرست است. حملهٔ شکارچیان به آشیانه نیز در گزارش نیامده است. (صفحهٔ ۴۵) پاسخ: گزینهٔ ۳

در جملهٔ «أَرْسَلَ التِّلْمیذُ الْبِطاقاتِ إِلّا بِطاقَةً»، انجام‌دهندهٔ کار دانش‌آموز است، اما مجموعه‌ای که استثنا از آن جدا می‌شود، کارت‌ها هستند. بنابراین «الْبِطاقاتِ» مستثنیٰ‌منه، «إلّا» ادات استثنا و «بِطاقَةً» مستثنیٰ است. طبق تعریف استثنا، حکمِ فرستادن که دربارهٔ مجموعهٔ کارت‌ها بیان شده، شامل کارتِ پس از «إلّا» نمی‌شود. تعریف نقش‌ها در صفحهٔ ۳۸، معنی «بِطاقَة» در صفحه‌های ۴۳ و ۴۴ و معنی فعل فرستادن در صفحهٔ ۴۶ مبنای این تحلیل است. پاسخ: گزینهٔ ۴

در واژگان تمرین جدول، «عُدْوان» برای مفهوم دشمنی و «تَعارُف» برای مفهوم آشنایی آمده است. در سایر گزینه‌ها معنی دو واژه با یکدیگر جابه‌جا شده است: «عَباءَة» چادر و «سِرْوال» شلوار است؛ «إِرْسال» فرستادن و «تَعْلیم» یاد دادن است؛ همچنین «بِضاعَة» کالا و «بِطاقَة» کارت یا بلیت است. (صفحه‌های ۴۳ و ۴۴) پاسخ: گزینهٔ ۱

عقّاد ارزش مطالعهٔ آثار گوناگون دربارهٔ یک موضوع را به تفاوت دیدگاه نویسندگان پیوند می‌دهد. یک موضوع مشترک می‌تواند از نگاه‌های متفاوت، شناخت‌های تازه‌ای پدید آورد؛ بنابراین اشتراک موضوع به‌تنهایی نشانهٔ تکراری‌بودن کتاب‌ها نیست. همچنین متن، تفاوت توصیف‌ها را امتیاز می‌داند، نه دلیلی برای کنارگذاشتن آثار. (صفحهٔ ۳۵) پاسخ: گزینهٔ ۱