۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
علوم تجربی نهم · فصل ۷

نمونه سوال فصل ۷ علوم نهم با جواب

«آثاری از گذشتهٔ زمین»، فصل ۷ کتاب علوم تجربی نهم، صفحهٔ ۷۳ تا ۸۲. ۱۲ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی از فصل ۷ علوم تجربی نهم (آثاری از گذشتهٔ زمین)، پایهٔ نهم.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

پیش از تست: خلاصه درس و نکات مهم فصل ۷ علوم نهم

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۲ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

یک گروه اکتشاف نفت و گاز، ناحیه‌ای را با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و شواهد سطحی انتخاب کرده است. کدام عبارت دربارۀ ادامۀ کار این گروه با مطالب کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: با مشخص‌شدن یک ناحیۀ مستعد در تصاویر ماهواره‌ای، کیفیت و کمیت ذخیرۀ آن نیز معلوم می‌شود.
  2. گزینهٔ ۲: برای انتخاب محل بررسی‌های لرزه‌ای، ابتدا باید در همۀ نواحی مورد نظر چاه اکتشافی حفر شود.
  3. گزینهٔ ۳: فسیل‌های ذره‌بینی نمونه‌های عمقی تنها زمانی در اکتشاف کاربرد دارند که همگی فسیل راهنما باشند.
  4. گزینهٔ ۴: پس از تأیید مقدماتی، حفاری و بررسی فسیل‌های ذره‌بینی نمونه‌های عمقی به مطالعۀ احتمال وجود ذخیره کمک می‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در روند توضیح‌داده‌شده، ابتدا تصاویر ماهواره‌ای، عکس‌های هوایی و شواهد سطحی برای تعیین مناطق مستعد به کار می‌روند. سپس بررسی‌های لرزه‌ای و روش‌های دیگر، احتمال وجود ذخیره را ارزیابی می‌کنند. پس از تأیید مقدماتی، با حفاری و نمونه‌برداری از سنگ‌های عمقی، فسیل‌های ذره‌بینی مطالعه می‌شوند تا بررسی ذخایر ادامه یابد. بنابراین شناسایی مقدماتی با تعیین قطعی ویژگی‌های ذخیره یکسان نیست و حفاری نیز نخستین مرحله نیست. همچنین راهنما بودن همۀ فسیل‌های مورد استفاده، شرط بیان‌شده در متن نیست (صفحه‌های ۷۹ و ۸۰). پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

در بررسی یک صدف فسیل‌شده مشخص شده است که شکل ظاهری بخش سخت آن باقی مانده، اما مواد اولیه‌اش کاملاً حل شده و ترکیبات معدنی آب زیرزمینی جای آن‌ها را گرفته‌اند. کدام توصیف، چگونگی تشکیل این نمونه را درست بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: مواد سازندۀ اولیه حفظ شده‌اند و فقط بخش‌های نرم از بین رفته‌اند.
  2. گزینهٔ ۲: مواد سازندۀ اولیه جای خود را به مواد معدنی داده‌اند، ولی شکل ظاهری حفظ شده است.
  3. گزینهٔ ۳: نقش سطح خارجی بدن در رسوبات مانده و قالب خارجی ساخته شده است.
  4. گزینهٔ ۴: رسوبات نرم فضای درونی بدن را پر کرده‌اند و قالب داخلی ساخته شده است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در روش جانشینی، آب زیرزمینی به رسوبات نفوذ می‌کند و هم‌زمان با حل‌شدن مواد سازندۀ بقایای جاندار، مواد معدنی جای آن‌ها را می‌گیرند. بنابراین ممکن است شکل ظاهری بخش سخت حفظ شود، اما ترکیب شیمیایی آن تغییر کند (صفحهٔ ۷۷). قالب‌های داخلی و خارجی حاصل ثبت ویژگی‌های سطح داخلی یا خارجی در رسوبات‌اند و با این فرایند تفاوت دارند (صفحه‌های ۷۸ و ۷۹). پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

در ناحیه‌ای که امروزه آب‌وهوایی خشک دارد، ذخیرۀ زغال‌سنگ کشف شده است. در ناحیۀ دیگری، بررسی سنگ‌ها به یافتن فسیل نینجامیده است. کدام نتیجه‌گیری از این دو مشاهده، قابل دفاع‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: ناحیۀ نخست در گذشته محیطی جنگلی با آب‌وهوای گرم و مرطوب داشته است؛ نبود فسیل در ناحیۀ دوم، نبود جانداران را ثابت نمی‌کند.
  2. گزینهٔ ۲: ناحیۀ نخست در گذشته محیطی جنگلی با آب‌وهوای گرم و مرطوب داشته است؛ نبود فسیل در ناحیۀ دوم، نبود جانداران را ثابت می‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: ناحیۀ نخست هنگام تشکیل زغال‌سنگ نیز آب‌وهوایی خشک داشته است؛ نبود فسیل در ناحیۀ دوم، نبود جانداران را ثابت نمی‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: ناحیۀ نخست هنگام تشکیل زغال‌سنگ حتماً محیطی دریایی داشته است؛ زیرا تشکیل فسیل به محیط‌های دریایی محدود است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

ذخیرۀ زغال‌سنگ نشانه‌ای از وجود جنگل و آب‌وهوای گرم و مرطوب در گذشتۀ یک منطقه است؛ بنابراین خشکی امروزی آن منطقه را نمی‌توان به زمان تشکیل زغال‌سنگ نسبت داد (صفحه‌های ۸۱ و ۸۲). از سوی دیگر، فسیل‌شدن به شرایط ویژه‌ای نیاز دارد و بقایای بسیاری از جانداران پیش از فسیل‌شدن تجزیه شده‌اند. پس پیدا نشدن فسیل، به‌تنهایی نبود جانداران در گذشته را ثابت نمی‌کند. همچنین تشکیل فسیل به دریا محدود نیست و در محیط‌های غیردریایی نیز رخ می‌دهد (صفحه‌های ۷۵ و ۷۶). پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

سه نمونۀ فسیلی چنین توصیف شده‌اند: «الف» از سخت‌شدن رسوبات واردشده به فضای درون صدف و ثبت ویژگی‌های سطح درونی آن پدید آمده است؛ «ب» نقش شیارهای سطح بیرونی صدف را در رسوبات نشان می‌دهد؛ «پ» مسیر خزیدن جانداری را ثبت کرده است. این نمونه‌ها به‌ترتیب کدام‌اند؟

  1. گزینهٔ ۱: قالب خارجی ـ اثر فعالیت زیستی ـ قالب داخلی
  2. گزینهٔ ۲: اثر فعالیت زیستی ـ قالب داخلی ـ قالب خارجی
  3. گزینهٔ ۳: قالب خارجی ـ قالب داخلی ـ اثر فعالیت زیستی
  4. گزینهٔ ۴: قالب داخلی ـ قالب خارجی ـ اثر فعالیت زیستی
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در نمونۀ «الف»، رسوبات به فضای درونی صدف راه یافته‌اند و ویژگی‌های سطح داخلی آن را ثبت کرده‌اند؛ بنابراین قالب داخلی تشکیل شده است. در نمونۀ «ب»، نقش شیارهای سطح بیرونی صدف در رسوبات باقی مانده و قالب خارجی پدید آمده است. نمونۀ «پ» نیز اثر حرکت جاندار است، نه قالب سطح بدن او؛ چنین نمونه‌ای فسیل آثار فعالیت زیستی محسوب می‌شود (صفحه‌های ۷۸ و ۷۹). پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

حشره‌ای پس از مرگ در صمغ گیاه محصور شده و از دسترس عوامل تجزیه‌کننده دور مانده است. در همان منطقه، نرم‌تنی صدف‌دار پس از مرگ در معرض عوامل تخریب‌کننده قرار گرفته است. کدام داوری دربارۀ سرنوشت این دو جاندار درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: نمونۀ حشره نمی‌تواند فسیل باشد، زیرا فسیل‌شدن فقط در محیط‌های آبی رخ می‌دهد.
  2. گزینهٔ ۲: حفظ بخش‌های نرم حشره امکان‌پذیر است، ولی وجود صدف به‌تنهایی فسیل‌شدن نرم‌تن را تضمین نمی‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: نمونۀ حشره تنها در صورتی فسیل محسوب می‌شود که تمام بخش‌های نرم آن از بین رفته باشند.
  4. گزینهٔ ۴: نرم‌تن حتماً به فسیل تبدیل می‌شود، حتی اگر صدف آن پیش از پوشیده‌شدن با رسوبات از بین برود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

داشتن بخش‌های سخت، مانند صدف، احتمال فسیل‌شدن را افزایش می‌دهد، اما شرط کافی نیست؛ باقی‌ماندۀ جاندار باید پیش از نابودی در شرایط مناسب حفظ شود (صفحهٔ ۷۵). از سوی دیگر، دور ماندن بدن از عوامل تجزیه‌کننده در محیط‌هایی مانند صمغ گیاهان می‌تواند موجب حفظ کامل بدن، حتی بخش‌های نرم آن، شود (صفحهٔ ۷۷). بنابراین حفظ کامل حشره امکان‌پذیر است، اما نمی‌توان فقط از وجود صدف، فسیل‌شدن قطعی نرم‌تن را نتیجه گرفت. پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

چهار لایۀ رسوبی وارونه‌نشده از پایین به بالا «الف، ب، پ و ت» قرار دارند. فسیل‌های راهنمای لایه‌های الف و ت، سن آن‌ها را به‌ترتیب حدود 180180 و 120120 میلیون سال نشان می‌دهند. اگر مجموع سن لایه‌های ب و پ برابر 300300 میلیون سال و اختلاف سن آن‌ها 2020 میلیون سال باشد، سن ب و پ به‌ترتیب چند میلیون سال است؟

  1. گزینهٔ ۱: ب: 160160، پ: 140140
  2. گزینهٔ ۲: ب: 140140، پ: 160160
  3. گزینهٔ ۳: ب: 165165، پ: 135135
  4. گزینهٔ ۴: ب: 175175، پ: 125125
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در توالی رسوبی وارونه‌نشده، لایۀ پایین‌تر قدیمی‌تر است؛ بنابراین سن لایۀ ب از سن لایۀ پ بیشتر است (صفحهٔ ۸۱). اگر سن این دو لایه را به‌ترتیب با bb و pp، برحسب میلیون سال، نشان دهیم، داریم: b+p=300b+p=300 و b−p=20b-p=20. با جمع‌کردن دو رابطه، 2b=3202b=320 و در نتیجه b=160b=160 به دست می‌آید. سپس p=300−160=140p=300-160=140 خواهد بود. این سن‌ها با سن لایه‌های زیرین و رویی نیز سازگارند، زیرا 180>160>140>120180>160>140>120 است. استفاده از سن فسیل راهنما برای برآورد سن لایۀ دربرگیرندۀ آن نیز در کتاب بیان شده است (صفحه‌های ۸۰ و ۸۱). پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

در یک برش زمین‌شناسی، لایهٔ رسوبی «ب» روی لایهٔ «الف» قرار دارد. هر دو لایه اکنون شیب‌دارند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد وارونه نشده‌اند. کدام نتیجه‌گیری با قواعد بیان‌شده در کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: لایه‌ها از آغاز با همین شیب ته‌نشین شده‌اند و لایهٔ «ب» جوان‌تر است.
  2. گزینهٔ ۲: لایه‌ها پس از رسوب‌گذاری شیب‌دار شده‌اند و همین شیب نشان می‌دهد لایهٔ «ب» قدیمی‌تر است.
  3. گزینهٔ ۳: بدون یافتن فسیل راهنما، نه ترتیب سنی این دو لایه و نه وقوع تغییر پس از رسوب‌گذاری قابل تشخیص است.
  4. گزینهٔ ۴: لایهٔ «ب» جوان‌تر است و وضعیت کنونی نشان می‌دهد پس از تشکیل لایه‌ها، تغییری در حالت آن‌ها رخ داده است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

لایه‌های رسوبی در زمان تشکیل تقریباً افقی‌اند؛ بنابراین شیب فعلی، حاصل تغییری پس از رسوب‌گذاری است. از سوی دیگر، شیب‌داربودن به‌تنهایی به معنای وارونه‌شدن نیست. چون در صورت سؤال وارونگی رد شده است، لایهٔ «ب» که روی «الف» قرار دارد، جوان‌تر خواهد بود. برای این دو نتیجه به سن عددی یا وجود فسیل راهنما نیازی نیست (صفحهٔ ۸۱). پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

محدودهٔ سنی چهار گروه فسیلی مشخص شده است. با توجه به سایر ویژگی‌های فسیل‌های راهنما در کتاب، کدام گروه برای استفاده به‌عنوان فسیل راهنما مناسب‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: گروهی با پراکندگی جغرافیایی وسیع، نمونه‌های کمیاب و تشخیص دشوار
  2. گزینهٔ ۲: گروهی با پراکندگی جغرافیایی وسیع، نمونه‌های فراوان و تشخیص آسان
  3. گزینهٔ ۳: گروهی محدود به یک ناحیه، با نمونه‌های فراوان و تشخیص آسان
  4. گزینهٔ ۴: گروهی با پراکندگی جغرافیایی وسیع، نمونه‌های فراوان و تشخیص دشوار
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

برای استفاده از فسیل راهنما، تنها دانستن محدودهٔ سنی کافی نیست. کتاب برای این فسیل‌ها گسترش جغرافیایی وسیع، فراوانی نمونه‌ها و آسان‌بودن تشخیص را نیز بیان می‌کند (صفحهٔ ۷۹–۸۰). همچنین محدودهٔ سنی مشخص، مبنای تخمین سن سنگ دربرگیرندهٔ آن است (صفحهٔ ۸۱). تنها گروه معرفی‌شده در گزینهٔ دوم، همهٔ ویژگی‌های خواسته‌شده را دارد. پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

دو گزارش از بررسی سنگ‌های رسوبی تهیه شده است: نخست، شباهت فسیل‌های حاشیهٔ غربی آفریقا با حاشیهٔ شرقی آمریکای جنوبی؛ دوم، یافتن ردیفی از ردپاهای حفظ‌شده در سنگ، بدون وجود بقایای بدن جانور در همان نمونه. کدام تفسیر دربارهٔ این دو گزارش درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: گزارش نخست با اتصال گذشتهٔ دو قاره سازگار است و گزارش دوم می‌تواند نمونه‌ای از فسیل آثار فعالیت زیستی باشد.
  2. گزینهٔ ۲: گزارش نخست حرکت یک جانور میان دو قاره را ثبت می‌کند و گزارش دوم اتصال گذشتهٔ قاره‌ها را اثبات می‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: هر دو گزارش، بدون نیاز به اطلاعات دیگر، نشان می‌دهند همهٔ سنگ‌های بررسی‌شده سن عددی یکسانی دارند.
  4. گزینهٔ ۴: فقط گزارش نخست به فسیل مربوط است؛ زیرا در گزارش دوم هیچ بخشی از بدن جاندار باقی نمانده است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

شباهت فسیل‌های حاشیهٔ غربی آفریقا و حاشیهٔ شرقی آمریکای جنوبی از شواهدی است که برای اتصال گذشتهٔ این دو قاره و جدایی بعدی آن‌ها بر اثر حرکت ورقه‌های سنگ‌کره به کار رفته است (صفحهٔ ۸۰–۸۱). همچنین فسیل لزوماً بخشی از بدن جاندار نیست؛ آثار فعالیت‌هایی مانند راه‌رفتن نیز می‌توانند حفظ شوند و فسیل تشکیل دهند (صفحهٔ ۷۸–۷۹). پس هر دو گزارش ارزش فسیل‌شناختی دارند، اما اطلاعات متفاوتی ارائه می‌کنند. پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

در بررسی چگونگی تشکیل یک سنگ رسوبی دارای فسیل جانداران آبزی، کدام توصیف از ترتیب رویدادها با مطالب کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: ابتدا ذرات حمل‌شده به دریا به سنگ تبدیل می‌شوند و سپس اجساد جانداران میان لایه‌های آن‌ها دفن می‌شوند.
  2. گزینهٔ ۲: ذرات حاصل از فرسایش در دریا ته‌نشین می‌شوند، برخی اجساد در رسوبات دفن می‌شوند و در گذر زمان سنگ فسیل‌دار شکل می‌گیرد.
  3. گزینهٔ ۳: ذرات و اجساد جانداران آبزی باید نخست از خشکی به دریا منتقل شوند تا امکان تشکیل سنگ فسیل‌دار فراهم شود.
  4. گزینهٔ ۴: با ته‌نشینی ذرات در دریا، اجساد همۀ جانداران آن محیط حفظ می‌شوند و همراه رسوبات به سنگ تبدیل می‌شوند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

فرسایش خشکی‌ها ذراتی فراهم می‌کند که پس از انتقال به دریا، ته‌نشین می‌شوند. هم‌زمان با انباشته‌شدن رسوبات، ممکن است اجساد جانداران ساکن آن محیط نیز در آن‌ها دفن شوند. سپس با گذشت زمان، رسوبات و بقایای حفظ‌شده به سنگ رسوبی فسیل‌دار تبدیل می‌شوند؛ بنابراین دفن جسد بر سنگ‌شدن رسوبات مقدم است (صفحهٔ ۷۴ و ۷۵). همچنین شرایط حفظ جسد برای همۀ جانداران فراهم نیست و بسیاری از اجساد تجزیه می‌شوند (صفحهٔ ۷۵ و ۷۶). پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

دانش‌آموزی پس از مطالعۀ شواهد فسیلی و اصل «حال کلیدی برای گذشته است»، برداشت‌های زیر را مطرح کرده است. کدام برداشت، بدون افزودن نتیجه‌ای فراتر از مطالب کتاب، پذیرفتنی است؟

  1. گزینهٔ ۱: چون فرایندهای طبیعی گذشته و امروز به شیوۀ مشابهی عمل می‌کنند، شرایط سطح زمین نیز در این مدت ثابت مانده است.
  2. گزینهٔ ۲: پیدایش جانداران پیچیده‌تر پس از جانداران ساده‌تر نشان می‌دهد که پیش از پیدایش هر گروه پیچیده، همۀ گروه‌های ساده‌تر منقرض شده‌اند.
  3. گزینهٔ ۳: تفاوت جانداران گذشته با جانداران کنونی سبب می‌شود شناخت فرایندهای طبیعی امروز برای تفسیر گذشته کاربردی نداشته باشد.
  4. گزینهٔ ۴: می‌توان از شناخت فرایندهای طبیعی امروز برای تفسیر گذشته بهره گرفت؛ شواهد فسیلی نیز از تقدم جانداران ساده‌تر بر جانداران پیچیده‌تر حکایت دارند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

بر پایۀ مطالب کتاب، سازوکار فرایندهای طبیعی کنونی می‌تواند برای شناخت و تفسیر شرایط گذشته به کار رود. این اصل به معنای ثابت‌بودن شرایط زمین نیست، بلکه امکان بازسازی تغییرات آن را فراهم می‌کند. همچنین بررسی فسیل‌ها نشان داده است که جانداران دارای ساختمان ساده‌تر پیش از جانداران دارای ساختمان پیچیده‌تر پدید آمده‌اند؛ از این مطلب نمی‌توان انقراض همۀ جانداران ساده‌تر را پیش از ظهور گروه‌های پیچیده‌تر نتیجه گرفت (صفحهٔ ۸۱ و ۸۲). بنابراین تنها گزینۀ چهارم هر دو موضوع را بدون تعمیم نادرست بیان می‌کند. پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۱۲

تولید هوش مصنوعی

علوم تجربی · علوم تجربی نهم · فصل ۷: آثاری از گذشتهٔ زمین

در دو منطقۀ جدا، لایۀ رسوبی «الف» دارای فسیل راهنمایی با سن حدود 160160 میلیون سال و لایۀ رسوبی «ب» دارای فسیل راهنمایی با سن حدود 9090 میلیون سال است. با تکیه بر روش سن‌یابی بیان‌شده در کتاب، کدام گزینه دربارۀ زمان تشکیل این دو لایه درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: لایۀ «الف» قدیمی‌تر است و فاصلۀ زمانی تشکیل دو لایه حدود 7070 میلیون سال است.
  2. گزینهٔ ۲: لایۀ «ب» قدیمی‌تر است و فاصلۀ زمانی تشکیل دو لایه حدود 7070 میلیون سال است.
  3. گزینهٔ ۳: لایۀ «الف» قدیمی‌تر است و فاصلۀ زمانی تشکیل دو لایه حدود 250250 میلیون سال است.
  4. گزینهٔ ۴: به علت جدا بودن دو منطقه، نمی‌توان قدیمی‌تر بودن یکی از لایه‌ها یا فاصلۀ زمانی تشکیل آن‌ها را برآورد کرد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

سن تقریبی سنگ دربرگیرندۀ فسیل راهنما با سن آن فسیل مطابقت دارد؛ پس سن لایۀ «الف» حدود 160160 میلیون سال و سن لایۀ «ب» حدود 9090 میلیون سال است (صفحهٔ ۸۰ و ۸۱). سن بیشتر نشان‌دهندۀ تشکیل در گذشتۀ دورتر است؛ بنابراین لایۀ «الف» قدیمی‌تر است. فاصلۀ زمانی تشکیل دو لایه برابر است با: 160−90=70160-90=70 میلیون سال. جدا بودن مناطق، مانع این مقایسه بر اساس فسیل‌های راهنما نیست. پاسخ: گزینهٔ ۱

فصل ۷ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۷ علوم نهم · رایگان