۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵

نمونه سوال فصل ۵ مطالعات اجتماعی هشتم با جواب

«از حرا تا نینوا»، فصل ۵ کتاب مطالعات اجتماعی هشتم، صفحهٔ ۴۷ تا ۶۲. ۱۲ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی از فصل ۵ مطالعات اجتماعی هشتم (از حرا تا نینوا)، پایهٔ هشتم.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

پیش از تست: خلاصه درس و نکات مهم فصل ۵ مطالعات اجتماعی هشتم

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۲ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

بر پایهٔ سن پیامبر هنگام بعثت و مدت دعوت پنهانی، ایشان هنگامی که مأمور شد دعوت آشکار را از خویشاوندان آغاز کند، تقریباً چند سال داشت؟

  1. گزینهٔ ۱: 4343 سال
  2. گزینهٔ ۲: 4040 سال
  3. گزینهٔ ۳: 3737 سال
  4. گزینهٔ ۴: 4646 سال
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

پیامبر در سن 4040 سالگی به پیامبری برگزیده شد. دعوت در ابتدا پنهانی بود و پس از گذشت 33 سال، مرحلهٔ دعوت آشکار آغاز شد. بنابراین سن ایشان در آغاز این مرحله تقریباً برابر است با: 40+3=4340+3=43 سال. ترتیب مأموریت در این مرحله نیز دعوت آشکار خویشاوندان و سپس عموم مردم بود. (صفحه‌های ۴۹ و ۵۰) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

با کنار هم گذاشتن اطلاعات مربوط به محیط طبیعی، معیشت و سازمان اجتماعی عربستان در آستانهٔ ظهور اسلام، کدام برداشت درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: کمبود آب موجب شده بود همهٔ ساکنان شبه‌جزیره نیازهای خود را تنها از راه دامداری تأمین کنند.
  2. گزینهٔ ۲: قرارگرفتن مکه و یثرب در مسیر بازرگانی، نشانهٔ وجود حکومتی متمرکز در سراسر شبه‌جزیره بود.
  3. گزینهٔ ۳: گوناگونی فعالیت‌های اقتصادی در عربستان، با رواج ساختار قبیله‌ای و نبود حکومت متمرکز همراه بود.
  4. گزینهٔ ۴: نزاع‌های قبیله‌ای تنها از تعصب سرچشمه می‌گرفت و تنگناهای معیشتی در گسترش آن نقشی نداشت.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در عربستان، شرایط طبیعی سبب رواج صحرانشینی و دامداری شده بود، اما این وضعیت به معنای یکسان‌بودن فعالیت اقتصادی همهٔ مردم نبود؛ کشاورزی در یثرب و یمن و تجارت در مکه و یثرب نیز وجود داشت. از سوی دیگر، جامعه عمدتاً ساختاری قبیله‌ای داشت و فاقد حکومت متمرکز بود. بنابراین تنوع اقتصادی را نباید با تمرکز سیاسی یکی دانست. همچنین درگیری‌ها هم از تعصب قبیله‌ای و هم از کمبود نیازهای زندگی تأثیر می‌پذیرفتند. (صفحه‌های ۴۸ و ۴۹) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

کدام گزارش از تحولات جانشینی پیامبر و موضع‌گیری‌های امام علی، با مطالب کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: امام علی در گردهمایی سقیفه حضور داشت و با سکوت خود، نتیجهٔ آن را تأیید کرد.
  2. گزینهٔ ۲: ابوبکر و عمر هر دو جانشین خود را مستقیماً برگزیدند؛ ازاین‌رو عمر و عثمان به شیوه‌ای یکسان به خلافت رسیدند.
  3. گزینهٔ ۳: امام علی در برابر اعتراض به کارگزاران عثمان، معترضان را به برخورد خشونت‌آمیز با خلیفه تشویق کرد.
  4. گزینهٔ ۴: با وجود معرفی امام علی در غدیر، جمعی در سقیفه با ابوبکر بیعت کردند؛ امام نیز برای حفظ اسلام سکوت کرد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در غدیر، پیامبر امام علی را به جانشینی معرفی کرد؛ اما پس از رحلت پیامبر، هنگامی که امام علی و شماری از یاران درگیر مراسم خاک‌سپاری بودند، گروهی در سقیفه گرد آمدند و جمعی از آنان با ابوبکر بیعت کردند. سکوت امام علی با هدف حفظ اسلام بود و به معنای حضور در سقیفه یا تأیید نتیجهٔ آن نبود. همچنین عمر با انتخاب ابوبکر و عثمان از طریق شورای تعیین‌شده از سوی عمر به خلافت رسیدند؛ پس روش رسیدن آن دو به خلافت یکسان نبود. در پایان حکومت عثمان نیز امام علی کوشید از درگیری و خون‌ریزی جلوگیری کند. (صفحه‌های ۵۴ تا ۵۶) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

کدام برداشت از رابطهٔ گروه‌های دینی در پیمان سیاسی مدینه درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: همکاری نظامی ساکنان مدینه، به پذیرش آیین دینی یکسان از سوی آنان وابسته بود.
  2. گزینهٔ ۲: آزادی یهودیان در اجرای آیین خود، با مشارکت آنان در دفاع از مدینه همراه بود.
  3. گزینهٔ ۳: یهودیان به دلیل برخورداری از آزادی دینی، از مسئولیت دفاع از مدینه معاف بودند.
  4. گزینهٔ ۴: حل مسالمت‌آمیز اختلاف‌ها به این معنا بود که هیچ شخصی مرجع نهایی داوری نباشد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در پیمان سیاسی مدینه، برای یهودیان آزادی انجام مراسم دینی در نظر گرفته شده بود و در عین حال، دفاع از شهر در برابر حملهٔ دشمن مسئولیتی همگانی محسوب می‌شد. بنابراین، تفاوت دینی مانع همکاری دفاعی نبود. همچنین پیامبر مرجع نهایی داوری در اختلاف‌ها بود؛ پس حل مسالمت‌آمیز اختلاف‌ها به معنای حذف داوری ایشان نیست. (صفحهٔ ۵۳–۵۴) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

فقط با محاسبهٔ اختلاف سال‌های درج‌شده در خط زمان کتاب، فاصلهٔ «جنگ احد تا فتح مکه» و «صلح حدیبیه تا رحلت پیامبر» به‌ترتیب چقدر است؟

  1. گزینهٔ ۱: 44 سال ــ 55 سال
  2. گزینهٔ ۲: 66 سال ــ 66 سال
  3. گزینهٔ ۳: 55 سال ــ 33 سال
  4. گزینهٔ ۴: 55 سال ــ 55 سال
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در خط زمان، جنگ احد در سال سوم و فتح مکه در سال هشتم هجری آمده است؛ پس فاصلهٔ آن‌ها برابر با 8−3=58-3=5 سال است. صلح حدیبیه در سال ششم و رحلت پیامبر در سال یازدهم هجری ثبت شده است؛ بنابراین فاصلهٔ دوم نیز 11−6=511-6=5 سال خواهد بود. چون فقط فاصلهٔ سال‌های درج‌شده خواسته شده، نباید دو سر بازه را به شیوهٔ شمارش فراگیر حساب کرد. (صفحهٔ ۵۳–۵۴) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

کدام گزارش، هم ترتیب رویدادهای کوفه و هم علت تبدیل حمایت اولیه از امام حسین (ع) به مقابله با ایشان را درست بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: بیعت بسیاری از کوفیان با نمایندهٔ امام، با حمایت عملی پایدار همراه نشد؛ حاکم تازه با تهدید، مردم را به مقابله با امام واداشت.
  2. گزینهٔ ۲: مسلم پس از آن به کوفه رسید که عبیدالله مردم را برای جنگ با امام آماده کرده بود؛ ازاین‌رو نتوانست از آنان بیعت بگیرد.
  3. گزینهٔ ۳: امام پس از دریافت گزارش مسلم، مدینه را به مقصد مکه ترک کرد تا دعوت کوفیان را در آن شهر بررسی کند.
  4. گزینهٔ ۴: کوفیان پس از ورود امام به شهرشان از حمایت او دست کشیدند و سپس سپاه یزید کاروان را به کربلا فرستاد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

پس از ورود مسلم به کوفه، شمار زیادی از مردم با او به نمایندگی از امام بیعت کردند و گزارش او زمینهٔ حرکت امام به سوی کوفه را فراهم ساخت. سپس یزید، عبیدالله بن زیاد را حاکم کوفه کرد. عبیدالله با تهدید و سرکوب، مسلم را به شهادت رساند و مردم را برای جنگ با امام بسیج کرد. بنابراین استقبال اولیه، در شرایط ایجاد ترس و فشار به پشتیبانی عملی پایدار تبدیل نشد. همچنین امام پیش از رسیدن به کوفه، به دست سپاه یزید متوقف شد. (صفحهٔ ۶۰–۶۱) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

کدام گزینه، تفاوت نقش اقدامات پیامبر در سازمان‌دهی جامعهٔ مدینه را درست نشان می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: مسجد چند کارکرد عمومی داشت؛ پیمان برادری پیوند مسلمانان را تقویت می‌کرد و پیمان سیاسی زمینهٔ اتحاد مسلمانان و یهودیان را فراهم می‌ساخت.
  2. گزینهٔ ۲: مسجد چند کارکرد عمومی داشت؛ پیمان برادری برای اتحاد مسلمانان و یهودیان و پیمان سیاسی برای برادر کردن مسلمانان قبایل مختلف تنظیم شد.
  3. گزینهٔ ۳: مسجد به عبادت اختصاص داشت؛ آموزش در سرپناه تهی‌دستان انجام می‌شد و تصمیم‌های سیاسی و نظامی ارتباطی با مسجد نداشت.
  4. گزینهٔ ۴: پیمان برادری برای حفظ جدایی قبایل مسلمان برقرار شد و پیمان سیاسی نیز جایگزین همکاری مردم با حکومت گردید.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

مسجد در جامعهٔ مدینه فقط عبادتگاه نبود؛ آموزش و رسیدگی به امور اجتماعی، سیاسی و نظامی نیز با آن ارتباط داشت. پیمان برادری با نزدیک کردن مسلمانانِ دارای پیشینه‌های قبیله‌ای متفاوت، به شکل‌گیری امت اسلامی کمک می‌کرد. پیمان سیاسی نیز برای ایجاد اتحاد میان ساکنان مسلمان و یهودی مدینه تنظیم شد. بنابراین باید کارکرد اجتماعی پیمان برادری را از دامنهٔ گسترده‌تر پیمان سیاسی تفکیک کرد. (صفحه‌های ۵۲ و ۵۳) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

با توجه به پیشنهاد ثروت و ریاست به پیامبر و نیز جلوگیری از شنیدن قرآن، کدام برداشت از شیوهٔ مقابلهٔ سران مکه با اسلام درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: پیشنهاد مال و ریاست نشان می‌دهد که بزرگان مکه، دعوت اسلامی را پذیرفته بودند و فقط دربارهٔ شیوهٔ ادارهٔ شهر اختلاف داشتند.
  2. گزینهٔ ۲: جلوگیری از شنیدن قرآن نشان می‌دهد که آیات آن در تغییر باورهای بت‌پرستان تأثیری نداشت.
  3. گزینهٔ ۳: پیشنهاد امتیاز به پیامبر و محدود کردن دسترسی مردم به قرآن، دو راه متفاوت برای جلوگیری از گسترش دعوت اسلامی بود.
  4. گزینهٔ ۴: استفاده از قصه‌گویان نشان می‌دهد که بزرگان مکه از آزار مسلمانان دست کشیده و تنها به رقابت فرهنگی روی آورده بودند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

سران مکه ابتدا کوشیدند با پیشنهاد دارایی و جایگاه سیاسی، پیامبر را از ادامهٔ دعوت منصرف کنند. از سوی دیگر، چون شنیدن آیات قرآن بر مردم اثر می‌گذاشت، برای دور کردن شنوندگان از آن محدودیت ایجاد کردند و به داستان‌گویی متوسل شدند. بنابراین، این اقدامات با وجود تفاوت در شیوه، هدف مشترک جلوگیری از انتشار اسلام را دنبال می‌کردند. پیشنهاد امتیاز به معنای پذیرش اسلام نبود و جلوگیری از شنیدن قرآن نیز از تأثیرگذاری آن ناشی می‌شد، نه بی‌اثر بودنش. (صفحه‌های ۵۰ و ۵۱) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

نام اشخاص مربوط به توصیف‌های زیر، به‌ترتیب در کدام گزینه آمده است؟
الف) نمایندهٔ امام حسین که در قادسیه گرفتار شد و به فرمان ابن زیاد به شهادت رسید.
ب) پسرعموی امام که پس از اصرار مردم کوفه بر دعوت ایشان، به آن شهر اعزام شد.
ج) شاعری که در دیدار با امام، از تفاوت میان علاقهٔ قلبی کوفیان و موضع عملی آنان خبر داد.

  1. گزینهٔ ۱: مسلم‌بن‌عقیل ـ قیس‌بن‌مسهر صیداوی ـ فرزدق
  2. گزینهٔ ۲: قیس‌بن‌مسهر صیداوی ـ فرزدق ـ عبیدالله‌بن‌حر
  3. گزینهٔ ۳: مسلم‌بن‌عقیل ـ عبیدالله‌بن‌زیاد ـ عبیدالله‌بن‌حر
  4. گزینهٔ ۴: قیس‌بن‌مسهر صیداوی ـ مسلم‌بن‌عقیل ـ فرزدق
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

قیس‌بن‌مسهر صیداوی نماینده‌ای بود که در قادسیه دستگیر شد و سپس به فرمان ابن زیاد در کوفه به شهادت رسید. مسلم‌بن‌عقیل پس از پافشاری کوفیان بر دعوت امام، برای بررسی وضعیت به کوفه فرستاده شد. فرزدق نیز در دیدار با امام، میان علاقهٔ قلبی مردم کوفه و موضع عملی آنان تفاوت گذاشت. پس ترتیب نام‌ها، قیس‌بن‌مسهر، مسلم‌بن‌عقیل و فرزدق است. (صفحه‌های ۵۹ تا ۶۱) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

از کنار هم قرار دادن رفتار پیامبر در تصمیم‌گیری‌های جنگ احد و جنگ خندق، کدام نتیجه دربارهٔ شیوهٔ حکومت ایشان به دست می‌آید؟

  1. گزینهٔ ۱: مشورت برای همراه کردن مردم با نظر از پیش تعیین‌شدهٔ پیامبر انجام می‌شد.
  2. گزینهٔ ۲: در امور نظامی، پیامبر پس از شنیدن نظر مردم، مسئولیت تصمیم‌گیری را به آنان واگذار می‌کرد.
  3. گزینهٔ ۳: مشارکت در تصمیم‌های حکومتی به پیشنهادهای افراد معینی محدود بود و نظر جوانان نقشی نداشت.
  4. گزینهٔ ۴: نظر دیگران می‌توانست در تصمیم حکومتی اثر بگذارد و حتی بر نظر اولیهٔ پیامبر ترجیح داده شود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در احد، پیامبر دیدگاه جوانانِ دارای اکثریت را بر دیدگاه خود ترجیح داد و در خندق، شیوهٔ دفاعی پیشنهادی سلمان فارسی را پذیرفت. بنابراین، مشورت صرفاً تشریفاتی یا برای تأیید تصمیم قبلی نبود و نظر دیگران می‌توانست بر تصمیم نهایی اثر بگذارد. بااین‌حال، کتاب همچنان پیامبر را تصمیم‌گیرنده پس از مشورت معرفی می‌کند؛ پس نمی‌توان از این نمونه‌ها واگذاری کامل مسئولیت را نتیجه گرفت. (صفحه‌های ۵۳–۵۴) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

کدام گزینه، زمینه‌های مصرف دارایی حضرت خدیجه در پشتیبانی از دعوت پیامبر را مطابق مطالب کتاب نشان می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: پرداخت هزینه‌های جنگ‌های مدینه و فراهم کردن تجهیزات نظامی مسلمانان
  2. گزینهٔ ۲: یاری به گسترش اسلام، پشتیبانی از نیازمندان و فراهم کردن آزادی بردگان
  3. گزینهٔ ۳: توسعهٔ بازرگانی مکه و فراهم کردن سرمایهٔ تجاری برای مهاجرین
  4. گزینهٔ ۴: ساخت سرپناه کنار مسجد مدینه و پرداخت هزینهٔ آموزش ساکنان آن
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در بخش مربوط به آغاز دعوت اسلامی، حضرت خدیجه از نخستین ایمان‌آورندگان معرفی شده است. ایشان دارایی خود را برای پیشبرد اسلام، کمک به فقیران و رهایی بردگان به کار گرفت. نسبت دادن هزینه‌های جنگ‌های مدینه، توسعهٔ تجارت یا آموزش افراد ساکن کنار مسجد به ایشان، در این متن پشتوانه‌ای ندارد. (صفحه‌های ۴۹–۵۰) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۱۲

تولید هوش مصنوعی

مطالعات اجتماعی · مطالعات اجتماعی هشتم · فصل ۵: از حرا تا نینوا

با تطبیق گزارش مسیر کاروان امام حسین با توضیح زمینه‌های قیام، کدام گزینه تفاوت علتِ رفتن به مکه و علتِ رسیدن به کربلا را درست نشان می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: حرکت به مکه با نپذیرفتن بیعت و تلاش برای آگاه‌سازی مردم پیوند داشت، اما رسیدن به کربلا در پی جلوگیری از ادامهٔ راه کوفه رخ داد.
  2. گزینهٔ ۲: امام از آغازِ خروج از مدینه، کربلا را مقصد نهایی برگزیده بود و رفتن به مکه و حرکت به سوی کوفه، مراحل اجرای همان تصمیم بودند.
  3. گزینهٔ ۳: رفتن به مکه تنها برای انجام عبادت بود و مخالفت با حکومت یزید پس از برخورد کاروان با سپاه حر آغاز شد.
  4. گزینهٔ ۴: هم خروج از مدینه و هم رفتن به کربلا، پیامد جلوگیری سپاه یزید از ورود امام به کوفه بودند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

برای تحلیل مسیر سفر باید علت هر مرحله را جداگانه بررسی کرد. امام حسین بیعت با یزید را نپذیرفت و به مکه رفت تا با بهره‌گیری از موقعیت خانهٔ خدا و موسم حج، مردم را برای مخالفت با حکومت او آماده کند. پس از دعوت کوفیان و دریافت گزارش مسلم، حرکت به سوی کوفه صورت گرفت؛ اما نیروهای حکومت مانع رسیدن کاروان به آن شهر شدند. گزارش مسیر نیز تغییر راه به سوی قصر بنی‌مقاتل و سپس رسیدن به کربلا را با همین جلوگیری مرتبط می‌کند. بنابراین، هدف آغاز سفر را نباید با توقف تحمیلی در پایان مسیر یکسان دانست. (صفحه‌های ۵۹–۶۱) پاسخ: گزینهٔ ۱

فصل ۵ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۵ مطالعات اجتماعی هشتم · رایگان