فعالیت
جدول زیر را کامل کنید.
| ردیف | گزاره | درست | نادرست |
|---|---|---|---|
| ۱ | اگر ۲ فرد است، آنگاه ۸ عددی اول است و برعکس. | ||
| ۲ | اگر دو عدد فرد باشند آنگاه مجموع آنها زوج است و برعکس. | ||
| ۳ | .............. اگر و تنها اگر ۱۱۹ عددی مرکب است. | ✓ | |
| ۴ | اگر .............. آنگاه .............. و برعکس | ✓ | |
| ۵ | یک چهار ضلعی مربع است، اگر و تنها اگر آن چهار ضلعی لوزی باشد. | ||
| ۶ | اگر واریانس دادهها برابر صفر باشد؛ آنگاه دادهها با یکدیگر برابرند و برعکس |
جواب گامبهگام
گام ۱: گزارهٔ دو شرطی فقط وقتی درست است که و همارزش باشند (هر دو درست یا هر دو نادرست).
گام ۲: ردیف ۱: «۲ فرد است» نادرست و «۸ اول است» هم نادرست است. پس دو گزاره همارزشند و گزارهٔ دو شرطی درست است.
گام ۳: ردیف ۲: جهت «اگر دو عدد فرد باشند، مجموعشان زوج است» درست است. اما برعکسش درست نیست، چون مثلاً زوج است ولی هر دو عدد فرد نیستند. پس گزاره نادرست است.
گام ۴: ردیف ۳: «۱۱۹ مرکب است» درست است، چون . پس باید گزارهای درست در جای خالی بنویسیم تا دو طرف همارزش باشند، مثلاً «۱۱۹ بر ۷ بخشپذیر است». نمونهٔ دیگر: «۷ عددی اول است».
گام ۵: ردیف ۴: باید گزارهای بسازیم که دو طرفش همارزش نباشند، مثلاً «اگر ۳ فرد است آنگاه ۴ فرد است و برعکس». چون ۳ فرد درست و ۴ فرد نادرست است، گزاره نادرست میشود. پاسخهای دیگر هم ممکن است.
گام ۶: ردیف ۵: هر مربع لوزی است، ولی هر لوزی مربع نیست (لوزی با زاویههای غیر قائمه). پس گزاره نادرست است.
گام ۷: ردیف ۶: اگر واریانس صفر باشد، همهٔ مقادیر صفرند، پس همهٔ دادهها با میانگین و در نتیجه با هم برابرند. برعکس، اگر دادهها همه برابر باشند، میانگین همان مقدار است و واریانس صفر میشود. پس گزاره درست است.
جواب نهایی
1) درست
2) نادرست
3) درست؛ مثلاً در جای خالی: «۱۱۹ بر ۷ بخشپذیر است»
4) نادرست؛ مثلاً «اگر ۳ فرد است آنگاه ۴ فرد است و برعکس»
5) نادرست
6) درست