فعالیت
جدول زیر را کامل کنید:
| ردیف | گزاره | درست | نادرست |
|---|---|---|---|
| ۱ | اگر ۷ زوج است، آنگاه ۲۵ مربع کامل است. | ||
| ۲ | اگر ۹ مربع کامل است، آنگاه مربع کامل است. | ||
| ۳ | اگر ۲۹ اول است، آنگاه ۲ زوج است. | ||
| ۴ | اگر .............. آنگاه .............. | ✓ | |
| ۵ | اگر .............. آنگاه .............. | ✓ | |
| ۶ | اگر ۷ فرد است، آنگاه ۲۵ مربع کامل است. | ||
| ۷ | اگر .............. آنگاه ۹۹ اول است. | ✓ |
جواب گامبهگام
گام ۱: ردیف ۱: مقدم «۷ زوج است» نادرست است، پس گزارهٔ شرطی به انتفای مقدم درست است.
گام ۲: ردیف ۲: مقدم «۹ مربع کامل است» درست است. تالی « مربع کامل است» نادرست است، زیرا ۳ مربع کامل نیست. از مقدم درست به تالی نادرست رسیدهایم، پس گزاره نادرست است.
گام ۳: ردیف ۳: مقدم «۲۹ اول است» درست و تالی «۲ زوج است» نیز درست است، پس گزاره درست است.
گام ۴: ردیف ۶: مقدم «۷ فرد است» درست و تالی «۲۵ مربع کامل است» نیز درست است، پس گزاره درست است.
گام ۵: ردیف ۴ (نادرست): مقدم باید درست و تالی نادرست باشد. مثلاً «اگر ۱۷ اول است، آنگاه ۱۸ اول است».
ردیف ۵ (درست): مثلاً «اگر ۸ فرد است، آنگاه » که به انتفای مقدم درست است. گزینهٔ دیگر «اگر ۲ زوج است، آنگاه ۴ مربع کامل است» است.
گام ۶: ردیف ۷: تالی «۹۹ اول است» نادرست است (۹۹ بر ۳ بخشپذیر است). برای درست بودن گزاره، مقدم باید نادرست باشد. مثلاً «اگر ۹ اول است، آنگاه ۹۹ اول است».
پاسخهای دیگر هم ممکن است، به شرطی که ارزشها با جدول ارزش گزارهٔ شرطی سازگار باشند.
جواب نهایی
1) درست (به انتفای مقدم)
2) نادرست
3) درست
4) نمونه: اگر ۱۷ اول است، آنگاه ۱۸ اول است (مقدم درست، تالی نادرست)
5) نمونه: اگر ۸ فرد است، آنگاه (درست به انتفای مقدم)
6) درست
7) نمونه: اگر ۹ اول است، آنگاه ۹۹ اول است (مقدم نادرست)