فعالیت
مربی گروه (تیم) بسکتبال شهر میخواهد بر اساس نتایج بازیهای قبلی دو بازیکن، نسبت به حضور یکی از آنها در بازی بعدی تصمیم بگیرد. امتیازهای کسبشده توسط این دو بازیکن به صورت زیر است:
۱۱ بازی بازیکن الف:
| امتیاز کسبشده | ۳ | ۶ | ۷ | ۱۰ | ۱۱ | ۱۳ | ۳۰ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| تعداد بازی | ۲ | ۱ | ۲ | ۳ | ۱ | ۱ | ۱ |
۱۰ بازی بازیکن ب:
| امتیاز کسبشده | ۷ | ۸ | ۹ | ۱۰ | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| تعداد بازی | ۱ | ۱ | ۲ | ۲ | ۲ | ۱ | ۱ |
دادههای مرتبشده را میتوان بهصورت زیر نشان داد:
| بازیکن الف | ۳۰ | ۱۳ | ۱۱ | ۱۰ | ۱۰ | ۱۰ | ۷ | ۷ | ۶ | ۳ | ۳ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بازیکن ب | ۱۳ | ۱۲ | ۱۱ | ۱۱ | ۱۰ | ۱۰ | ۹ | ۹ | ۸ | ۷ |
جواب گامبهگام
گام ۱: دادههای بازیکن الف (۱۱ بازی) را مرتب میکنیم: ۳، ۳، ۶، ۷، ۷، ۱۰، ۱۰، ۱۰، ۱۱، ۱۳، ۳۰.
میانه، یعنی داده ششم، برابر ۱۰ است. نما هم ۱۰ است، چون سه بار تکرار شده است.
گام ۲: دادههای بازیکن ب (۱۰ بازی) را مرتب میکنیم: ۷، ۸، ۹، ۹، ۱۰، ۱۰، ۱۱، ۱۱، ۱۲، ۱۳.
میانه برابر میانگین دادههای پنجم و ششم است، یعنی . این دادهها نمای یکتا ندارند و ۹ و ۱۰ و ۱۱ هرکدام دو بار آمدهاند.
گام ۳: میانگین و میانه هر دو بازیکن برابر ۱۰ است، پس با این شاخصها نمیتوان بین آنها تصمیم گرفت. پراکندگی دادهها را با دامنه تغییرات مقایسه میکنیم:
| کمترین | بیشترین | دامنه | |
|---|---|---|---|
| الف | ۳ | ۳۰ | ۲۷ |
| ب | ۷ | ۱۳ | ۶ |
گام ۴: امتیازهای بازیکن ب به هم نزدیکترند و عملکردش ثابتتر است. بازیکن الف در یک بازی ۳۰ امتیاز گرفته، که دادهای دور از بقیه است، و در چند بازی فقط ۳ امتیاز گرفته است. اگر مربی عملکرد پایدار و قابل پیشبینی بخواهد، بازیکن ب را انتخاب میکند. اگر امکان یک بازی درخشان برایش مهمتر باشد، ممکن است الف را انتخاب کند. پس برای تصمیمگیری فقط میانگین کافی نیست و باید پراکندگی را هم بررسی کرد.
جواب نهایی
میانگین، میانه و نمای الف: ۱۰ و ۱۰ و ۱۰؛ میانگین و میانه ب: ۱۰ و ۱۰ (نمای یکتا ندارد).
دامنه تغییرات الف ۲۷ و ب ۶ است؛ چون میانگینها برابرند، بازیکن ب با عملکرد ثابتتر انتخاب مناسبتری است (پاسخهای دیگر با استدلال معقول هم ممکن است).