۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
ریاضی نهم · فصل ۵: عبارت‌های جبری

حل تمرین صفحه ۷۹ ریاضی نهم

جواب گام‌به‌گام ۱ تمرین صفحهٔ ۷۹ کتاب ریاضی نهم (فصل ۵: عبارت‌های جبری)، پایهٔ نهم.

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

به‌روزرسانی: ۱۱ آبان ۱۴۰۵

فعالیت، سؤال ۱

هر عبارت را، که به‌صورت حاصل‌ضرب یک عدد حقیقی در توان‌های صحیح و نامنفیِ یک یا چند متغیر باشد، تک‌جمله‌ای¹ (یک جمله‌ای) می‌نامیم.

عبارت‌های زیر همگی تک‌جمله‌ای هستند.

7, x, 5x10, −3a3x2z, 15xy, πx2, 4z, −277,\ x,\ 5x^{10},\ -\sqrt{3}a^3x^2z,\ \frac{1}{5}xy,\ \pi x^2,\ 4z,\ -\frac{2}{7}

و عبارت‌های زیر تک‌جمله‌ای نیستند.

1x, 3x, 2x, ∣x∣, 2x2+2x, y3, 1+x\frac{1}{x},\ 3^x,\ 2\sqrt{x},\ |x|,\ 2x^2+2x,\ \sqrt[3]{y},\ 1+x

هرگاه قسمت‌های حرفی دو یا چند تک‌جمله‌ای یکسان باشند، به آن‌ها تک‌جمله‌ای‌های متشابه گفته می‌شود؛ به عنوان مثال تک‌جمله‌ای‌های 4x2y4x^2y و 72x2y\frac{7}{2}x^2y و −3x2y-3x^2y متشابه‌اند، اما تک‌جمله‌ای‌های 3x3x و x2x^2 متشابه نیستند.

حاصل عبارت‌های زیر را مانند نمونه‌ها به‌دست آورید:

1) 2(−4x×7x2)=2(−28x3)=−56x32(-4x \times 7x^2) = 2(-28x^3) = -56x^3

2) (23x2y)3=(23)3⋅(x2)3⋅y3=827x6y3(\frac{2}{3}x^2y)^3 = (\frac{2}{3})^3 \cdot (x^2)^3 \cdot y^3 = \frac{8}{27}x^6y^3

3) (−3x3)2(13x2)3=(-3x^3)^2(\frac{1}{3}x^2)^3 =

4) (12a2b)(ab)(−27a2c5)=(\frac{1}{2}a^2b)(ab)(\frac{-2}{7}a^2c^5) =

5) 2(5xy2)2(−2x5y2)=2(5xy^2)^2(-2x^5y^2) =

6) (2x2y)(3x2y3)+xy3(−5x3y)=(2x^2y)(3x^2y^3) + xy^3(-5x^3y) =

در تک‌جمله‌ای 5a2x3y5a^2x^3y، توان متغیر a برابر با ۲ است؛ بنابراین درجهٔ این تک‌جمله‌ای نسبت به متغیر a، برابر با ۲ است؛ به همین ترتیب درجه نسبت به x، ۳ و درجه نسبت به y، ۱ است. درجه نسبت به دو متغیر x و y را برابر با 4=1+34 = 1+3 تعریف می‌کنیم.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: نمونه‌های ۱ و ۲ حل شده‌اند: −56x3-56x^3 و 827x6y3\frac{8}{27}x^6y^3. برای بقیه از (ab)n=anbn(ab)^n=a^nb^n و xm⋅xn=xm+nx^m\cdot x^n=x^{m+n} استفاده می‌کنیم؛ ضرایب را در هم و توان‌های متغیرهای یکسان را با هم جمع می‌کنیم.

گام ۲: عبارت ۳:

(−3x3)2(13x2)3=9x6⋅127x6=13x12(-3x^3)^2\left(\tfrac13x^2\right)^3 = 9x^6\cdot\tfrac{1}{27}x^6=\tfrac13x^{12}

گام ۳: عبارت ۴: ضرایب 12×1×(−27)=−17\frac12\times1\times\left(-\frac27\right)=-\frac17. توان aa برابر 2+1+2=52+1+2=5، توان bb برابر 1+1=21+1=2 و توان cc برابر ۵ است:

−17a5b2c5-\tfrac17a^5b^2c^5

گام ۴: عبارت ۵:

2(25x2y4)(−2x5y2)=−100x7y62(25x^2y^4)(-2x^5y^2)=-100x^7y^6

گام ۵: عبارت ۶: ابتدا هر حاصل‌ضرب را جداگانه به‌دست می‌آوریم:

(2x2y)(3x2y3)=6x4y4,xy3(−5x3y)=−5x4y4(2x^2y)(3x^2y^3)=6x^4y^4,\qquad xy^3(-5x^3y)=-5x^4y^4

این دو تک‌جمله‌ای متشابه‌اند، پس:

6x4y4−5x4y4=x4y46x^4y^4-5x^4y^4=x^4y^4

جواب نهایی

1) −56x3-56x^3 (نمونه)
2) 827x6y3\frac{8}{27}x^6y^3 (نمونه)
3) 13x12\frac13x^{12}
4) −17a5b2c5-\frac17a^5b^2c^5
5) −100x7y6-100x^7y^6
6) x4y4x^4y^4

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۷۹ ریاضی نهم