فعالیت، سؤال ۱
دو مجموعهٔ و را درنظر بگیرید. از دانشآموزان یک کلاس خواسته شده است که با توجه به این دو مجموعه، مجموعههای و را با نمودار ون نمایش دهند. پاسخ چهار دانشآموز این کلاس را در زیر میبینید:
الف) دربارهٔ درستی یا نادرستی پاسخ این دانشآموزان بحث کنید و برای درستی یا نادرستی آنها دلیل بیاورید.
[پاسخ حمیده: نمودار ون با و ؛ در فقط: a، d؛ در بخش مشترک: b، e؛ در فقط: c]
[پاسخ ریحانه: نمودار ون با و ؛ در فقط: a، c، d؛ در بخش مشترک: b، e؛ در فقط: چیزی نیست]
[پاسخ زهرا: نمودار ون با و ؛ در بخش مشترک: b، a، e؛ در فقط: c، d]
[پاسخ حنانه: نمودار ون با و ؛ در فقط: c؛ در بخش مشترک: b، e؛ در فقط: a، d]
ب) آیا شما هم میتوانید جواب درست دیگری به این سؤال بدهید؟ پاسخ خود را با پاسخ همکلاسیهای خود مقایسه کنید.
جواب گامبهگام
گام ۱: شرط درستی: چون است، و باید در بخش مشترک باشند و هیچ عضو دیگری نباید در بخش مشترک بیاید. چون است، هر یک از ، و باید دقیقاً در یکی از دو قسمت «فقط » یا «فقط » قرار بگیرد و هیچ عضوی خارج از نمودار یا اضافه بر این پنج عضو نباشد.
گام ۲ (الف، حمیده): و . اجتماع و اشتراک میشود، پس پاسخ درست است.
گام ۳ (الف، ریحانه): و . اجتماع و اشتراک میشود، پس پاسخ درست است. در این حالت است و بخش «فقط » تهی است که اشکالی ندارد.
گام ۴ (الف، زهرا و حنانه): زهرا را در بخش مشترک گذاشته است، پس اشتراک او میشود که با برابر نیست و پاسخ نادرست است. حنانه: و . اجتماع و اشتراک میشود، پس پاسخ درست است.
گام ۵ (ب): میتوان و را فقط در و را فقط در گذاشت:
و .
بررسی: و است. پاسخهای درست دیگری هم وجود دارد، مثلاً و .
جواب نهایی
الف) پاسخ حمیده، ریحانه و حنانه درستاند؛ پاسخ زهرا نادرست است، چون را در بخش مشترک گذاشته و اشتراک او میشود.
ب) مثلاً و (پاسخهای درست دیگر هم ممکن است).