۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۱۹ ریاضی دوازدهم تجربی

جواب گام‌به‌گام ۲ تمرین صفحهٔ ۱۱۹ کتاب ریاضی ۳.

  • ریاضی ۳
  • فصل ۵: کاربرد مشتق
  • پایهٔ دوازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس، سؤال ۳

ادامه از صفحهٔ ۱۱۸

دو عدد حقیقی بیابید که تفاضل آنها ۱۰ باشد و حاصل ضربشان کمترین مقدار ممکن گردد.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: دو عدد را xx و yy می‌نامیم. چون تفاضل آن‌ها ۱۰ است، x−y=10x-y=10 و در نتیجه y=x−10y=x-10 است.

گام ۲: حاصل ضرب را بر حسب xx می‌نویسیم:

P(x)=x(x−10)=x2−10xP(x)=x(x-10)=x^2-10x

گام ۳: مشتق می‌گیریم و نقطهٔ بحرانی را پیدا می‌کنیم:

P′(x)=2x−10=0⇒x=5P'(x)=2x-10=0\Rightarrow x=5

گام ۴: جدول تغییرات:

xx−∞-\infty55+∞+\infty
P′(x)P'(x)−-00++
P(x)P(x)↘−25-25↗

تابع پیش از x=5x=5 نزولی و بعد از آن صعودی است. پس در x=5x=5 مینیمم مطلق دارد.

گام ۵: به ازای x=5x=5 داریم y=5−10=−5y=5-10=-5 و حاصل ضرب 5×(−5)=−255\times(-5)=-25 است. این کمترین مقدار ممکن است.

جواب نهایی

دو عدد ۵ و ۵- هستند و کمترین حاصل ضرب برابر ۲۵- است.

کار در کلاس، سؤال ۴

ادامه از صفحهٔ ۱۱۸

در برخی بناهای تاریخی کشورمان پنجره‌هایی وجود دارد که به شکل یک مستطیل و نیم‌دایره‌ای برروی آن می‌باشد به‌طوری که قطر نیم‌دایره برابر با پهنای مستطیل است. اگر محیط یک چنین پنجره‌ای ۴/۵ متر باشد، ابعاد آن را طوری بیابید که بیشترین نوردهی را داشته باشد.
حل : باید مساحت پنجره بیشترین مقدار ممکن باشد.

محیط =4/5⇒2h+x+12(2πr)=92\text{محیط } = 4/5 \Rightarrow 2h + x + \frac{1}{2}(2\pi r) = \frac{9}{2}
⇒2h+2r+πr=92→h=94−r−πr2\Rightarrow 2h + 2r + \pi r = \frac{9}{2} \rightarrow h = \frac{9}{4} - r - \frac{\pi r}{2}
مساحت پنجره :S=مساحت مستطیل+مساحت نیم‌دایره\text{مساحت پنجره } : S = \text{مساحت مستطیل} + \text{مساحت نیم‌دایره}
S=xh+12(πr2)⇒S(r)=2r(94−r−πr2)+12πr2⇒S(r)=−(π+42)r2+92rS = xh + \frac{1}{2}(\pi r^2) \Rightarrow S(r) = 2r(\frac{9}{4} - r - \frac{\pi r}{2}) + \frac{1}{2}\pi r^2 \Rightarrow S(r) = -(\frac{\pi + 4}{2})r^2 + \frac{9}{2}r

با پیدا کردن نقطۀ بحرانی SS و تشکیل جدول تغییرات آن، مشخص کنید که به ازای چه مقداری از rr، مقدار S(r)S(r) بیشترین مقدار ممکن می‌شود.

[شکل: پنجره شامل مستطیل با عرض x=2rx=2r و ارتفاع hh و نیم‌دایره‌ای به شعاع rr بر روی آن]

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: تابع مساحت در کتاب به دست آمده است:

S(r)=−π+42r2+92rS(r) = -\frac{\pi+4}{2}r^2 + \frac{9}{2}r

چون h≥0h \ge 0 است، باید r≤92(π+2)r \le \frac{9}{2(\pi+2)} باشد. پس دامنه 0<r≤92(π+2)0<r\le\frac{9}{2(\pi+2)} است.

گام ۲: مشتق را می‌گیریم و برابر صفر قرار می‌دهیم:

S′(r)=−(π+4)r+92=0⇒r=92(π+4)≈0/63S'(r) = -(\pi+4)r + \frac{9}{2} = 0 \Rightarrow r = \frac{9}{2(\pi+4)} \approx 0/63

این مقدار در دامنه قرار دارد.

گام ۳: جدول تغییرات:

rr0092(π+4)\frac{9}{2(\pi+4)}92(π+2)\frac{9}{2(\pi+2)}
S′(r)S'(r)++00−-
S(r)S(r)↗max↘

پس به ازای r=92(π+4)r=\frac{9}{2(\pi+4)} مساحت بیشترین مقدار را دارد.

گام ۴: ابعاد را حساب می‌کنیم. پهنای پنجره x=2r=9π+4≈1/26x = 2r = \frac{9}{\pi+4} \approx 1/26 متر است. ارتفاع مستطیل:

h=94−r(1+π2)=94−9(π+2)4(π+4)=92(π+4)=r≈0/63 مترh = \frac{9}{4} - r\left(1+\frac{\pi}{2}\right) = \frac{9}{4} - \frac{9(\pi+2)}{4(\pi+4)} = \frac{9}{2(\pi+4)} = r \approx 0/63 \text{ متر}

جواب نهایی

r=h=92(π+4)≈0/63r = h = \frac{9}{2(\pi+4)} \approx 0/63 متر، و پهنای پنجره x=2r=9π+4≈1/26x = 2r = \frac{9}{\pi+4} \approx 1/26 متر (بیشترین مساحت 818(π+4)≈1/42\frac{81}{8(\pi+4)} \approx 1/42 متر مربع)

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۱۹ ریاضی دوازدهم تجربی