فعالیت
معادلهٔ را درنظر بگیرید.
الف) در جدول زیر، چند نقطه که در این معادله صدق میکنند، آمده است. این جدول را کامل کنید.
| ................................... | ............ | |
| ................................... | ............ | |
| ................................... | ............ |
نقاط بهدست آمده در جدول بالا را در یک دستگاه مختصات مشخص کرده و آنها را به یکدیگر وصل میکنیم (شکلهای روبهرو).
[شکل: دو نمودار از سهمی در دستگاه مختصات]
ب) پایینترین نقطهٔ این نمودار چه نقطهای است؟ آیا میتوانید محور تقارن این نمودار را مشخص کنید؟
.....................................................................
پ) برای رسم این نمودار، از چند نقطه استفاده کردهایم؟ آیا با نقاط کمتری نیز میتوانیم این نمودار را رسم کنیم؟
.............................................................
ت) محل برخورد منحنی رسم شده با محور ها در چه نقاطی است؟
..........................................................
جواب گامبهگام
گام ۱ (الف): مقدار را در قرار میدهیم:
- : و نقطهٔ
- : و نقطهٔ
- : و نقطهٔ
گام ۲ (ب): مقدار است، پس و کمترین مقدار برابر است که در رخ میدهد. پایینترین نقطه است. نقاط جدول نسبت به محور ها قرینهاند (مثلاً و )، پس محور تقارن خط (محور ها) است.
گام ۳ (پ): برای رسم از ۵ نقطه استفاده کردهایم. چون نمودار نسبت به محور ها متقارن است، میتوانیم فقط نقاط یک طرف محور (مثلاً ، ، ) را رسم کنیم و قرینهٔ آنها را نسبت به محور ها بگیریم. پس با نقاط کمتر هم میشود رسم کرد.
گام ۴ (ت): محل برخورد با محور ها جایی است که :
پس نمودار محور ها را در نقاط و قطع میکند.
جواب نهایی
الف) ، ، (مقادیر بهترتیب و و )
ب) پایینترین نقطه و محور تقارن خط (محور ها)
پ) ۵ نقطه؛ بله، با نقاط کمتر (با استفاده از تقارن) هم میتوان رسم کرد
ت) و