کار در کلاس
۱ با توجّه به فعالیت ابتدای این درس (انداختن دو تاس) هر یک از پیشامدهای زیر را تشکیل دهید و جاهای خالی را پرکنید.
الف پیشامد اینکه «هر دو تاس فرد و مجموع آنها ۶ باشد»
ب پیشامد آنکه «هر دو تاس فرد یا مجموع دو تاس ۶ باشد»
پ پیشامد آنکه رخ بدهد؛ یعنی «هر دو تاس فرد باشند، ولی » پس داریم:
ت پیشامد را توصیف کنید و آن را تشکیل دهید.
ث اگر پیشامد را «مجموع دو تاس، عدد ۷ باشد» و پیشامد را «هر دو تاس زوج باشند» تعریف کنیم، آیا و ناسازگارند؟ چرا؟
۲ تاسی را میاندازیم، روی فضای نمونهای حاصل، پیشامدهای و و را طوری تعریف کنید که:
الف و ناسازگار باشند.
ب و و دو به دو ناسازگار باشند.
پ و ناسازگار باشند.
جواب گامبهگام
گام ۱: فضای نمونهای انداختن دو تاس ۳۶ حالت دارد. در هر زوج عدد اول مربوط به تاس آبی است. پیشامدها اینطور نوشته میشوند:
گام ۲: الف) اشتراک و شامل زوجهایی است که هر دو تاس فرد و مجموعشان ۶ باشد:
ب) عبارت «یا» نشاندهندهٔ اجتماع است، پس جای خالی است. این مجموعه ۱۱ عضو دارد: ۹ عضو و دو عضو و از .
گام ۳: پ) یعنی «هر دو تاس فرد باشند، ولی تاس آبی مضرب ۳ نباشد». پس تاس آبی باید ۳ نباشد، یعنی ۱ یا ۵ باشد:
گام ۴: ت) یعنی «تاس آبی مضرب ۳ باشد، ولی مجموع دو تاس ۶ نباشد». از فقط عضو مشترک با یعنی حذف میشود:
گام ۵: ث) . مجموع دو عدد زوج همیشه زوج است و نمیتواند ۷ شود. بنابراین و و ناسازگارند.
گام ۶: ۲) برای یک تاس داریم . یک نمونه پاسخ:
، ،
الف) ، پس و ناسازگارند.
ب) و و ، پس سه پیشامد دو به دو ناسازگارند.
پ) است و تهی با هر پیشامدی ناسازگار است، پس و ناسازگارند.
پاسخهای دیگر هم ممکن است.
جواب نهایی
۱) و و بهصورت بالا نوشته میشوند.
الف) و
ب) (۱۱ عضو)
پ) «تاس آبی مضرب ۳ نباشد»؛
ت) : تاس آبی مضرب ۳ و مجموع ۶ نباشد؛ با ۱۱ عضو
ث) بله، ناسازگارند زیرا مجموع دو عدد زوج، زوج است و ۷ نمیشود؛
۲) نمونه: ، ، برای هر سه قسمت (پاسخهای دیگر هم ممکن است)