فعالیت
۱ همانطور که دیدید، با پنج رقم ۱، ۲، ۳، ۴ و ۵ تعداد عدد سه رقمی با رقمهای غیرتکراری میتوان نوشت که عبارتاند از:
| :-: | :-: | :-: | :-: | :-: | :-: | :-: | :-: | :-: | :-: |
| ۱۲۳ | ۱۲۴ | ۱۲۵ | ۱۳۴ | ۱۳۵ | ۱۴۵ | ۲۳۴ | ۲۳۵ | ۲۴۵ | ۳۴۵ |
| ۱۳۲ | ۱۴۲ | ۱۵۲ | ۱۴۳ | ۱۵۳ | ۱۵۴ | ۲۴۳ | ۲۵۳ | ۲۵۴ | ۳۵۴ |
| ۲۱۳ | ۲۱۴ | ۲۱۵ | ۳۱۴ | ۳۱۵ | ۴۱۵ | ۳۲۴ | ۳۲۵ | ۴۲۵ | ۴۳۵ |
| ۲۳۱ | ۲۴۱ | ۲۵۱ | ۳۴۱ | ۳۵۱ | ۴۵۱ | ۳۴۲ | ۳۵۲ | ۴۵۲ | ۴۵۳ |
| ۳۱۲ | ۴۱۲ | ۵۱۲ | ۴۱۳ | ۵۱۳ | ۵۱۴ | ۴۲۳ | ۵۲۳ | ۵۲۴ | ۵۳۴ |
| ۳۲۱ | ۴۲۱ | ۵۲۱ | ۴۳۱ | ۵۳۱ | ۵۴۱ | ۴۳۲ | ۵۳۲ | ۵۴۲ | ۵۴۳ |
به شش عدد هر ستون نگاه کنید. چه ویژگیای دارند؟
۲ با توجه به ستونهای جدول بالا چگونه میتوانیم تمام زیرمجموعههای سه عضوی مجموعهٔ را بنویسیم؟ این زیرمجموعهها چندتا هستند؟ آنها را بنویسید.
و .................................................................................
۳ چه تفاوتی در فعالیت ۱ و ۲ وجود داشت که تعداد حالتهای مورد نظر آنها را متمایز کرد؟
۴ هر ستون در فعالیت ۱ چند زیر مجموعهٔ سه عضوی از فعالیت ۲ را بهدست میدهد؟
۵ با توجه به فعالیت ۴، از تقسیم جواب فعالیت ۱ بر چه عددی تعداد زیرمجموعههای فعالیت ۲ حاصل میشود؟ این عدد را چگونه میتوان بهدست آورد؟
جواب گامبهگام
گام ۱: (فعالیت ۱) در هر ستون جدول، شش عدد سهرقمی داریم که همگی از سه رقم یکسان ساخته شدهاند و فقط ترتیب رقمها در آنها فرق میکند. مثلاً ستون اول: ۱۲۳، ۱۳۲، ۲۱۳، ۲۳۱، ۳۱۲، ۳۲۱. تعداد این حالتها برای هر ستون است.
گام ۲: (فعالیت ۲) از هر ستون فقط یک زیرمجموعهٔ سهعضوی بهدست میآید، چون در مجموعه ترتیب مهم نیست. پس ۱۰ ستون، ۱۰ زیرمجموعهٔ سهعضوی میدهد:
، ، ، ، ، ، ، ، ،
گام ۳: (فعالیت ۳) در فعالیت ۱ ترتیب قرار گرفتن رقمها مهم است (۱۲۳ با ۳۲۱ فرق دارد) و هر چینش یک حالت جداست؛ اما در فعالیت ۲ ترتیب اهمیتی ندارد و همهٔ چینشهای یک سهتایی فقط یک حالت (یک زیرمجموعه) حساب میشوند.
گام ۴: (فعالیت ۴) هر ستون در فعالیت ۱ دقیقاً یک زیرمجموعهٔ سهعضوی از فعالیت ۲ را بهدست میدهد.
گام ۵: (فعالیت ۵) چون هر زیرمجموعه با عدد متناظر است، باید ۶۰ را بر تقسیم کنیم: . عدد ۶ همان یعنی تعداد جایگشتهای ۳ عضو انتخابشده است. پس
جواب نهایی
1) اعداد هر ستون از سه رقم یکسان با ترتیبهای مختلف ساخته شدهاند (۶ = ۳! عدد در هر ستون)
2) از هر ستون یک زیرمجموعه؛ ۱۰ زیرمجموعهٔ سهعضوی: {۱,۲,۳}، {۱,۲,۴}، {۱,۲,۵}، {۱,۳,۴}، {۱,۳,۵}، {۱,۴,۵}، {۲,۳,۴}، {۲,۳,۵}، {۲,۴,۵}، {۳,۴,۵}
3) در فعالیت ۱ ترتیب مهم است ولی در فعالیت ۲ ترتیب مهم نیست
4) هر ستون دقیقاً یک زیرمجموعه
5) تقسیم بر ؛ این عدد تعداد جایگشتهای ۳ عضو است و