فعالیت
دنبالهٔ شکلهای زیر را درنظر بگیرید:
[شکل ۱: دنبالهٔ شکلهای دایرهای از شکل اول تا شکل چهارم و ادامه]
جدول را کامل کنید.
| شماره شکل | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| تعداد دایرهها |
چرا این جدول یک تابع را نشان میدهد؟ نمایش زوج مرتبی این تابع:
نمودار پیکانی و نمودار مختصاتی این تابع را رسم کنید.
دامنه و برد این تابع را بنویسید. دامنه و برد چه مجموعههایی هستند؟ نام ببرید.
جواب گامبهگام
گام ۱: از متن درس میدانیم و و . پس تعداد دایرهها در هر شکل از رابطهٔ بهدست میآید (هر بار ۲ دایره اضافه میشود):
| شماره شکل | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۱۰۰ | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| تعداد دایرهها | ۱ | ۳ | ۵ | ۷ | ۹ | ۱۱ | ۱۹۹ |
گام ۲: این جدول تابع است، چون به هر شمارهٔ شکل دقیقاً یک تعداد دایره نظیر میشود. هیچ شمارهای دو تعداد متفاوت ندارد، یعنی هیچ دو زوج مرتبی مؤلفهٔ اول یکسان و مؤلفهٔ دوم متفاوت ندارند.
گام ۳: نمایش زوج مرتبی:
گام ۴: نمودار پیکانی: در سمت چپ اعداد طبیعی و در سمت راست را مینویسیم و پیکانهای ، ، ، و را رسم میکنیم. از هر عضو دامنه فقط یک پیکان خارج میشود.
نمودار مختصاتی: نقاط جدا از هم ، ، ، و را در صفحهٔ مختصات (محور افقی شمارهٔ شکل، محور عمودی تعداد دایرهها) نشان میدهیم. این نقاط روی یک خط راست قرار دارند ولی به هم وصل نمیشوند.
گام ۵: دامنه مجموعهٔ همهٔ شمارههای شکل است: .
برد مجموعهٔ همهٔ مقادیر است: . دامنه مجموعهٔ اعداد طبیعی و برد مجموعهٔ اعداد طبیعی فرد است (زیرمجموعهای از ).
جواب نهایی
جدول: ۵، ۷، ۹، ۱۱، ...، ۱۹۹، ...، ؛ جدول تابع است چون به هر شمارهٔ شکل فقط یک تعداد دایره نظیر میشود.
زوجهای مرتب: و ، یعنی .
نمودارها: پیکانی با پیکانهای ، ، ، ...؛ مختصاتی با نقاط جدای ، ، ، ... روی یک خط.
دامنه: مجموعهٔ اعداد طبیعی ؛ برد: یعنی مجموعهٔ اعداد طبیعی فرد.