فعالیت
توابع زیر را در نظر بگیرید:
الف) کدامیک از آنها وارونپذیرند؟
ب) ویژگی مشترک توابع وارونپذیر چیست؟
[شکل (الف): نمودار پیکانی از مساحت به دما: ۱۰ به ۱۷، ۱۱ به ۱۷، ۱۲ به ۱۸]
[شکل (ب): نمودار پیکانی: ۱ به ۵، ۲ به ۱۰، ۳ به ۱۵]
[شکل (پ): نمودار پیکانی: ۳ به ۰، ۵− به ۰، ۲ به ۰]
[شکل (ت): نمودار پیکانی: ۲ به ۴، ۵− به ۱، به ۷]
جواب گامبهگام
گام ۱: تابع وقتی وارونپذیر است که با جابهجا کردن مؤلفههای زوجهای مرتبش، باز هم تابع بماند. یعنی هر عضو برد باید دقیقاً به یک عضو دامنه مربوط باشد.
گام ۲: شکل (الف): . دو عضو متمایز ۱۰ و ۱۱ هر دو به ۱۷ رفتهاند. وارون شامل و است و تابع نیست. پس وارونپذیر نیست.
گام ۳: شکل (ب): . خروجیها متمایزند. وارون تابع است. پس وارونپذیر است.
گام ۴: شکل (پ): . هر سه عضو دامنه به ۰ رفتهاند. وارون شامل و و است و تابع نیست. پس وارونپذیر نیست.
گام ۵: شکل (ت): . خروجیها متمایزند. وارون تابع است. پس وارونپذیر است.
گام ۶: در توابع وارونپذیر (ب) و (ت)، دو عضو متمایز دامنه هرگز به یک عضو برد نمیروند. یعنی این توابع یکبهیکاند.
جواب نهایی
الف) توابع شکل (ب) و (ت) وارونپذیرند و توابع شکل (الف) و (پ) وارونپذیر نیستند.
ب) ویژگی مشترک: هر دو تابع یکبهیکاند، یعنی به هر عضو برد دقیقاً یک عضو دامنه نظیر میشود.