۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۵۷ حسابان یازدهم

جواب گام‌به‌گام ۲ تمرین صفحهٔ ۵۷ کتاب حسابان ۱.

  • حسابان ۱
  • فصل ۲: تابع
  • پایهٔ یازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۹ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس

تابع‌های زیر یک به یک نیستند. چرا؟ با محدود کردن دامنهٔ هر یک از توابع، تابعی یک به یک بسازید.
الف) y=∣x+3∣y = |x+3| \qquad ب) y=(x−2)2y = (x-2)^2 \qquad پ) y=∣x∣−2y = |x|-2 \qquad ت) y=x2−1y = x^2-1

[شکل (الف): نمودار y=∣x+3∣y=|x+3|]
[شکل (ب): نمودار y=(x−2)2y=(x-2)^2]
[شکل (پ): نمودار y=∣x∣−2y=|x|-2]
[شکل (ت): نمودار y=x2−1y=x^2-1]

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: تابع وقتی یک‌به‌یک نیست که دو ورودی متفاوت خروجی یکسان داشته باشند، یعنی خطی موازی محور xxها نمودار را در بیش از یک نقطه قطع کند. برای هر قسمت چنین دو نقطه‌ای را پیدا می‌کنیم و سپس دامنه را به یک شاخهٔ نمودار محدود می‌کنیم. پاسخ‌های محدودسازی دامنه یکتا نیستند.

گام ۲: الف) y=∣x+3∣y=|x+3|: چون f(−4)=1f(-4)=1 و f(−2)=1f(-2)=1 است، تابع یک‌به‌یک نیست. رأس نمودار در x=−3x=-3 است. اگر دامنه را به [−3,+∞)[-3,+\infty) محدود کنیم، فقط شاخهٔ سمت راست می‌ماند و تابع یک‌به‌یک می‌شود. دامنهٔ (−∞,−3](-\infty,-3] هم درست است.

گام ۳: ب) y=(x−2)2y=(x-2)^2: چون f(1)=1f(1)=1 و f(3)=1f(3)=1 است، تابع یک‌به‌یک نیست. رأس سهمی در x=2x=2 است. با محدود کردن دامنه به [2,+∞)[2,+\infty) تابع یک‌به‌یک می‌شود. دامنهٔ (−∞,2](-\infty,2] هم درست است.

گام ۴: پ) y=∣x∣−2y=|x|-2: چون f(−1)=−1f(-1)=-1 و f(1)=−1f(1)=-1 است، تابع یک‌به‌یک نیست. رأس نمودار در x=0x=0 است. با محدود کردن دامنه به [0,+∞)[0,+\infty) تابع یک‌به‌یک می‌شود. دامنهٔ (−∞,0](-\infty,0] هم درست است.

گام ۵: ت) y=x2−1y=x^2-1: چون f(−2)=3f(-2)=3 و f(2)=3f(2)=3 است، تابع یک‌به‌یک نیست. رأس سهمی در x=0x=0 است. با محدود کردن دامنه به [0,+∞)[0,+\infty) تابع یک‌به‌یک می‌شود. دامنهٔ (−∞,0](-\infty,0] هم درست است.

جواب نهایی

الف) f(−4)=f(−2)=1f(-4)=f(-2)=1؛ مثلاً دامنه [−3,+∞)[-3,+\infty)
ب) f(1)=f(3)=1f(1)=f(3)=1؛ مثلاً دامنه [2,+∞)[2,+\infty)
پ) f(−1)=f(1)=−1f(-1)=f(1)=-1؛ مثلاً دامنه [0,+∞)[0,+\infty)
ت) f(−2)=f(2)=3f(-2)=f(2)=3؛ مثلاً دامنه [0,+∞)[0,+\infty)

فعالیت

تابع R→R\mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R} را در نظر می‌گیریم.

{f:R→Rf(x)=2x+5\begin{cases} f: \mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R} \\ f(x) = 2x+5 \end{cases}

الف) به کمک نمودار ff توضیح دهید که چرا ff یک به یک است.

[شکل: نمودار f(x)=2x+5f(x) = 2x+5]

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: نمودار f(x)=2x+5f(x)=2x+5 یک خط راست با شیب 22 است که محور yyها را در نقطهٔ (0,5)(0,5) و محور xxها را در نقطهٔ (−52,0)\left(-\frac{5}{2},0\right) قطع می‌کند.

گام ۲: چون شیب خط برابر 22 و غیرصفر است، خط افقی نیست؛ پس هر خط موازی محور xxها (یعنی y=cy=c) این خط را دقیقاً در یک نقطه قطع می‌کند: 2x+5=c⇒x=c−522x+5=c \Rightarrow x=\frac{c-5}{2} که فقط یک جواب دارد.

گام ۳: طبق قاعدهٔ درس، تابعی که هر خط موازی محور xxها نمودارش را حداکثر در یک نقطه قطع کند، یک به یک است. پس ff یک به یک است.

گام ۴: (تأیید جبری) اگر f(x1)=f(x2)f(x_1)=f(x_2) باشد، آنگاه 2x1+5=2x2+52x_1+5=2x_2+5 و در نتیجه x1=x2x_1=x_2.

جواب نهایی

الف) نمودار ff خطی با شیب غیرصفر است و هر خط موازی محور xxها آن را حداکثر (دقیقاً) در یک نقطه قطع می‌کند، پس ff یک به یک است.

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۵۷ حسابان یازدهم