۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

نمونه سوال فصل ۱ نگارش دهم با جواب

«پرورش موضوع»: ۱۱ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی.

  • نگارش ۱
  • پایهٔ دهم
  • صفحهٔ ۱۴ تا ۲۷

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۱ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۱ · فصل ۱: پرورش موضوع

دانش‌آموزی برای موضوع «پنجره»، واژه‌های «انتظار، روشنایی، ارتباط و تنهایی» را یادداشت کرده است. کدام اقدام، مناسب‌ترین ادامهٔ این فعالیت برای رسیدن به یک نوشتهٔ پرورده است؟

  1. گزینهٔ ۱: واژه‌های تداعی‌شده را بدون طرح پرسش تازه، پشت سر هم بنویسد و آن‌ها را متن نهایی بداند.
  2. گزینهٔ ۲: برای هر واژه، پرسشی بسازد و پاسخ آن را به یک کلمه محدود کند تا جمله‌ها کوتاه بمانند.
  3. گزینهٔ ۳: یکی از مفاهیم تداعی‌شده را برگزیند، دربارهٔ پیوندش با موضوع پرسش بسازد و پاسخ را بپروراند.
  4. گزینهٔ ۴: پیش از هر پاسخ‌سازی، الزاماً اگرنویسی و سپس گزین‌گفته‌ها را نیز به همین ترتیب اجرا کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در بارش فکری، آزادگذاشتن ذهن و یافتن پیوند میان پدیده‌ها زمینهٔ پیدایش مفاهیم مرتبط را فراهم می‌کند. پس از آن، نویسنده می‌تواند یکی از مفاهیم را برگزیند و با تکیه بر آن پرسش‌های تازه‌ای بسازد (صفحهٔ ۱۵–۱۷). پرسش‌ها نیز مقدمهٔ پاسخ‌سازی‌اند؛ یعنی باید پاسخ را توضیح داد و گسترش بخشید، نه اینکه تنها به پاسخی بسیار کوتاه بسنده کرد (صفحهٔ ۱۷–۱۹). بنابراین، انتخاب مفهوم، طرح پرسش تازه و پرورش پاسخ، مسیر مناسب ادامهٔ کار است. پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۱ · فصل ۱: پرورش موضوع

دانش‌آموزی می‌خواهد به پرسش «ترس از اشتباه چگونه می‌تواند مانع پیشرفت شود؟» پاسخ دهد. کدام متن، هم‌زمان با اصول پاسخ‌سازی، انسجام محتوا و هنجار کوتاه‌نویسی جمله‌ها سازگارتر است؟

  1. گزینهٔ ۱: بله، ترس می‌تواند مانع پیشرفت باشد.
  2. گزینهٔ ۲: ترس از اشتباه گاهی ما را از آغاز کار بازمی‌دارد و چون از تجربه‌های تازه دور می‌مانیم فرصت یادگیری را از دست می‌دهیم و در نتیجه رسیدن به هدف برایمان دشوارتر می‌شود.
  3. گزینهٔ ۳: رسیدن به هدف دشوارتر می‌شود. فرصت یادگیری را از دست می‌دهیم. ترس از اشتباه گاهی ما را از آغاز کار بازمی‌دارد. از تجربه‌های تازه دور می‌مانیم.
  4. گزینهٔ ۴: ترس از اشتباه گاهی ما را از آغاز کار بازمی‌دارد. در این حالت، از تجربه‌های تازه دور می‌مانیم و فرصت یادگیری را از دست می‌دهیم. در نتیجه، رسیدن به هدف برایمان دشوارتر می‌شود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

برای پاسخ‌سازی، تنها اعلام موافقت کافی نیست؛ باید اندیشه را با توضیح مناسب گسترش داد (صفحهٔ ۱۷–۱۹). در تنظیم نهایی نیز ارتباط بخش‌ها و ترتیب محتوا اهمیت دارد (صفحهٔ ۱۹). از سوی دیگر، جمله‌های بیش‌ازحد بلند، دنبال‌کردن ارتباط اجزای سخن را دشوار می‌کنند و بهتر است به جمله‌های کوتاه‌تر تبدیل شوند (صفحهٔ ۲۳–۲۴). بازنویسی چهارم هر سه معیار را رعایت کرده است: نخست اثر ترس بر آغاز کار را بیان می‌کند، سپس پیامد آن را در ازدست‌رفتن تجربه و یادگیری توضیح می‌دهد و در پایان به دشوارشدن دستیابی به هدف می‌رسد. این توضیح در چند جملهٔ مرتبط و نسبتاً کوتاه آمده است. پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۱ · فصل ۱: پرورش موضوع

کدام دیدگاه دربارهٔ انتخاب و پرورش موضوع، با آموزش این درس سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: بهتر است موضوعی انتخاب کنیم که پیش از ما هیچ نویسنده‌ای درباره‌اش ننوشته باشد.
  2. گزینهٔ ۲: موضوعی آشنا نیز می‌تواند با طرح پرسش‌های گوناگون، زمینهٔ نوشته‌ای خواندنی شود.
  3. گزینهٔ ۳: پیش از تهیهٔ فهرست موضوع‌ها، باید موارد کم‌اهمیت را کنار بگذاریم.
  4. گزینهٔ ۴: پرسش‌سازی زمانی سودمند است که پاسخ همهٔ پرسش‌ها را از پیش بدانیم.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در این درس، دشواریِ یافتن موضوع به معنای تمام‌شدن موضوع‌های نوشتن نیست. پدیده‌های معمولیِ پیرامون نیز می‌توانند نقطهٔ آغاز باشند و پرسش‌های متنوع، جنبه‌های بیشتری از آن‌ها را پیش چشم نویسنده قرار دهند. بنابراین، نه بی‌سابقه‌بودن موضوع شرط است، نه اهمیت‌سنجیِ اولیه و نه دانستن همهٔ پاسخ‌ها. (صفحهٔ ۱۴–۱۵) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۱ · فصل ۱: پرورش موضوع

نویسنده‌ای برای پرورش موضوع «باران»، سه مسیر زیر را پیموده است. شگرد اصلی هر مسیر، به‌ترتیب کدام است؟
الف) از باران به «تازگی» رسیده و پرسیده است: «چرا بعضی دیدارها به زندگی ما تازگی می‌دهند؟»
ب) نوشته است: «فرض کنیم باران از زمین به سوی آسمان ببارد؛ زندگی مردم چه تغییری می‌کند؟»
پ) با تأمل در مثل «قطره‌قطره جمع گردد، وانگهی دریا شود» پرسیده است: «کارهای کوچک چگونه به نتیجه‌ای بزرگ می‌رسند؟»

  1. گزینهٔ ۱: الف: اگرنویسی؛ ب: بارش فکری؛ پ: گزین‌گفته‌ها
  2. گزینهٔ ۲: الف: بارش فکری؛ ب: گزین‌گفته‌ها؛ پ: اگرنویسی
  3. گزینهٔ ۳: الف: گزین‌گفته‌ها؛ ب: اگرنویسی؛ پ: بارش فکری
  4. گزینهٔ ۴: الف: بارش فکری؛ ب: اگرنویسی؛ پ: گزین‌گفته‌ها
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در بخش «الف»، نویسنده از «باران» به مفهوم مرتبطِ «تازگی» رسیده و از این پیوند پرسش ساخته است؛ این مسیر با بارش فکری سازگار است. بخش «ب» با تصور بارشی خلاف وضعیت معمول، موضوع را در موقعیتی فرضی قرار می‌دهد؛ پس اگرنویسی است، هرچند واژهٔ «اگر» در آن نیامده باشد. در بخش «پ»، یک ضرب‌المثل مبنای اندیشیدن و پرسش‌سازی قرار گرفته و شگرد گزین‌گفته‌ها به کار رفته است. (صفحهٔ ۱۵–۱۸) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۱ · فصل ۱: پرورش موضوع

کدام بازنویسی از متن زیر، ضمن حفظ اطلاعات و رابطهٔ رویدادها، با هنجار کاربرد جمله‌های کوتاه سازگارتر است؟
«اعضای گروه که به علت مشخص‌نبودن مسئولیت هر فرد نتوانسته بودند تهیهٔ گزارش را در روز نخست تمام کنند، روز بعد کارها را میان خود تقسیم کردند و گزارش را به پایان رساندند.»

  1. گزینهٔ ۱: مسئولیت اعضای گروه مشخص نبود. به همین علت، تهیهٔ گزارش در روز نخست ناتمام ماند. روز بعد اعضا کارها را تقسیم کردند و گزارش را به پایان رساندند.
  2. گزینهٔ ۲: تهیهٔ گزارش در روز نخست به علت مشخص‌نبودن مسئولیت اعضای گروه ناتمام ماند و اعضا روز بعد با تقسیم کار توانستند آن را به پایان برسانند.
  3. گزینهٔ ۳: تهیهٔ گزارش در روز نخست ناتمام ماند. به همین علت، مسئولیت اعضای گروه مشخص نبود. روز بعد کارها تقسیم شد و گزارش به پایان رسید.
  4. گزینهٔ ۴: تهیهٔ گزارش در روز نخست ناتمام ماند. اعضای گروه روز بعد کارها را تقسیم کردند و گزارش را به پایان رساندند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

برای بازنویسی مناسب، باید دو شرط را هم‌زمان رعایت کرد: جمله‌ها کوتاه‌تر شوند و معنای متن حفظ شود. اطلاعات اصلی عبارت‌اند از نامشخص‌بودن مسئولیت‌ها، ناتمام‌ماندن گزارش بر اثر آن، و تقسیم کار و تکمیل گزارش در روز بعد. گزینهٔ نخست این اطلاعات و رابطهٔ آن‌ها را در چند جملهٔ کوتاه حفظ کرده است. گزینهٔ دوم همچنان تک‌جمله‌ای و بلند است؛ گزینهٔ سوم جهت رابطهٔ علّی را تغییر داده و گزینهٔ چهارم علت را حذف کرده است. آموزش کتاب نیز بر آسان‌شدن فهم و حفظ ارتباط اجزای سخن از راه جمله‌های کوتاه تأکید دارد. (صفحهٔ ۲۳–۲۴) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۱ · فصل ۱: پرورش موضوع

کدام بازنویسی از حکایت سگ و استخوان، ضمن ساده‌بودن زبان، انگیزهٔ رفتار شخصیت و رابطهٔ علت و معلولی رویدادها را درست حفظ کرده است؟

  1. گزینهٔ ۱: سگ، استخوان سگ دیگری را در جوی دید. برای گرفتن آن با او درگیر شد و استخوان خودش را از دست داد.
  2. گزینهٔ ۲: سگ، تصویر استخوان را در آب دید. از طمع خود پشیمان شد و استخوانش را در آب رها کرد.
  3. گزینهٔ ۳: سگ، استخوانش را در آب انداخت. سپس تصویر آن را دید و برای به‌دست‌آوردن استخوانی دیگر دهان باز کرد.
  4. گزینهٔ ۴: سگ، تصویر استخوانی را که به دهان داشت، در آب دید و آن را استخوانی دیگر پنداشت. خواست آن را هم بگیرد؛ دهانش را باز کرد و استخوان خودش افتاد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در حکایت، سگ ابتدا استخوانی به دست می‌آورد و سپس تصویر آن را در آب می‌بیند. او تصویر را چیزی دیگر می‌پندارد و از سر طمع برای گرفتن آن دهان باز می‌کند؛ در نتیجه، استخوانی را که داشته است از دست می‌دهد. بازنویسی درست باید هم اشتباه سگ و انگیزهٔ او را حفظ کند و هم ترتیب علت و معلولی رویدادها را تغییر ندهد. تنها گزینهٔ چهارم این ویژگی‌ها را دارد. (صفحهٔ ۲۴–۲۷) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۱ · فصل ۱: پرورش موضوع

توصیهٔ کتاب به استفاده از جمله‌های کوتاه، اساساً بر کدام دلیل استوار است؟

  1. گزینهٔ ۱: کوتاه‌کردن جمله‌ها باعث می‌شود نویسنده به‌جای پاسخ‌های پرورده، پاسخ‌هایی مختصر ارائه کند.
  2. گزینهٔ ۲: با کوتاه‌ترشدن جمله‌ها، خواننده آسان‌تر می‌تواند پیوند اجزای هر جمله را دریابد.
  3. گزینهٔ ۳: جمله‌های کوتاه مانع می‌شوند که هر بند بیش از یک سطر داشته باشد.
  4. گزینهٔ ۴: کوتاه‌نویسی نویسنده را وادار می‌کند که از پرداختن به جنبه‌های مختلف موضوع صرف‌نظر کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در توضیح هنجار نوشتار، دشواری جمله‌های بسیار بلند به این نکته مربوط شده است که ذهن خواننده ممکن است پیوند اجزای جمله را از دست بدهد. بنابراین، هدف از کاربرد جمله‌های کوتاه، آسان‌ترشدن خواندن و فهمیدن است؛ نه کم‌کردن شاخ‌وبرگ پاسخ، محدودکردن تعداد سطرهای بند یا حذف جنبه‌های موضوع. (صفحهٔ ۲۳–۲۴) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۱ · فصل ۱: پرورش موضوع

دربارهٔ فرایند تبدیل پرسش‌ها به نوشته، کدام دو گزاره درست است؟
الف) پرسشی که بتوان با یک واژه به آن جواب داد، باید از مجموعهٔ پرسش‌های نویسنده حذف شود.
ب) اگر پاسخ هر پرسش به‌خوبی گسترش یافته باشد، بررسی ارتباط بخش‌های متن در تنظیم نهایی ضرورتی ندارد.
پ) نویسنده هنگام پاسخ‌سازی، هم به آنچه می‌خواهد بگوید و هم به شیوهٔ بیان و پرورش آن توجه می‌کند.
ت) نویسنده می‌تواند برای گسترش یک موضوع، متناسب با آن، بیش از یک شگرد را به کار گیرد.

  1. گزینهٔ ۱: «پ» و «ت»
  2. گزینهٔ ۲: «الف» و «پ»
  3. گزینهٔ ۳: «ب» و «ت»
  4. گزینهٔ ۴: «الف» و «ب»
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

گزارهٔ «الف» نادرست است؛ در این درس، پرسش وسیله‌ای برای اندیشیدن و نوشتن است و حتی پاسخ یک پرسش ظاهراً کوتاه را می‌توان با توضیح و توصیف گسترش داد. گزارهٔ «ب» نیز نادرست است؛ پرورش پاسخ‌ها، نویسنده را از رعایت نظم محتوا و پیوند بخش‌های نوشته در تنظیم نهایی بی‌نیاز نمی‌کند. گزارهٔ «پ» درست است، زیرا پاسخ‌سازی علاوه بر محتوای پاسخ، چگونگی نوشتن و پروردن آن را نیز در بر می‌گیرد. گزارهٔ «ت» هم درست است؛ انتخاب شگردها به تناسب موضوع انجام می‌شود و استفاده از چند شگرد امکان‌پذیر است. (صفحهٔ ۱۷–۱۹) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۱ · فصل ۱: پرورش موضوع

دانش‌آموزی برای نوشتهٔ خود از بارش فکری و اگرنویسی استفاده کرده، اما به سراغ گزین‌گفته‌ها نرفته است. کدام داوری دربارهٔ کار او با آموزش درس سازگارتر است؟

  1. گزینهٔ ۱: نبودن یکی از شگردها به‌تنهایی نشانهٔ ضعف نیست؛ باید تناسب روش‌های انتخاب‌شده با موضوع و کیفیت پرورش آن را سنجید.
  2. گزینهٔ ۲: چون یکی از شگردها به کار نرفته است، موضوع هنوز به‌درستی پرورش نیافته و نوشته باید دوباره تولید شود.
  3. گزینهٔ ۳: اگر موضوع ساده و روزمره باشد، استفاده از این شگردها ضرورتی ندارد و بهتر است پرسش‌سازی کنار گذاشته شود.
  4. گزینهٔ ۴: اگر تعداد پرسش‌ها زیاد باشد، موضوع به‌خوبی پرورش یافته است؛ حتی اگر پاسخ‌ها کوتاه و پراکنده باشند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در درس، شگردهای مختلف به‌عنوان ابزارهایی برای گسترش اندیشه معرفی شده‌اند و نویسنده می‌تواند بر اساس موضوع از آنها بهره بگیرد. بنابراین، استفاده‌نکردن از یک شگرد، به‌خودی‌خود دلیل ناموفق‌بودن نوشته نیست. همچنین، ساده‌بودن موضوع سبب بی‌نیازی از پرورش آن نمی‌شود و تعداد زیاد پرسش‌ها نیز جای پاسخ‌سازی مناسب را نمی‌گیرد. پس داوری باید بر تناسب شگردها و کیفیت پرورش موضوع تکیه کند، نه الزام به اجرای همهٔ آنها. (صفحهٔ ۱۷–۱۸) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۱ · فصل ۱: پرورش موضوع

دو دانش‌آموز دربارهٔ اجرای بارش فکری توضیح می‌دهند: نخستین نفر می‌گوید «هر مفهومی را که به ویژگی‌های ظاهری موضوع مربوط نبود، همان ابتدا حذف کردم.» نفر دوم می‌گوید «واژه‌های فراوانی نوشتم، اما لازم ندیدم هیچ ارتباطی میان آنها و موضوع پیدا کنم.» کدام ارزیابی دقیق‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: کار هر دو درست است؛ زیرا در بارش فکری، یافتن ارتباط میان واژه‌ها نقشی ندارد.
  2. گزینهٔ ۲: فقط کار دانش‌آموز نخست درست است؛ زیرا ارتباط‌های پذیرفتنی باید به ویژگی‌های ظاهری موضوع محدود باشند.
  3. گزینهٔ ۳: کار هیچ‌کدام کامل نیست؛ یکی دامنهٔ اندیشیدن را زود محدود کرده و دیگری کشف رابطه‌ها را کنار گذاشته است.
  4. گزینهٔ ۴: فقط کار دانش‌آموز دوم درست است؛ زیرا نظم‌دادن به اندیشه باید پیش از تولید هر مفهوم تازه انجام شود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

بارش فکری با فراهم‌کردن فرصت اندیشیدن و آزادگذاشتن ذهن آغاز می‌شود و کشف رابطه میان اشیا و پدیده‌ها نیز در آن اهمیت دارد. دانش‌آموز نخست، با کنارگذاشتن فوری مفاهیم غیرظاهری، آزادی فکر را محدود کرده است؛ پیوندهای قابل استفاده الزاماً ظاهری نیستند. دانش‌آموز دوم نیز با بی‌اهمیت‌دانستن هرگونه ارتباط، گام کشف رابطه‌ها را نادیده گرفته است. بنابراین، هیچ‌یک هر دو جنبهٔ این روش را رعایت نکرده‌اند. (صفحهٔ ۱۵–۱۶) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

نگارش · نگارش ۱ · فصل ۱: پرورش موضوع

در ارزشیابی یک نوشته بر اساس جدول کارگاه، دانش‌آموز از «طرح پرسش‌های متنوع» و «شاخ‌وبرگ‌دادن به پاسخ‌ها»، هرکدام 44 امتیاز گرفته است. امتیاز او در «شیوهٔ خواندن» برابر 11 و در «رعایت املا و نکات نگارشی» برابر 33 است. اگر امتیاز کل او 1616 باشد، امتیاز «رعایت اصول بندنویسی» چند امتیاز بیشتر از امتیاز «شیوهٔ خواندن» است؟

  1. گزینهٔ ۱: 11 امتیاز
  2. گزینهٔ ۲: 22 امتیاز
  3. گزینهٔ ۳: 44 امتیاز
  4. گزینهٔ ۴: 33 امتیاز
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

طبق جدول ارزشیابی، بندنویسی و شیوهٔ خواندن دو سنجهٔ جداگانه‌اند. مجموع امتیازهای معلوم برابر است با 4+4+1+3=124+4+1+3=12. بنابراین، امتیاز بندنویسی از تفاضل امتیاز کل و این مجموع به دست می‌آید: 16−12=416-12=4. اختلاف امتیاز بندنویسی با امتیاز کسب‌شدهٔ شیوهٔ خواندن نیز برابر است با 4−1=34-1=3. باید امتیاز واقعی خواندن را در محاسبه به کار برد، نه سقف امتیاز آن را. (صفحهٔ ۲۱–۲۲) پاسخ: گزینهٔ ۴

فصل ۱ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۱ نگارش دهم · رایگان