نمونه سوال درس ۵ دین و زندگی دوازدهم با جواب

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: با شناخت ویژگی‌های دو موقعیت، پیامد مناسب‌تر را در چارچوب همان نظام الهی برمی‌گزینیم.
2. ۲گزینهٔ ۲: با تغییر مکان، اثر تقدیر را متوقف می‌کنیم و قوانین طبیعی را جانشین آن می‌سازیم.
3. ۳گزینهٔ ۳: با تصمیم عاقلانه، بخشی از سرنوشت خود را از قلمرو تدبیر خداوند بیرون می‌بریم.
4. ۴گزینهٔ ۴: با ترک دیوار سست، از موقعیتی صرفاً مشمول قضا به موقعیتی صرفاً مشمول قدر منتقل می‌شویم.

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: تفکر و تصمیم ــ احساس رضایت از تصمیم عاقلانه
2. ۲گزینهٔ ۲: مسئولیت‌پذیری ــ احساس رضایت از نتیجهٔ عمل
3. ۳گزینهٔ ۳: احساس پشیمانی ــ مسئولیت‌پذیری
4. ۴گزینهٔ ۴: ناتوانی از ترک عمل ــ خارج‌بودن پیامدها از اراده

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: این استدلال درست است؛ زیرا غیرارادی‌بودن بخشی از فعالیت‌های بدن، ارادی‌بودن سایر رفتارها را نیز نفی می‌کند.
2. ۲گزینهٔ ۲: این استدلال نادرست است؛ زیرا تقدیر فقط ویژگی‌های مادی را شامل می‌شود و دربارهٔ ارادهٔ انسان صدق نمی‌کند.
3. ۳گزینهٔ ۳: این استدلال نادرست است؛ زیرا خداوند با بخشیدن اختیار، همهٔ امور انسان را از قلمرو تدبیر خود خارج کرده است.
4. ۴گزینهٔ ۴: این استدلال نادرست است؛ زیرا توان انجام یا ترک برخی کارها نیز از ویژگی‌های مقدر انسان است، هرچند همهٔ امور او ارادی نیست.

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: چون نوشتن به نفس، دست و قلم نسبت داده می‌شود، این عوامل علل عرضی‌اند و ارادهٔ انسان نیز در عرض ارادهٔ خداوند قرار دارد.
2. ۲گزینهٔ ۲: وابستگی حرکت قلم به عوامل بالاتر، مانع نقش آن در نوشتن نیست؛ وابستگی ارادهٔ انسان به خداوند نیز اختیار انسان را نفی نمی‌کند.
3. ۳گزینهٔ ۳: چون قلم بدون حرکت دست نمی‌نویسد، نسبت‌دادن نوشتن به قلم حقیقی نیست؛ نسبت‌دادن فعل به ارادهٔ انسان نیز چنین است.
4. ۴گزینهٔ ۴: همان‌گونه که قلم برای نوشتن باید از دست استقلال داشته باشد، انسان نیز برای مختاربودن باید در ارادهٔ خود از خداوند مستقل باشد.

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: هرچه رابطهٔ میان کارها و پیامدهایشان ثابت‌تر باشد، سهم ارادهٔ انسان در انتخاب کمتر می‌شود.
2. ۲گزینهٔ ۲: اگر پیامد هیچ کاری قابل پیش‌بینی نباشد، انسان از محدودیت قوانین رها می‌شود و انتخاب آگاهانهٔ بیشتری خواهد داشت.
3. ۳گزینهٔ ۳: برای توضیح انتخاب‌های انسان، کافی است تقدیر الهی را به اندازه و شکل موجودات محدود کنیم و روابط آنها را کنار بگذاریم.
4. ۴گزینهٔ ۴: اعتماد به قواعد حاکم بر پدیده‌ها، به انسان امکان می‌دهد برای رسیدن به هدف، وسیلهٔ متناسب را انتخاب کند.

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: دشواری‌ها زمینهٔ آشکارشدن پایداری مؤمنان‌اند و از دست‌رفتن پیامبر، مجوز روی‌گردانی از ایمان نیست.
2. ۲گزینهٔ ۲: پایداری در ایمان تا هنگام حضور پیامبر لازم است و پس از وفات او، مسئولیت پیروان پایان می‌یابد.
3. ۳گزینهٔ ۳: آرزوی شهادت و اظهار ایمان، برای ورود به بهشت کافی است؛ هرچند در هنگام رویارویی با خطر عملی صورت نگیرد.
4. ۴گزینهٔ ۴: بازگشت مؤمنان از عقیده، به خداوند زیان می‌رساند و به همین سبب از آن نهی شده است.

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: شناخت اختیار تنها پس از بررسی شواهد رفتاری ممکن است و پیش از آن، انسان از مختاربودن خود آگاه نیست.
2. ۲گزینهٔ ۲: چون اختیار بی‌نیاز از استدلال است، تفکر و تصمیم‌گیری نمی‌توانند نشانه‌ای از وجود آن باشند.
3. ۳گزینهٔ ۳: انسان اختیار را بی‌واسطه در خود می‌یابد و تفکر و تصمیم‌گیری نیز نمودهایی از همین حقیقت‌اند.
4. ۴گزینهٔ ۴: انسان اختیار را تنها با مشاهدهٔ پیامدهای بیرونی کارهایش می‌شناسد، نه با مراجعه به درون خویش.

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: برای طولی‌دانستن عوامل، باید وابستگی اثرگذاری عامل پایین‌تر به عامل بالاتر را نیز نشان داد.
2. ۲گزینهٔ ۲: هرگاه نبودن یک عامل مانع تحقق نتیجه شود، آن عامل با سایر عوامل رابطهٔ طولی دارد.
3. ۳گزینهٔ ۳: عرضی‌بودن عوامل فقط هنگامی درست است که هر عامل به‌تنهایی برای ایجاد نتیجه کافی باشد.
4. ۴گزینهٔ ۴: اگر چند عامل نتیجه‌ای مشترک پدید آورند، نقش آن‌ها یکسان است و رابطه‌شان عرضی خواهد بود.

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: خداوند نتیجهٔ نهایی را می‌داند، اما برای محفوظ‌ماندن اختیار، تصمیم تازهٔ فرد را پیش از وقوع نمی‌داند.
2. ۲گزینهٔ ۲: علم خداوند مانند پیش‌بینی انسان، بر ادامهٔ رفتار گذشته استوار است و با تغییر تصمیم فرد اصلاح می‌شود.
3. ۳گزینهٔ ۳: تصمیم تازهٔ فرد برای خودش اختیاری به نظر می‌رسد، اما چون نتیجه از پیش معلوم است، در سرانجام او اثری ندارد.
4. ۴گزینهٔ ۴: خداوند هم تغییر اختیاری تصمیم فرد و هم تأثیر آن در نتیجه را می‌داند؛ بنابراین، این تغییر با علم پیشین او ناسازگار نیست.

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: نخست به قضای الهی و سپس به قدر الهی؛ زیرا اولی ناظر به ایجاد و دومی ناظر به تعیین ویژگی‌هاست.
2. ۲گزینهٔ ۲: هر دو به قضای الهی؛ زیرا هم تعیین ویژگی‌ها و هم ایجاد موجود، فقط به اجرای نقشهٔ جهان مربوط‌اند.
3. ۳گزینهٔ ۳: هر دو به قدر الهی؛ زیرا ایجاد موجود نیز چیزی جز تعیین حدود آن در علم الهی نیست.
4. ۴گزینهٔ ۴: نخست به قدر الهی و سپس به قضای الهی؛ زیرا اولی ناظر به تعیین ویژگی‌ها و دومی ناظر به تحقق موجود است.

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: با رسیدن هدایت الهی، پذیرش آن مانند فعالیت دستگاه گردش خون، بدون انتخاب انسان تحقق می‌یابد.
2. ۲گزینهٔ ۲: انسان می‌تواند از راهنمایی خدا بهره نبرد و همین انتخاب، در جهت‌گیری سرنوشت او مؤثر باشد.
3. ۳گزینهٔ ۳: چون اختیار انسان محدود است، پذیرش یا نپذیرفتن هدایت در تعیین سرنوشت او نقشی ندارد.
4. ۴گزینهٔ ۴: انتخاب ناسپاسی نشان می‌دهد که انسان در این رفتار، از قلمرو تدبیر الهی بیرون رفته است.

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

1. ۱گزینهٔ ۱: مطابقت پیش‌بینی با نتیجه، آگاهی از تمام فرایند را ثابت نمی‌کند؛ علم خدا، تصمیم‌های اختیاری مؤثر در نتیجه را نیز در بر دارد.
2. ۲گزینهٔ ۲: اگر نتیجهٔ پیش‌بینی‌شده درست از کار درآید، معلوم می‌شود کارشناس نیز از تمام تصمیم‌های مؤثر در آن آگاه بوده است.
3. ۳گزینهٔ ۳: تفاوت فقط این است که پیش‌بینی کارشناس گاهی نادرست می‌شود؛ دامنهٔ آگاهی او و خداوند هر دو به نتیجه محدود است.
4. ۴گزینهٔ ۴: آگاهی خدا از تصمیم‌های آینده نشان می‌دهد که آن تصمیم‌ها برخلاف ظاهرشان، بدون اختیار انسان رخ می‌دهند.