۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۴ ریاضی یازدهم تجربی

جواب گام‌به‌گام ۴ تمرین صفحهٔ ۴ کتاب ریاضی ۲.

  • ریاضی ۲
  • فصل ۱: هندسۀ تحلیلی و جبر
  • پایهٔ یازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس، سؤال ۱

در هر قسمت شیب دو خط داده شده را به دست آورید و مشخص کنید که دو خط نسبت به هم چه وضعی دارند. (موازی، عمود یا متقاطع غیر عمود؟)

الف) L:y=5x−2T:y=−15x+3L: y = 5x - 2 \qquad T: y = -\frac{1}{5}x + 3

ب) L:y=−12x+7T:x−2y=1L: y = -\frac{1}{2}x + 7 \qquad T: x - 2y = 1

پ) L:2x−3y+3=0T:3x+2y=0L: 2x - 3y + 3 = 0 \qquad T: 3x + 2y = 0

ت) L:x=1T:y=−3L: x = 1 \qquad T: y = -3

ث) L:y=3x+1T:x=3y−1L: y = 3x + 1 \qquad T: x = 3y - 1

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: معادلهٔ هر خط را به شکل y=mx+hy=mx+h درمی‌آوریم تا شیب mm مشخص شود. دو خط موازی‌اند اگر m=m′m=m'، و عمودند اگر mm′=−1mm'=-1. در غیر این صورت متقاطع غیرعمودند.

گام ۲: الف) شیب LL برابر m=5m=5 و شیب TT برابر m′=−15m'=-\frac{1}{5} است. چون 5×(−15)=−15\times\left(-\frac15\right)=-1، دو خط بر هم عمودند.

گام ۳: ب) شیب LL برابر −12-\frac12 است. برای TT داریم x−2y=1⇒y=12x−12x-2y=1\Rightarrow y=\frac12x-\frac12، پس m′=12m'=\frac12. شیب‌ها برابر نیستند و −12×12=−14≠−1-\frac12\times\frac12=-\frac14\neq-1. پس دو خط متقاطعِ غیرعمودند.

گام ۴: پ) برای LL داریم 2x−3y+3=0⇒y=23x+12x-3y+3=0\Rightarrow y=\frac23x+1، پس m=23m=\frac23. برای TT داریم 3x+2y=0⇒y=−32x3x+2y=0\Rightarrow y=-\frac32x، پس m′=−32m'=-\frac32. چون 23×(−32)=−1\frac23\times\left(-\frac32\right)=-1، دو خط عمودند.

گام ۵: ت) L:x=1L:x=1 خطی قائم (موازی محور yyها) است و شیب ندارد. T:y=−3T:y=-3 خطی افقی با شیب صفر است. خط قائم و خط افقی بر هم عمودند. (قاعدهٔ mm′=−1mm'=-1 برای خطوط موازی محورها به کار نمی‌رود.)

گام ۶: ث) شیب LL برابر 33 است. برای TT داریم x=3y−1⇒y=13x+13x=3y-1\Rightarrow y=\frac13x+\frac13، پس m′=13m'=\frac13. شیب‌ها برابر نیستند و 3×13=1≠−13\times\frac13=1\neq-1. پس دو خط متقاطعِ غیرعمودند.

جواب نهایی

الف) m=5m=5 و m′=−15m'=-\frac15؛ عمود
ب) m=−12m=-\frac12 و m′=12m'=\frac12؛ متقاطع غیرعمود
پ) m=23m=\frac23 و m′=−32m'=-\frac32؛ عمود
ت) LL قائم (بدون شیب) و TT افقی (شیب ۰)؛ عمود
ث) m=3m=3 و m′=13m'=\frac13؛ متقاطع غیرعمود

کار در کلاس، سؤال ۲

خط LL به معادلۀ 2y−3x=12y - 3x = 1 و خط TT با عرض از مبدأ ۵ به معادلۀ y=mx+5y = mx + 5 را در نظر بگیرید.
الف) mm، را طوری بیابید که خط TT با خط LL موازی باشد.
ب) به ازای چه مقداری از mm، دو خط بر یکدیگر عمودند؟

[شکل: مربع ABCDABCD در دستگاه مختصات با رئوس A(Δ,1)A(\Delta, 1) و B(10,4)B(10, 4) و C(7,9)C(7, 9)]

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: معادلۀ خط LL را به صورت y=ax+by = ax + b می‌نویسیم:

2y=3x+1  ⟹  y=32x+122y = 3x + 1 \implies y = \frac{3}{2}x + \frac{1}{2}

پس شیب خط LL برابر 32\frac{3}{2} است. شیب خط TT نیز mm است.

گام ۲: (الف) دو خط وقتی موازی‌اند که شیب‌هایشان برابر باشد:

m=32m = \frac{3}{2}

گام ۳: (ب) دو خط وقتی عمودند که حاصل‌ضرب شیب‌هایشان −1-1 باشد:

m×32=−1  ⟹  m=−23m \times \frac{3}{2} = -1 \implies m = -\frac{2}{3}

گام ۴: بررسی: (−23)(32)=−1\left(-\frac{2}{3}\right)\left(\frac{3}{2}\right) = -1 است، پس جواب درست است.

جواب نهایی

الف) m=32m = \frac{3}{2}
ب) m=−23m = -\frac{2}{3}

کار در کلاس، سؤال ۳

مربع ABCDABCD در ناحیۀ اول صفحۀ مختصات واقع است، به طوری که A(Δ,1)A(\Delta, 1) و B(10,4)B(10, 4) دو رأس مجاور آن هستند.
الف) شیب ضلع ABAB را بنویسید.
ب) شیب ضلع ADAD را حساب کنید و معادلۀ این ضلع را بنویسید.
پ) اگر بدانیم نقطۀ C(7,9)C(7, 9) رأس سوم مربع است، مختصات رأس DD را بیابید.
ت) مربع را به‌طور کامل رسم کنید.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: (الف) شیب ضلع ABAB با A(5,1)A(5,1) و B(10,4)B(10,4):

mAB=4−110−5=35m_{AB}=\frac{4-1}{10-5}=\frac{3}{5}

گام ۲: (ب) در مربع، ضلع ADAD بر ABAB عمود است، پس شیب آن قرینۀ معکوس شیب ABAB است:

mAD=−53m_{AD}=-\frac{5}{3}

معادلۀ ADAD از نقطۀ A(5,1)A(5,1):

y−1=−53(x−5)  ⟹  y=−53x+283y-1=-\frac{5}{3}(x-5)\implies y=-\frac{5}{3}x+\frac{28}{3}

گام ۳: (پ) در مربع (که متوازی‌الاضلاع است) داریم AD⃗=BC⃗\vec{AD}=\vec{BC}. از BB به CC مقدار −3-3 در راستای xx و +5+5 در راستای yy جابه‌جا می‌شویم. همین جابه‌جایی را از AA اعمال می‌کنیم:

D=(5−3,  1+5)=(2,6)D=(5-3,\;1+5)=(2,6)

بررسی: DD روی خط ADAD است، چون −53(2)+283=6-\frac{5}{3}(2)+\frac{28}{3}=6. همچنین شیب DCDC برابر 9−67−2=35\frac{9-6}{7-2}=\frac{3}{5} است و AD=AB=34AD=AB=\sqrt{34}.

گام ۴: (ت) نقاط A(5,1)A(5,1)، B(10,4)B(10,4)، C(7,9)C(7,9) و D(2,6)D(2,6) را در ناحیۀ اول مشخص می‌کنیم و به ترتیب A→B→C→D→AA\to B\to C\to D\to A با خط‌کش به هم وصل می‌کنیم. چهارضلعی حاصل همان مربع ABCDABCD است.

جواب نهایی

الف) mAB=35m_{AB}=\frac{3}{5}
ب) mAD=−53m_{AD}=-\frac{5}{3} و معادلۀ ADAD: y=−53x+283y=-\frac{5}{3}x+\frac{28}{3}
پ) D(2,6)D(2,6)
ت) رسم مربع با رأس‌های A(5,1)A(5,1)، B(10,4)B(10,4)، C(7,9)C(7,9) و D(2,6)D(2,6)

فعالیت

در این دستگاه مختصات:
الف) فاصلۀ دو نقطۀ AA و BB که برابر طول پاره‌خط ABAB است، برابر ۵ است. چه رابطه‌ای بین این عدد با xAx_A و xBx_B وجود دارد؟
ب) فاصلۀ دو نقطۀ CC و DD را برحسب عرض آنها بیان کنید.

[شکل: دستگاه مختصات با نقاط A(2,0)A(2, 0) و B(7,0)B(7, 0) روی محور xxها و نقاط D(0,3)D(0, 3) و C(0,−6)C(0, -6) روی محور yyها]

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: از شکل، نقاط A(2,0)A(2, 0) و B(7,0)B(7, 0) روی محور xxها هستند و عرض هر دو صفر است. فاصلۀ آنها روی محور xxها برابر تفاضل طول‌هاست.

گام ۲: الف) داریم xB−xA=7−2=5x_B - x_A = 7 - 2 = 5 که همان فاصلۀ AA و BB است. چون فاصله نباید منفی باشد، از قدرمطلق استفاده می‌کنیم:

AB=∣xB−xA∣=∣7−2∣=5AB = |x_B - x_A| = |7 - 2| = 5

گام ۳: ب) نقاط D(0,3)D(0, 3) و C(0,−6)C(0, -6) روی محور yyها هستند و طول هر دو صفر است. فاصله برابر قدرمطلق تفاضل عرض‌هاست:

CD=∣yD−yC∣=∣3−(−6)∣=∣9∣=9CD = |y_D - y_C| = |3 - (-6)| = |9| = 9

گام ۴: یعنی در حالت کلی، اگر دو نقطه روی یک خط افقی باشند، فاصله ∣xB−xA∣|x_B - x_A| و اگر روی یک خط قائم باشند، فاصله ∣yD−yC∣|y_D - y_C| است.

جواب نهایی

الف) AB=∣xB−xA∣=∣7−2∣=5AB = |x_B - x_A| = |7-2| = 5
ب) CD=∣yD−yC∣=∣3−(−6)∣=9CD = |y_D - y_C| = |3-(-6)| = 9

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۴ ریاضی یازدهم تجربی