۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۳ ریاضی یازدهم تجربی

جواب گام‌به‌گام ۵ تمرین صفحهٔ ۳ کتاب ریاضی ۲.

  • ریاضی ۲
  • فصل ۱: هندسۀ تحلیلی و جبر
  • پایهٔ یازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس، سؤال ۵

ادامه از صفحهٔ ۲

الف) از پایۀ نهم به خاطر داریم که هرگاه خط LL محور yyها را در نقطه‌ای با عرض hh قطع کند، آنگاه hh، .............. خط LL نامیده می‌شود.
ب) در سؤال ۲، شیب و عرض از مبدأ هر یک از پنج خط ذکر شده را بنویسید. در این سؤال کدام دو خط با هم موازی‌اند؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: الف) اگر خط LL محور yyها را در نقطه‌ای به عرض hh قطع کند، hh را عرض از مبدأ خط می‌نامند.

گام ۲: ب) برای خط‌های L1L_1 و L2L_2 معادله از قبل به صورت y=mx+hy=mx+h است:
L1:y=2x+1⇒m=2, h=1L_1: y=2x+1 \Rightarrow m=2,\ h=1
L2:y=2x−3⇒m=2, h=−3L_2: y=2x-3 \Rightarrow m=2,\ h=-3

گام ۳: معادلهٔ L3:y=1L_3: y=1 را می‌توان y=0x+1y=0x+1 نوشت، پس m=0m=0 و h=1h=1 (خط افقی است).

گام ۴: L4:x=−2L_4: x=-2 خطی قائم (موازی محور yy) است. شیب ندارد (تعریف‌نشده است) و محور yyها را هم قطع نمی‌کند، پس عرض از مبدأ ندارد.

گام ۵: برای L5:x+2y=2L_5: x+2y=2 معادله را بر حسب yy می‌نویسیم:

2y=−x+2⇒y=−12x+12y=-x+2 \Rightarrow y=-\frac{1}{2}x+1

پس m=−12m=-\dfrac12 و h=1h=1.

گام ۶: دو خط وقتی موازی‌اند که شیب برابر داشته باشند. فقط L1L_1 و L2L_2 هر دو شیب 22 دارند، پس با هم موازی‌اند.

جواب نهایی

الف) عرض از مبدأ
ب) L1L_1: m=2, h=1m=2,\ h=1؛ L2L_2: m=2, h=−3m=2,\ h=-3؛ L3L_3: m=0, h=1m=0,\ h=1؛ L4L_4: شیب تعریف‌نشده و بدون عرض از مبدأ؛ L5L_5: m=−12, h=1m=-\frac12,\ h=1؛ خط‌های موازی: L1L_1 و L2L_2

کار در کلاس، سؤال ۶

ادامه از صفحهٔ ۲

الف) خط با شیب mm و عرض از مبدأ hh معادله‌ای به صورت y=……y = \dots\dots دارد.
ب) می‌خواهیم معادلۀ خط LL، گذرا از دو نقطۀ A(0,7)A(0, 7) و B(3,1)B(3, 1) را بنویسیم. برای این کار، ابتدا شیب خط را محاسبه می‌کنیم:
شیب خط: m=yB−yAxB−xA=1−73−0=−2m = \frac{y_B - y_A}{x_B - x_A} = \frac{1 - 7}{3 - 0} = -2
معادلۀ خط: y=−2x+hy = -2x + h
B(3,1):1=−2(3)+h  ⟹  h=7B(3, 1) : 1 = -2(3) + h \implies h = 7 (روی خط LL واقع است)
البته اگر به مختصات نقطۀ A(0,7)A(0, 7) از خط LL دقت کنیم، بدون محاسبه متوجه می‌شویم که عرض از مبدأ این خط h=7h = 7 است. پس:
معادلۀ خط y=−2x+7:Ly = -2x + 7 : L
پ) معادلۀ خط گذرنده از نقطۀ P(1,−2)P(1, -2) را بنویسید؛ به‌طوری که با خط y=3x−4y = 3x - 4 موازی باشد.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱ (الف): وقتی شیب خط mm و عرض از مبدأ آن hh باشد، معادلۀ خط به شکل زیر است:

y=mx+hy = mx + h

گام ۲ (ب): شیب خط گذرا از A(0,7)A(0,7) و B(3,1)B(3,1) برابر است با m=1−73−0=−2m=\frac{1-7}{3-0}=-2. نقطۀ AA روی محور yyهاست، پس h=7h=7 است. نتیجه: y=−2x+7y=-2x+7. اگر نقطۀ BB را در معادله بگذاریم، −2(3)+7=1-2(3)+7=1 درست است.

گام ۳ (پ): خطوط موازی شیب برابر دارند. شیب خط y=3x−4y=3x-4 برابر 33 است، پس خط خواسته‌شده به شکل y=3x+hy=3x+h است.

گام ۴ (پ): نقطۀ P(1,−2)P(1,-2) روی خط است، پس آن را در معادله می‌گذاریم:

−2=3(1)+h  ⟹  h=−5-2 = 3(1) + h \implies h = -5

بنابراین y=3x−5y=3x-5. بررسی: برای x=1x=1 داریم y=3−5=−2y=3-5=-2 که درست است.

جواب نهایی

الف) y=mx+hy = mx + h
ب) y=−2x+7y = -2x + 7
پ) y=3x−5y = 3x - 5

فعالیت، سؤال ۱

[شکل: خطوط متقاطع عمود بر هم LL و Δ\Delta و خط TT در دستگاه مختصات با نقاط A(0,4)A(0, 4) و P(2,3)P(2, 3) و B(1,1)B(1, 1)]

دو خط LL و Δ\Delta را عمود بر هم رسم کرده‌ایم. به شیب‌های این دو خط توجه می‌کنیم:
شیب خط LL گذرا از نقاط AA و PP : m=yP−yAxP−xA=3−42−0=−12m = \frac{y_P - y_A}{x_P - x_A} = \frac{3 - 4}{2 - 0} = \frac{-1}{2}
شیب خط Δ\Delta گذرا از نقاط BB و PP : m′=……m' = \dots\dots

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: خط Δ\Delta از دو نقطۀ B(1,1)B(1, 1) و P(2,3)P(2, 3) می‌گذرد. شیب آن را با همان فرمول شیب می‌نویسیم:

m′=yP−yBxP−xBm' = \frac{y_P - y_B}{x_P - x_B}

گام ۲: مختصات نقاط را جای‌گذاری می‌کنیم:

m′=3−12−1=21=2m' = \frac{3 - 1}{2 - 1} = \frac{2}{1} = 2

گام ۳: بررسی: شیب خط LL برابر −12-\frac{1}{2} بود و (−12)(2)=−1\left(-\frac{1}{2}\right)(2) = -1 می‌شود. این با عمود بودن دو خط سازگار است.

جواب نهایی

1) m′=2m' = 2

فعالیت، سؤال ۲

حاصل‌ضرب شیب‌های دو خط را به دست می‌آوریم: =(−12)(…… )=……= \left(-\frac{1}{2}\right) (\dots\dots) = \dots\dots mm′mm'
می‌بینیم که شیب‌ها، قرینۀ معکوس یکدیگرند.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: برای حاصل‌ضرب، ابتدا شیب m′m' را از بند ۱ لازم داریم. خط Δ\Delta از نقاط B(1,1)B(1, 1) و P(2,3)P(2, 3) می‌گذرد:

m′=yP−yBxP−xB=3−12−1=2m' = \frac{y_P - y_B}{x_P - x_B} = \frac{3 - 1}{2 - 1} = 2

گام ۲: شیب خط LL برابر m=−12m = -\frac{1}{2} است. حاصل‌ضرب شیب‌ها را حساب می‌کنیم:

mm′=(−12)(2)=−1mm' = \left(-\frac{1}{2}\right)(2) = -1

گام ۳: دو شیب −12-\frac{1}{2} و 22 قرینۀ معکوس یکدیگرند و حاصل‌ضرب‌شان −1-1 است.

جواب نهایی

2) mm′=(−12)(2)=−1mm' = \left(-\frac{1}{2}\right)(2) = -1

فعالیت، سؤال ۳

اگر خط دلخواه دیگری مثل TT عمود بر LL را در نظر بگیریم، این خط حتماً با خط Δ\Delta ..... است؛ پس شیب خط TT برابر عدد ....... خواهد بود. بنابراین می‌توان گفت شیب هر خطِ عمود بر LL برابر قرینۀ ..... شیب خط LL خواهد بود. این مطلب در حالت کلی درست است[^1]؛ یعنی

دو خطِ غیر موازی با محورهای مختصات بر هم عمودند، هرگاه حاصل‌ضرب شیب‌های آنها برابر (−1-1) باشد؛ یعنی اگر شیب‌های دو خط mm و m′m' باشد، آنگاه شرط عمود بودن آنها آن است که mm′=−1mm' = -1. به عبارت دیگر شیب هرکدام، قرینۀ معکوس شیب دیگری باشد.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: خط TT بر LL عمود است و خط Δ\Delta هم بر LL عمود است. دو خط عمود بر یک خط، با هم موازی‌اند؛ پس TT با Δ\Delta موازی است.

گام ۲: شیب Δ\Delta را از دو نقطهٔ B(1,1)B(1,1) و P(2,3)P(2,3) حساب می‌کنیم:

m′=3−12−1=2m'=\frac{3-1}{2-1}=2

یعنی m′=2m'=2 و در بخش ۲ داریم (−12)(2)=−1\left(-\frac{1}{2}\right)(2)=-1.

گام ۳: خط‌های موازی شیب برابر دارند، پس شیب TT هم برابر عدد 22 است.

گام ۴: چون 22 قرینهٔ معکوس −12-\frac{1}{2} است، شیب هر خط عمود بر LL برابر قرینهٔ معکوس شیب LL است.

جواب نهایی

جای خالی اول) موازی
جای خالی دوم) ۲
جای خالی سوم) معکوس (قرینهٔ معکوس شیب خط LL)

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۳ ریاضی یازدهم تجربی