۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۱۴۰ ریاضی یازدهم تجربی

جواب گام‌به‌گام ۲ تمرین صفحهٔ ۱۴۰ کتاب ریاضی ۲.

  • ریاضی ۲
  • فصل ۶: حد و پیوستگی
  • پایهٔ یازدهم
  • به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

کار در کلاس

تابع با ضابطه g(x)={3xx>2x+1x≤2g(x)=\begin{cases} 3x & x>2 \\ x+1 & x \le 2 \end{cases} و نمودار آن را در نظر بگیرید.

[شکل: نمودار تابع g(x)g(x)]

الف) کدام‌یک از حدهای lim⁡x→2+g(x)\lim_{x \to 2^+} g(x) و lim⁡x→2−g(x)\lim_{x \to 2^-} g(x) موجودند؟
ب) آیا lim⁡x→2g(x)\lim_{x \to 2} g(x) موجود است؟
پ) آیا تابع gg در x=2x=2 پیوسته است؟
برای تابع g(x)g(x)، lim⁡x→2−g(x)=g(2)\lim_{x \to 2^-} g(x)=g(2)، گوییم gg از طرف چپ در نقطه ۲ پیوسته است.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: برای حد راست از ضابطهٔ x>2x>2 یعنی 3x3x استفاده می‌کنیم:

lim⁡x→2+g(x)=lim⁡x→2+3x=6\lim_{x\to2^+}g(x)=\lim_{x\to2^+}3x=6

برای حد چپ از ضابطهٔ x≤2x\le2 یعنی x+1x+1 استفاده می‌کنیم:

lim⁡x→2−g(x)=lim⁡x→2−(x+1)=3\lim_{x\to2^-}g(x)=\lim_{x\to2^-}(x+1)=3

هر دو حد چپ و راست موجودند.

گام ۲: حد راست و حد چپ برابر نیستند (6≠36\ne3)، پس lim⁡x→2g(x)\lim_{x\to2}g(x) وجود ندارد.

گام ۳: چون حد تابع در x=2x=2 وجود ندارد، تابع در این نقطه پیوسته نیست. مقدار تابع در این نقطه g(2)=2+1=3g(2)=2+1=3 است.

گام ۴: داریم lim⁡x→2−g(x)=3=g(2)\lim_{x\to2^-}g(x)=3=g(2)، پس gg در x=2x=2 پیوستگی چپ دارد. اما lim⁡x→2+g(x)=6≠g(2)\lim_{x\to2^+}g(x)=6\ne g(2)، پس پیوستگی راست ندارد.

جواب نهایی

الف) هر دو حد موجودند: lim⁡x→2+g(x)=6\lim_{x\to2^+}g(x)=6 و lim⁡x→2−g(x)=3\lim_{x\to2^-}g(x)=3
ب) خیر، lim⁡x→2g(x)\lim_{x\to2}g(x) وجود ندارد، چون حد راست و حد چپ برابر نیستند.
پ) خیر، gg در x=2x=2 پیوسته نیست (فقط پیوستگی چپ دارد).

کار در کلاس

پیوستگی روی بازه‌های [a,b)[a,b) و (a,b](a,b] را به طور مشابه تعریف کنید.
تابع ff روی بازه [a,b)[a,b) پیوسته است هرگاه ..........................................................................
در این حالت اگر b=+∞b=+\infty، یعنی تابع ff در aa پیوستگی راست دارد و در تمام نقاط بزرگ‌تر از aa پیوسته است.
تابع ff روی بازه (a,b](a,b] پیوسته است هرگاه ..........................................................................
در این حالت اگر a=−∞a=-\infty، یعنی تابع ff در bb پیوستگی چپ دارد و در تمام نقاط کوچک‌تر از bb پیوسته است.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: طبق تعریف پیوستگی روی [a,b][a,b]، باید در بازهٔ باز پیوستگی داشته باشیم و در نقطهٔ ابتدا یا انتها فقط پیوستگی یک‌طرفه را بررسی کنیم. برای [a,b)[a,b) نقطهٔ aa در بازه است، ولی bb نیست.

گام ۲: پس تابع ff روی [a,b)[a,b) پیوسته است هرگاه در هر نقطهٔ بازهٔ (a,b)(a,b) پیوسته باشد و در aa پیوستگی راست داشته باشد:

lim⁡x→a+f(x)=f(a)\lim_{x\to a^+} f(x)=f(a)

گام ۳: برای (a,b](a,b] نقطهٔ bb در بازه است و aa نیست. پس تابع ff روی (a,b](a,b] پیوسته است هرگاه در هر نقطهٔ بازهٔ (a,b)(a,b) پیوسته باشد و در bb پیوستگی چپ داشته باشد:

lim⁡x→b−f(x)=f(b)\lim_{x\to b^-} f(x)=f(b)

گام ۴: تطبیق با جمله‌های کتاب: اگر b=+∞b=+\infty، فقط پیوستگی راست در aa و پیوستگی در همهٔ نقاط بزرگ‌تر از aa لازم است؛ اگر a=−∞a=-\infty، فقط پیوستگی چپ در bb و پیوستگی در همهٔ نقاط کوچک‌تر از bb لازم است.

جواب نهایی

جای خالی اول: ff در بازهٔ (a,b)(a,b) پیوسته باشد و در aa پیوستگی راست داشته باشد (lim⁡x→a+f(x)=f(a)\lim_{x\to a^+}f(x)=f(a)).
جای خالی دوم: ff در بازهٔ (a,b)(a,b) پیوسته باشد و در bb پیوستگی چپ داشته باشد (lim⁡x→b−f(x)=f(b)\lim_{x\to b^-}f(x)=f(b)).

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۱۴۰ ریاضی یازدهم تجربی