۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi

حل تمرین صفحه ۶۸ ریاضی و آمار یازدهم

جواب گام‌به‌گام ۲ تمرین صفحهٔ ۶۸ کتاب ریاضی و آمار ۲؛ ۱ بخش دیگر این صفحه هنوز جوابِ بررسی‌شده ندارد.

  • ریاضی و آمار ۲
  • فصل ۳: آمار
  • پایهٔ یازدهم
  • به‌روزرسانی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵

صورت هر تمرین همان متن کتاب است. جواب را هوش مصنوعی گام‌به‌گام نوشته و هوش مصنوعی دیگری از یک شرکت دیگر، بی‌آنکه آن را ببیند، همان تمرین را حل کرده؛ فقط جوابی این‌جا آمده که هر دو به آن رسیده‌اند. اول خودت روی کاغذ حل کن، بعد راهت را با گام‌ها مقایسه کن.

فعالیت

میزان فروش یک شرکت در ۵ سال متوالی برحسب میلیارد ریال به‌صورت زیر است

سال (xx)۵۴۳۲۱
فروش (yy)۱۹۱۵۱۱۹۶
  • نمودار سری زمانی را رسم کنید.
  • فروش در سال هفتم را حدس بزنید.
  • میانگین سال و فروش را محاسبه کنید و روی نمودار نمایش دهید.
  • یک خط از نقطهٔ میانگین‌ها به نقطهٔ (5,19)(5, 19) وصل کنید.
  • معادلهٔ خط را به دست آورید.
  • اگر به‌جای xx در معادله، مقدار ۶ قرار دهید، عدد به دست آمده چه‌قدر است؟ آیا می‌توان این مقدار را به‌عنوان تخمین فروش در سال آینده تصور کرد؟

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: نمودار سری زمانی را با پنج نقطهٔ (1,6)(1,6)، (2,9)(2,9)، (3,11)(3,11)، (4,15)(4,15) و (5,19)(5,19) رسم می‌کنیم. محور افقی سال و محور عمودی فروش است. نقاط تقریباً روی یک خط صعودی قرار می‌گیرند.

گام ۲: میانگین‌ها را حساب می‌کنیم:

xˉ=1+2+3+4+55=3,yˉ=6+9+11+15+195=605=12\bar{x}=\frac{1+2+3+4+5}{5}=3,\qquad \bar{y}=\frac{6+9+11+15+19}{5}=\frac{60}{5}=12

نقطهٔ میانگین‌ها (3,12)(3,12) است. آن را روی نمودار مشخص می‌کنیم.

گام ۳: نقطهٔ (3,12)(3,12) را به نقطهٔ (5,19)(5,19) وصل می‌کنیم. شیب این خط برابر است با:

m=19−125−3=3/5m=\frac{19-12}{5-3}=3/5

یعنی m=3.5m=3.5. معادلهٔ خط:

y−12=3.5(x−3)  ⇒  y=3.5x+1.5y-12=3.5(x-3)\;\Rightarrow\; y=3.5x+1.5

گام ۴: با ادامهٔ روند خط، فروش سال هفتم را حدس می‌زنیم:

y=3.5×7+1.5=26y=3.5\times 7+1.5=26

پس فروش سال هفتم حدود ۲۶ میلیارد ریال حدس زده می‌شود.

گام ۵: برای x=6x=6 داریم:

y=3.5×6+1.5=22.5y=3.5\times 6+1.5=22.5

این مقدار با روند افزایشی داده‌ها سازگار است، چون بین ۱۹ و ۲۶ قرار می‌گیرد. بنابراین می‌توان آن را تخمین فروش سال آینده (سال ششم) دانست. این تخمین برون‌یابی است و چون خارج از بازهٔ داده‌ها قرار دارد، تقریبی است و فقط تا وقتی روند تغییر نکند قابل اعتماد است.

جواب نهایی

1) نمودار: پنج نقطهٔ (1,6)(1,6)، (2,9)(2,9)، (3,11)(3,11)، (4,15)(4,15)، (5,19)(5,19) با روندی صعودی و تقریباً خطی
2) فروش سال هفتم حدود ۲۶ میلیارد ریال
3) نقطهٔ میانگین‌ها: (3,12)(3,12)
4) خط از (3,12)(3,12) به (5,19)(5,19) با شیب 3.53.5 رسم می‌شود
5) y=3.5x+1.5y=3.5x+1.5
6) برای x=6x=6 مقدار 22.522.5 میلیارد ریال به دست می‌آید و می‌توان آن را به‌عنوان تخمین (برون‌یابی) فروش سال آینده در نظر گرفت

تمرین ۱

کدام‌یک از داده‌های زیر، سری زمانی است؟ پاسخ خود را توضیح دهید.

الف) تعداد مسافران فرودگاه بوشهر در هر ماه در ۱۰ سال گذشته

ب) تعداد مشتریان یک تاجر برحسب مدت زمانی که صرف بازاریابی می‌کند.

پ) تعداد ساعاتی که در معرض نور مستقیم خورشید قرار داریم؛ شدت آفتاب‌سوختگی.

جواب گام‌به‌گام

گام ۱: سری زمانی یعنی داده‌هایی که در بازه‌های زمانی متوالی (مثلاً ماهانه، سالانه) و به ترتیب زمان ثبت شده‌اند، به‌طوری که متغیر مستقل «زمان» باشد.

گام ۲ (الف): تعداد مسافران فرودگاه بوشهر در هر ماه طی ۱۰ سال، در زمان‌های متوالی ثبت شده و متغیر مستقل آن زمان است؛ پس سری زمانی است.

گام ۳ (ب): این داده‌ها برحسب «مدت زمانی که صرف بازاریابی می‌شود» هستند، نه برحسب گذشت زمان در بازه‌های متوالی. یعنی زمان در اینجا مقدار یک متغیر است، نه محور ثبت داده‌ها؛ پس سری زمانی نیست.

گام ۴ (پ): این داده‌ها رابطهٔ میان «مدت قرار گرفتن در معرض آفتاب» و «شدت آفتاب‌سوختگی» را نشان می‌دهند و در طول زمان به‌صورت دنباله ثبت نشده‌اند؛ پس سری زمانی نیست.

جواب نهایی

الف) سری زمانی است (داده‌ها در زمان‌های متوالی ماهانه ثبت شده‌اند).
ب) سری زمانی نیست (داده‌ها برحسب مدت صرف‌شده‌اند، نه برحسب گذشت زمان).
پ) سری زمانی نیست (رابطهٔ مدت نوردهی و شدت سوختگی است، نه ثبت متوالی در زمان).

تمرین ۲

اگر نمودارهای شکل زیر، مربوط به سری‌های زمانی باشند، در کدام حالت، درون‌یابی و برون‌یابی خطی بهتری امکان‌پذیر است؟ پاسخ خود را توضیح دهید.

[چهار نمودار سری زمانی]

جواب این بخش هنوز بررسی نشده و این‌جا نیامده است. «حل با عکس» آن را گام‌به‌گام حل می‌کند.

از هوش مصنوعی بپرس: حل با عکس

جایی از این جواب‌ها را نفهمیدی یا تمرینت این‌جا نیست؟ از سوال عکس بگیر؛ «حل با عکس» در پنل یادگیری 1xAi آن را گام‌به‌گام و فارسی حل می‌کند، دلیل هر گام را می‌گوید، با یک مدل دیگر چک می‌کند و صفحهٔ کتاب درسی را نشان می‌دهد. با «از این بپرس» هر گام را می‌پرسی. پلن رایگان سهمیهٔ روزانه دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

صفحهٔ ۶۸ ریاضی و آمار یازدهم